Mẹ bầu có thể hiến huyết tương không?

Hiến huyết tương cũng như hiến máu, đều rất quan trọng đối với những bệnh nhân đang được điều trị chấn thương, sốc, bỏng, v.v. Nếu trước khi mang thai, mẹ bầu đã thường xuyên hiến huyết tương để giúp đỡ người khác, thì rất có thể các mẹ đang tự hỏi liệu mình có thể tiếp tục việc này trong thời kỳ mang thai hay không? Theo các chuyên gia, phụ nữ sẽ phải tạm ngừng hiến tặng huyết tương khi đang mang thai.

Phụ nữ sẽ phải tạm ngừng hiến tặng huyết tương khi đang mang thai (Ảnh: zoranm/Getty Images)

Rachel Adams, MD, OBGYN được hội đồng chứng nhận với Metropolitan OB-GYN ở Baltimore, Maryland cho biết: “Không nên hiến huyết tương khi đang mang thai. Hầu hết các trung tâm cũng khuyên mẹ bầu nếu muốn hiến huyết tương thì nên đợi ít nhất 6 tuần sau thai kỳ."

Hãy cùng AVAKids tìm hiểu kỹ hơn về lý do tại sao nên tạm dừng hiến tặng huyết tương cho đến khi em bé chào đời.

1Hiến tặng huyết tương khi mang thai

Tiến sĩ Adams giải thích rằng có những protein trong cơ thể được gọi là Kháng nguyên bạch cầu người (HLA), là chất đánh dấu gắn vào hầu hết các tế bào của cơ thể. HLA giúp cơ thể nhận biết tế bào nào thuộc về cơ thể mẹ bầu và tế bào nào không thuộc về cơ thể mẹ bầu. Em bé nhận được một nửa HLA từ trứng và một nửa từ tinh trùng.

Adams cho biết: “Người mẹ mang thai sẽ tạo ra kháng thể với HLA từ người bố vì cơ thể không nhận ra những protein đó. Nếu mẹ bầu truyền huyết tương có các kháng thể HLA đó, người nhận máu có thể bị phản ứng truyền máu gọi là TRALI (tổn thương phổi cấp tính liên quan đến truyền máu), nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến tử vong."

Sau khi Hội Chữ thập đỏ Hoa Kỳ phát hiện ra rằng phần lớn các trường hợp TRALI có liên quan đến huyết tương do phụ nữ hiến tặng từ năm 2003 đến 2005, họ bắt đầu chỉ phân phối huyết tương từ những người hiến tặng nam giới vào năm 2006. Đến năm 2008, họ nhận thấy các trường hợp TRALI giảm đáng kể.

Người mẹ mang thai sẽ tạo ra kháng thể với HLA từ người bố vì cơ thể không nhận ra những protein đó (Ảnh: Canva)

Hiện tại, Hội Chữ Thập Đỏ sẽ hỏi những câu hỏi của những người mới hiến tiểu cầu về tiền sử mang thai của họ. Nếu trước đây họ đã từng mang thai, người ta sẽ xét nghiệm tiểu cầu để tìm kháng thể được biết là nguyên nhân gây ra các biến chứng sau truyền máu. Nếu người hiến tặng chưa mang thai, thì không thành vấn đề.

2Hiến huyết tương có an toàn cho em bé không?

Không có bất kỳ nghiên cứu nào về việc hiến huyết tương có an toàn cho em bé hay không. Điều này có thể xảy ra vì các trung tâm huyết tương sẽ không chấp nhận hiến tặng từ bất kỳ ai hiện đang mang thai do phản ứng truyền máu có thể nguy hiểm cho bệnh nhân tiếp nhận.

Không có bất kỳ nghiên cứu nào về việc hiến huyết tương có an toàn cho em bé hay không (Ảnh: Canva)

Tiến sĩ Adams chỉ ra rằng vai trò của huyết tương là cung cấp chất dinh dưỡng cho thai nhi và giúp loại bỏ chất thải. Bà nói: “Huyết tương cũng hỗ trợ tĩnh mạch (có nghĩa là hỗ trợ máu đến tim) và nếu mẹ bầu không có nhiều huyết tương có thể ảnh hưởng đến chất dinh dưỡng, máu và lượng máu chảy đến nhau thai.

Nếu không có thêm nghiên cứu về chủ đề này, vẫn chưa rõ liệu hiến huyết tương có an toàn cho em bé hay không.

Bài viết liên quan: Phụ nữ mang thai có nên uống thuốc Tylenol hạ sốt?

3Tại sao không nên hiến tặng huyết tương khi đang mang thai

Không nên hiến huyết tương khi đang mang thai vì có thể xảy ra các biến chứng nguy hiểm cho người nhận huyết tương. Phản ứng truyền máu tiềm ẩn được gọi là TRALI có thể gây tử vong cho người nhận huyết tương.

Tốt nhất mẹ bầu nên dừng việc hiến huyết tương cho đến khi kết thúc thai kỳ và bác sĩ cho biết các mẹ có đủ sự an toàn để tiếp tục việc này.

4Rủi ro của việc hiến tặng huyết tương khi đang mang thai

Không có rủi ro sức khỏe nào được đề cập khi hiến huyết tương đối với người đang mang thai. Nhưng cần nhớ rằng, điều này có thể tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng cho người nhận huyết tương. Nếu việc truyền máu dẫn đến TRALI, một tình trạng tổn thương phổi rất nghiêm trọng, hội chứng này có thể dẫn đến hậu quả chết người cho người nhận. TRALI phải được nhận biết và điều trị nhanh chóng để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng hoặc tử vong.

5Khi nào có thể tiếp tục hiến tặng huyết tương?

Hiện nay vẫn còn rất nhiều tranh luận về thời điểm hiến huyết tương sau mang thai và một người có tiền sử mang thai có thể hiến huyết tương hay không. Như Tiến sĩ Adams đã đề cập, các mẹ nên đợi ít nhất 6 tuần sau sinh rồi mới tiếp tục hiến tặng và vào thời điểm đó, trung tâm thu thập có thể sẽ xét nghiệm huyết tương của các mẹ để tìm các kháng thể HLA.

Kim Langdon, MD, một bác sĩ sản phụ khoa với gần 2 thập kỷ kinh nghiệm lâm sàng, khuyên rằng: Nếu các mẹ có kế hoạch cho con bú thì không nên hiến huyết tương trong khoảng thời gian này.

Theo bác sĩ này, hiến huyết tương có thể làm giảm sản lượng sữa. Việc sản xuất đủ sữa phụ thuộc vào việc cung cấp đủ nước cho cơ thể. Hiến huyết tương không phải là không an toàn nhưng các mẹ sẽ cảm thấy mệt mỏi sau đó.

Cô ấy cũng khuyến khích những người hiến tặng nên đợi cho đến khi em bé cai sữa xong, rồi mới thử hiến tặng lại, đồng thời cảnh báo rằng nếu những kháng thể HLA này tiếp tục được phát hiện thì sẽ không thể sử dụng nguồn hiến tặng.

6Các lựa chọn thay thế an toàn khi mang thai

Những người mang thai nên hạn chế hiến tặng huyết tương, nhưng có nhiều cách an toàn khác mà các mẹ bầu có thể giúp đỡ người khác và hỗ trợ cộng đồng. Thay vì đóng góp huyết tương, mẹ bầu có thể đóng góp thời gian của mình. Tình nguyện làm việc tại địa điểm hiến huyết tương hoặc truyền máu. Nếu mẹ bầu có đủ khả năng tài chính, hãy cân nhắc quyên góp cho Hội Chữ thập đỏ hoặc một cơ quan tương tự khác.

Đôi lời từ AVAKids

Mặc dù mẹ bầu có thể không cảm thấy thoải mái khi không thể thực hiện các hoạt động thiện nguyện mà mình đã làm thường xuyên trước đó, nhưng hãy nhớ rằng đây là thời điểm để làm những gì tốt nhất không chỉ cho chính mình và em bé trong bụng mà còn cho cả những người nhận được sự đóng góp tình nguyện của mẹ bầu. Xem xét rủi ro liên quan đến việc truyền huyết tương từ người hiến tặng mang thai cho bệnh nhân là điều nên được ưu tiên.

Cuối cùng, nếu mẹ bầu có bất kỳ câu hỏi hoặc thắc mắc nào về những điều nên và không nên làm trong khi mang thai, hãy tham khảo ý kiến tư vấn từ bác sĩ.