Bạn đang tìm ý tưởng STEM thú vị cho học sinh tiểu học? Với các sản phẩm STEM tiểu học dễ làm, học sinh vừa được rèn luyện kỹ năng khoa học – công nghệ – kỹ thuật – toán học, vừa thỏa sức sáng tạo. Trẻ vừa học vừa chơi, rèn luyện tư duy và kỹ năng ngay tại nhà hoặc trên lớp. Cùng AVAKids khám phá ngay dưới đây nhé!
1Máy lọc nước mini
Hoạt động này giúp trẻ hiểu rõ nguyên lý cơ bản của quá trình lọc nước, đồng thời khuyến khích sự sáng tạo, rèn luyện kỹ năng thực hành và khả năng quan sát khoa học. Thí nghiệm có thể dễ dàng áp dụng tại nhà hoặc trong lớp học, mang lại trải nghiệm vừa học vừa chơi đầy hứng thú.
Nguyên liệu và dụng cụ chuẩn bị
- 1 chai nhựa to (dùng làm thân lọc)
- 1 ít bông gòn
- 1 ít cát sỏi mịn
- 1 ít than hoạt tính
- 1 ít đá vụn
- 1 ít đá sỏi
- Nước bẩn cần lọc (nước chứa bùn đất, cặn bẩn)
Các bước thực hiện
Bước 1: Chuẩn bị thân lọc
- Cắt đôi chai nhựa ra làm 2 phần.
- Dùng vật nhọn đục nhiều lỗ ở nắp chai.
- Úp phần miệng chai xuống đáy chai.
Bước 2: Làm hệ thống lọc nước
Hệ thống lọc nước sẽ gồm 5 lớp, mỗi lớp dày khoảng 3-4cm:
- Bông gòn
- Cát sỏi mịn
- Than hoạt tính
- Đá vụn
- Đá sỏi
Bước 3: Lọc nước
- Từ từ đổ nước bẩn vào miệng chai (phễu lọc).
- Nước sẽ ngấm qua các lớp vật liệu, được lọc sạch bụi bẩn, tạp chất và hóa chất.
- Nước sạch sẽ chảy xuống phần đáy chai.
Video hướng dẫn làm máy lọc nước mini. Nguồn: Nguyễn Thị Lan Anh Official
2Quạt gió mini
Hoạt động STEM này giúp các bạn nhỏ tìm hiểu nguyên lý chuyển động quay của động cơ điện, đồng thời rèn luyện kỹ năng quan sát, tư duy khoa học, làm việc nhóm và khả năng sáng tạo. Với những vật liệu đơn giản, dễ tìm, trẻ có thể tự tay chế tạo một chiếc quạt gió mini, vừa học vừa trải nghiệm thực hành một cách hứng thú.
Nguyên liệu và dụng cụ chuẩn bị
- 1 kéo
- 1 ly giấy
- 1 ống hút
- 2 dây chun
- 2 que gỗ
- Tua vít
- Thước kẻ
- Súng bắn keo và keo nến
- Bút chì
Các bước thực hiện
- Bước 1: Cắt ly giấy chừa lại 1 hình thang, bật ngược đáy ly để tạo hình thành đầu quạt.
- Bước 2: Đục lỗ đầu quạt và luồn dây chun. Cắt 1 đoạn nhỏ ống hút nhựa luồn qua dây chun.
- Bước 3: Dùng 1 đoạn que gỗ làm điểm giữ dây chun.
- Bước 4: Dùng phần cốc dư cắt thành 4 cánh quạt. Sau đó dán lên que gỗ, có thể định hình bằng keo nến.
- Bước 5: Trang trí các nút bấm theo số thứ tự.
- Bước 6: Lấy thêm 1 đoạn que gỗ làm điểm gút sau đầu quạt.
- Bước 7: Xoay que gỗ đằng sau đầu quạt để quạt có thể quay.
Video hướng dẫn làm quạt gió mini. Nguồn: Khám Phá Thế Giới STEM
3Xe chạy bằng bong bóng
Chuẩn bị dụng cụ và nguyên liệu
- 4 nắp chai nhựa
- 1 chai nhựa rỗng làm thân xe
- 1 quả bóng
- 1 dây chun (dây thun)
- 2 ống hút nhựa
- 4 xiên tre hoặc que gỗ dài
- 1 dao rọc giấy
- 1 cuộn băng keo nhỏ
- 1 cây kéo
- 1 dụng cụ đục lỗ (tua vít hoặc vật nhọn khác)
Các bước thực hiện
Bước 1: Chuẩn bị trục bánh xe
- Dùng kéo cắt đôi ống hút nhựa.
- Cắt đôi 2 que gỗ (hoặc que phù hợp) sao cho que gỗ dài hơn ống hút khoảng 6 cm để làm trục bánh.
- Dùng dụng cụ đục lỗ để tạo lỗ ở giữa 4 chiếc nắp chai.
Bước 2: Lắp trục bánh xe và bánh xe
- Lần lượt xỏ theo thứ tự: que gỗ, nắp chai, ống hút, nắp chai tạo thành trục bánh xe.
- Nếu cần, bạn có thể gọt que gỗ sao cho phù hợp và chắc chắn.
- Dùng băng keo dán cố định 2 trục bánh xe vào thân chai nhựa để giữ bánh xe không bị lệch.
- Bạn có thể trang trí thân xe bằng băng keo có màu sắc hoặc họa tiết mình thích để xe đẹp hơn.
Bước 3: Chuẩn bị ống hút và bong bóng
- Dùng dao rọc giấy rạch một vết chéo nhỏ trên thân chai nhựa, ở khoảng nửa chiều dài chai (để luồn ống hút sau này).
- Lấy ống hút nhựa còn lại, cho vào quả bóng bay rồi buộc chặt bằng dây chun để giữ bóng không bung ra.
Bước 4: Lắp đặt hệ thống bơm khí
- Luồn ống hút đã nối với bóng bay vào vết rạch trên thân chai.
- Đây chính là hệ thống dẫn khí bơm vào để tạo lực đẩy cho xe chạy.
Bước 5: Hoàn thiện và sử dụng
- Đảm bảo tất cả các bộ phận được cố định chắc chắn, không bị lỏng hay lệch.
- Bơm căng bóng bay qua ống hút, giữ chặt miệng bóng để tích trữ khí.
- Thả bóng bay ra, khí thoát ra ngoài khiến xe chạy về phía trước nhờ lực phản lực.
- Thưởng thức thành quả và quan sát nguyên lý chuyển động.
Video hướng dẫn làm xe chạy bằng bong bóng. Nguồn: Khám Phá Thế Giới STEM
4Xe chạy bằng dây chun
Chuẩn bị dụng cụ và nguyên liệu
- 4 cái nắp chai nhựa
- 2 que gỗ nhỏ
- 1 dây chun lớn (dây thun lớn)
- 2 chai nước nhựa rỗng (làm thân xe)
- Kéo
- Súng bắn keo và keo nến
Các bước thực hiện
Bước 1: Chuẩn bị thân xe
- Dùng kéo cắt một hình vuông trên thân một trong hai chai nhựa, đây sẽ là chỗ tạo lỗ để xuyên que gỗ.
- Trên hình vuông vừa cắt, bạn đục 4 lỗ nhỏ xung quanh (2 lỗ trên và 2 lỗ dưới).
Bước 2: Lắp trục bánh xe
- Lấy 2 que gỗ nhỏ, xuyên qua 4 lỗ nhỏ vừa đục trên chai, tạo thành trục hai bên bánh xe.
Bước 3: Gắn bánh xe
- Dùng máy súng bắn keo cố định 4 cái nắp chai lên hai que gỗ ở hai đầu, tạo thành 4 bánh xe.
Bước 4: Làm cánh quạt cho dây chun
- Cắt thân chai nhựa còn lại thành hình cánh quạt 6 cánh (giống hình hoa 6 cánh).
Bước 5: Lắp dây chun
- Đục một lỗ nhỏ trên một nắp chai, xuyên dây chun qua đó.
- Đục thêm một lỗ nhỏ ở dưới đáy chai để dây chun có thể kéo từ đầu này đến đầu kia.
- Kéo dây chun qua lỗ ở đáy chai và kéo đến đầu kia, rồi đóng nắp lại để định vị dây chun.
Bước 6: Hoàn thiện và sử dụng
- Sau khi hoàn tất lắp ráp, bạn có thể xoắn dây chun rồi thả ra để dây chun giải phóng năng lượng, kéo xe chạy về phía trước.
- Xe chạy bằng nguyên lý dây chun quay trục bánh xe nhờ năng lượng tích trữ khi dây chun bị xoắn.
Video hướng dẫn làm xe chạy bằng dây chun. Nguồn: Khám Phá Thế Giới STEM
5Rạp chiếu bóng mini
Nguyên vật liệu cần chuẩn bị
- 1 tờ bìa carton (30x30cm)
- 1 tờ giấy nến (30x30cm)
- Băng dính
- Dao rọc giấy hoặc dao dọc giấy
- Bút chì
- Thước kẻ
- Kéo
- Giấy bìa cứng màu đen (để làm nhân vật bóng)
- Que gỗ nhỏ (để gắn nhân vật)
- Màu đen (bút màu hoặc sơn màu đen)
Các bước thực hiện
Bước 1: Làm màn chiếu
- Dùng bút chì và thước vẽ một hình vuông kích thước 20 cm x 20 cm lên tờ bìa cứng.
- Dùng dao rọc giấy cắt theo đường viền hình vuông vừa vẽ, nhẹ nhàng lấy hình vuông ra khỏi tấm bìa, giữ lại phần viền bìa xung quanh.
- Dán tờ giấy nến lên phần khung hình vuông vừa cắt để tạo thành màn chiếu trong mờ. Dán chắc chắn bằng băng dính.
- Lưu ý giữ lại phần hình vuông đã cắt để sử dụng ở bước sau.
Bước 2: Làm giá đỡ rạp chiếu
- Dùng bút chì và thước kẻ vẽ đường chéo trên tấm hình vuông giấy cứng đã cắt ra (hình tam giác 2 phần).
- Dùng kéo cắt theo đường chéo để thu được 2 hình tam giác.
- Trên mỗi hình tam giác, từ đỉnh, dùng kéo cắt thêm một đoạn thẳng dài 10 cm.
- Sử dụng hai hình tam giác này làm chân trụ để dựng màn chiếu vững vàng.
- Gắn màn chiếu (phần bìa có dán giấy nến) vào khe giữa hai hình tam giác sao cho đứng vững trên mặt bàn.
Bước 3: Làm nhân vật bóng
- Dùng bút chì vẽ các nhân vật (như rùa, thỏ hoặc các hình yêu thích) lên tờ giấy bìa cứng màu đen.
- Dùng kéo cắt theo đường viền các hình nhân vật vừa vẽ.
- Dán các nhân vật lên que gỗ nhỏ (có thể là que kem hoặc que đan nhỏ) bằng băng dính hoặc keo dán chắc chắn.
- 3. Hoàn thiện và sử dụng
Khi rạp chiếu bóng mini đã hoàn thành gồm màn chiếu đứng vững và các nhân vật bóng đen trên que gỗ, bạn có thể sử dụng nguồn sáng phía sau để chiếu bóng lên màn chiếu.
Dùng tay cầm các que gỗ chứa nhân vật di chuyển trước nguồn sáng để tạo ra những câu chuyện thú vị bằng bóng trên màn chiếu. Trò chơi này giúp kích thích sự sáng tạo, trí tưởng tượng và khả năng làm việc nhóm.
Video hướng dẫn làm rạp chiếu bóng mini. Nguồn: hòa khánh
6Đèn lava
Nguyên liệu và dụng cụ cần chuẩn bị
- 1 chiếc cốc cao trong suốt (để dễ quan sát)
- Nước lọc (đổ đầy 1/3 cốc)
- Dầu ăn (dùng để chế biến thức ăn, đổ đầy 2/3 còn lại của cốc)
- Màu thực phẩm (có thể chọn màu yêu thích, ví dụ màu cam)
- 1 cái pipet (ống nhỏ giọt) hoặc đồ nhỏ để nhỏ màu thực phẩm
- Viên sủi (viên thuốc sủi, dùng trong y tế, mua ở hiệu thuốc)
Các bước thực hiện
Bước 1: Chuẩn bị cốc
- Rót nước lọc vào đầy 1/3 chiếc cốc trong suốt.
- Rót thêm dầu ăn vào cốc cho đến khi đầy 2/3 cốc (lớp dầu sẽ nổi trên lớp nước do nhẹ hơn).
Bước 2: Nhỏ màu thực phẩm
- Dùng pipet nhỏ vài giọt màu thực phẩm vào cốc.
- Quan sát hiện tượng giọt màu thực phẩm giữ nguyên hình dạng khi di chuyển trong dầu, vì màu không tan trong dầu.
- Giọt màu thực phẩm sẽ theo trọng lực đi xuống lớp nước bên dưới, làm nước có màu sắc.
Bước 3: Thả viên sủi
- Thả một viên sủi vào trong cốc.
- Quan sát các bọt khí nhỏ màu nổi lên như đang nhảy múa bên trong cốc.
Giải thích hiện tượng
- Khi viên sủi tan trong nước, phản ứng tạo ra khí CO2 (bọt khí).
- Bọt khí CO2 nhẹ sẽ theo dầu lên phía trên bề mặt.
- Khi bọt khí vỡ ra, dung dịch màu nước cùng bọt khí bị kéo xuống dưới.
- Quá trình này tạo chuyển động nhấp nhô của các giọt màu trông giống như đèn Lava.
Lưu ý an toàn và mẹo
- Thí nghiệm nên có sự giám sát của người lớn, đặc biệt với trẻ nhỏ.
- Dùng viên sủi y tế an toàn, không được uống viên sủi khi đang thí nghiệm.
- Có thể thử nhiều loại màu thực phẩm khác nhau để tạo màu sắc độc đáo.
- Sử dụng cốc trong suốt để dễ quan sát chuyển động bên trong.
Video hướng dẫn làm đèn Lava. Nguồn: CreKi Channel - Creative Kindercare Official
Những sản phẩm STEM đơn giản nhưng giàu tính sáng tạo sẽ giúp học sinh tiểu học hứng thú hơn với khoa học và kỹ thuật. Với video hướng dẫn chi tiết, thầy cô và phụ huynh có thể cùng trẻ biến ý tưởng thành sản phẩm thực tế, khơi dậy đam mê khám phá ngay từ nhỏ.