Bác sĩ Nhi Khoa nói gì về tin đồn trẻ bị chân vòng kiềng do đứng sớm ?

Chắc hẳn các bậc cha mẹ đều vô cùng hoang mang khi đọc tin tức trên mạng xã hội về tình trạng trẻ bị chân vòng kiềng vì đứng sớm. Vậy trẻ bị chân vòng kiềng liệu có phải do đứng sớm ? Và trẻ bị chân vòng kiềng khi nào cần phải thăm khám bác sĩ ?

Đứng sớm có khiến con trẻ bị còng chân không? Nguồn ảnh: rpk pediatrics

AVAKids đã tổng hợp những kiến thức về hiện tượng này qua bài viết của bác sĩ Trần Thị Huyên Thảo - bác sĩ nhi khoa tốt nghiệp y khoa tại trường đại học Monash, Melbourne, Úc. Cùng AVAKids tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

1Thế nào là đứng sớm?

Ba mẹ thường lo lắng rằng con mình đã biết vịn đứng, lúc này có quá sớm không? Và mấy tháng thì nên khuyến khích cho con đứng? Dưới đây là mốc phát triển trung bình của một đứa trẻ khỏe mạnh:

• 6 đến 10 tháng: Trẻ có thể với đồ vật, bám vào bàn, ghế và kéo chân mình thẳng lên ở tư thế đứng.
• 7 đến 13 tháng: Trẻ biết vịn vào đồ vật để lần lần từng bước đi. Giai đoạn này con cũng có thể bước đi dưới sự hỗ trợ của người lớn.
• 11 đến 14 tháng: Giai đoạn này bé có thể đã tự biết đi.

Mốc phát triển này có thể cho thấy mọi bé đều có thể vịn đứng khi đã được 6 tháng tuổi. Bạn chẳng cần phải lo lắng vì tại sao con mình mới 6 tháng đã vịn đứng trong khi những đứa trẻ hơn tháng khác vẫn chưa biết làm việc này. Em bé của bạn có thể đã đạt được một bước tiến quan trọng trong việc phát triển vận động của mình. Hãy cảm thấy thật may mắn thay vì lo lắng khi so sánh con mình với những đứa trẻ khác.

Nhưng nếu bạn khuyến khích con tập đứng từ 4 tháng tuổi là khá sớm, lúc này đôi chân của con có thể chưa hoàn thiện để có thể nâng đỡ cơ thể. Hãy để con tự phát triển theo khả năng của mình, ba mẹ nhé!

Hãy để bé tự vận động theo khả năng của bản thân, đừng lo lắng vì những chuyện tự nhiên nhé. Nguồn ảnh: cleveland clinic

2Trẻ bị chân vòng kiềng có đáng lo?

Còng chân hay còn gọi là chân vòng kiềng. Trẻ bị chân vòng kiềng là khi trẻ đứng thẳng hoặc nằm, với tư thế hai chân thẳng sát vào nhau, hai mắt cá chân chạm vào nhau mà hai đầu gối cách xa nhau và hai chân cong hướng ra ngoài. Chân vòng kiềng có thể là một hiện tượng sinh lý bình thường hoặc bệnh lý.

Trẻ bị chân vòng kiềng sinh lý

Ở trẻ sơ sinh, chân vòng kiềng được coi là hiện tượng sinh lý bình thường. Hiện tượng này được hình thành do bé đã nằm cuộn tròn trong tử cung của người mẹ suốt 9 tháng. Chân vòng kiềng xuất hiện ngay từ những ngày đầu tiên sau sinh, nhưng các bậc phụ huynh chỉ phát hiện ra khi con biết đứng - lúc này con đã có biểu hiện rõ rệt và ba mẹ dễ dàng nhìn thấy.

• Trẻ 1 đến 2 tuổi: Chân vòng kiềng chữ O 
• Trẻ 3 đến 4 tuổi: Chân vòng kiềng chữ X
• Trẻ 6 đến 7 tuổi: Chân của bé sẽ trở lại thẳng bình thường như chân người lớn.

Bạn có thể kiểm tra xem tình trạng chân vòng kiềng của con là sinh lý hay không bằng cách kiểm tra sự đối xứng giữa hai chân, khoảng cách giữa hai đầu gối có bị quá 8cm không? Và nếu bạn vẫn nghi ngờ thì hãy cho con đi gặp bác sĩ, sau thăm khám hoặc chụp X-quang, bác sĩ sẽ đưa ra kết luận.

Hình ảnh cong chân sinh lý theo từng độ tuổi. Nguồn ảnh: Báo Tuổi trẻ

Chân vòng kiềng bệnh lý

Như đã nói ở trên, hầu hết các trẻ mới sinh đều bị chân vòng kiềng và sẽ tự hết khi trẻ lớn lên. Chỉ khoảng dưới 1% các trẻ bị chân vòng kiềng dưới 2 tuổi là do bệnh lý mà thôi. Có 2 loại chân vòng kiềng bệnh lý phổ biến:

Bệnh Blount

Bệnh Blount là một dạng rối loạn phát triển của xương ống chân khiến cẳng chân xoay vào trong và chân có vòng kiềng. Bệnh này có thể gây tổn thương lên sụn và ngăn cản sự phát triển bình thường của xương. Trẻ có triệu chứng bệnh Blount thường là trẻ biết đi sớm (trước 12 tháng tuổi) và thừa cân, một số trường hợp khác có thể do di truyền.

Bệnh còi xương

Bệnh còi xương do thiếu vitamin D gây hiện tượng xương mềm, yếu, dễ gãy. Ngày nay, bệnh này cũng khá hiếm gặp vì trẻ được bổ sung đủ vitamin D theo khuyến nghị. Trẻ bú mẹ nên được bổ sung khoảng 400 IU vitamin D mỗi ngày đến khi được 1 tuổi. Với trẻ uống sữa công thức, trong sữa đã chứa đủ vitamin D cần thiết. 

Bài viết liên quan: Theo dõi chiều cao cân nặng của trẻ theo chuẩn WHO - Biểu đồ tăng trưởng của trẻ 0 – 6 tháng tuổi

3Lưu ý

Việc trẻ đứng sớm không làm bé bị chân vòng kiềng, việc này chỉ làm các dấu hiệu của chân vòng kiềng sinh lý trở nên rõ ràng hơn mà thôi. Tuy nhiên với trẻ dưới 12 tháng tuổi, bạn không nên khuyến khích trẻ tự đi đứng một mình, hãy hỗ trợ con để giảm trọng lượng cơ thể lên đôi chân chưa hoàn thiện. 

Hãy cho con đi khám bác sĩ nếu:

• Trẻ bị chân vòng kiềng nặng
• Trẻ trên 3 tuổi nhưng vẫn bị chân vòng kiềng
• Sau 8 tuổi mà đầu gối của trẻ bị khuỳnh vào nặng hơn
• Trẻ chỉ bị chân vòng kiềng một bên
• Trẻ bị đau hoặc khó khăn khi di chuyển
• Trẻ có chiều cao thấp bất thường

Trẻ đứng sớm không gây ra bệnh còng chân, bé chỉ làm rõ ràng hơn dấu hiệu còng chân sinh lý. Nguồn ảnh: Parents

4Đôi lời từ AVAKids

Nuôi con khôn lớn luôn chứa đầy những điều bất ngờ. Ba mẹ hãy tự trang bị những kiến thức cơ bản để không bị ngỡ ngàng trước những thay đổi của con. Trang bị kiến thức sẽ giúp ba mẹ bình tĩnh hơn để đánh giá tình trạng cũng như đưa con đi gặp bác sĩ kịp thời. Hãy cùng AVAKids tự tin chăm sóc và trưởng thành cùng con nhé!

Dạ Thắm tổng hợp từ bài viết của bác sĩ Trần Thị Huyên Thảo