Bệnh sốt phát ban ở trẻ có nguy hiểm không? Ba mẹ cần làm gì?

Bệnh sốt phát ban là gì và có nguy hiểm không? Mời mẹ cùng AVAKids tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu, cách chăm sóc trẻ bị sốt phát ban tại nhà đồng thời biết khi nào thì nên đưa trẻ đến bệnh viện.

Bệnh sốt phát ban ở trẻ em dễ lây lan trong cộng đồng 

1 Bệnh sốt phát ban là gì?

Bệnh sốt phát ban (Roseola) là một bệnh truyền nhiễm lành tính, do virus gây ra với dấu hiệu điển hình là sốt và bắt đầu xuất hiện những nốt ban hồng trên da. Sốt phát ban ở trẻ sơ sinh sau bao lâu thì khỏi là vấn đề được nhiều người quan tâm.

Bệnh sốt phát ban ở trẻ em là hiện trạng hay gặp ở trẻ em trong độ tuổi từ 6 – 36 tháng tuổi. Thời gian này trẻ em có khả năng đề kháng kém, dễ bị virus xâm nhập gây hiện trạng nổi ban đỏ như virus sởi, virus Rubella (bệnh sởi Đức) hoặc virus đường ruột ECHO gây ra.

2 Nguyên nhân gây bệnh sốt phát ban ở trẻ

Tác nhân gây sốt phát ban ở trẻ em đa số là những virus lành tính, và sẽ tự hết bệnh trong thời gian từ 5 đến 7 ngày nếu được phát hiện và chăm sóc tốt, vì điều này người bệnh có thể tự chữa trị tại nhà sau khi đã được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và chỉ dẫn.

Bác sĩ sẽ đề xuất thuốc để kiểm soát bệnh sốt phát ban

3 Dấu hiệu trẻ bị bệnh sốt phát ban

Ở giai đoạn trước khi phát ban

Giai đoạn này trẻ bị sốt phát ban thường có biểu hiện quấy khóc và kèm theo hiện trạng sốt. Tuy nhiên, tùy theo những lý do khác nhau mà trẻ em có thể bắt đầu xuất hiện thêm một số những biểu hiện kèm theo. Chẳng hạn:

• Bệnh sốt phát ban do sởi: Trẻ có biểu hiện sốt cao kèm theo một số dấu hiệu như ho, mắt đỏ và hay bị chảy nước mũi.
• Bệnh sốt phát ban do rubella: trẻ em có thể sốt nhẹ hoặc một số ca có thể không sốt.

Trong giai đoạn phát ban

Tình trạng nổi ban đỏ có thể diễn ra sau khi trẻ em bị phát sốt một vài ngày. Những nốt ban đỏ sẽ lan dần từ mặt xuống cổ và sau đó xuống đến ngực và bụng, rồi tới những chi.

Bên cạnh biểu hiện phát ban còn có thể kèm theo hiện trạng phân hơi lỏng hoặc tiêu chảy. Giai đoạn phát ban thường kéo dài trong vài ngày sau đó tự hết nếu trẻ bị sốt phát ban được chăm sóc và chữa trị đúng giải pháp.

Giai đoạn sau phát ban

Đa số nốt phát ban đều không gây ra vết thâm trên da của trẻ em. Các ca bị sởi hay nhiễm khuẩn gây ra hiện trạng lở loét thì có thể có khả năng để lại sẹo trên da.

Nếu được mẹ chăm sóc đúng giải pháp thì sau khi bị sốt phát ban, trẻ bị sốt phát ban sẽ khỏe mạnh trở lại, sinh hoạt, ăn uống và vui chơi bình thường.

Nhưng ngược lại, nếu chăm sóc sai cách trẻ em có thể gặp phải rủi ro, biến chứng nghiêm trọng về sức khỏe như hiện trạng viêm tai giữa, viêm phổi, đi ngoài ra máu hoặc thậm chí là hiện trạng viêm não, rất nguy hiểm.

Bệnh sốt phát ban ở trẻ em là hiện trạng hay gặp

4 Phân biệt sốt phát ban và sởi

Triệu chứng ban đầu của bệnh sốt phát ban ở trẻ sơ sinh và sởi khá giống nhau. Tuy nhiên, nếu tìm hiểu kỹ, trang bị những kiến thức cơ bản, mẹ có thể dễ dàng phân biệt dấu hiệu của hai bệnh này như sau:

Giống nhau

Trẻ có thể sốt nhẹ hay sốt cao ở mức từ 38 đến 39 độ, cơ thể trẻ em có dấu hiệu mệt mỏi, chậm chạp, trẻ em đau người khó chịu nên hay quấy khóc, trẻ em biếng ăn hơn bình thường và còn có thể bỏ bú.

Khi đã hết sốt, trẻ em bắt đầu xảy ra hiện trạng phát ban trên da. Ngoài ra trẻ bị sốt phát ban có thể bị nôn mửa, tiêu chảy.

Khác nhau

Ngoài những dấu hiệu giống nhau dễ gây nhầm lẫn thì hai bệnh này cũng có một số điểm phân biệt sau đây. 

Bệnh sốt phát ban:

Những nốt ban do sốt phát ban trên da trẻ em thường có màu hồng hoặc đốm đỏ. Đây là những nốt ban mịn và bắt đầu xuất hiện không theo thứ tự. Sau vài ngày sẽ tự lặn mất và thường không để lại sẹo hay vết thâm.

Lý do chủ yếu gây ra hiện trạng sốt phát ban ở trẻ em là do virus đường hô hấp chẳng hạn như virus Rubella.

Khi trẻ em nhiễm sốt phát ban, mẹ không nên quá lo lắng vì bệnh không gây nguy hiểm cho trẻ em. Khi được chăm sóc, chữa trị đúng giải pháp thì bệnh sẽ thuyên giảm và khỏi trong khoảng 5 đến 7 ngày.

Bệnh sởi:

Đối với trẻ bị sởi thì những nốt ban trên da thường có màu đậm hơn. Bản chất của những nốt ban này là có dạng sần, nổi gồ nhẹ trên bề mặt da của trẻ em.

Ban đỏ thường bắt đầu xuất hiện đầu tiên ở vùng sau tai, sau đó lan rộng xuống lưng, bụng, ngực rồi phủ kín toàn thân. Khi lặn, những vết ban này có thể không hoàn toàn lặn mất mà để lại những vết thâm.

Lý do gây ra bệnh sởi là do một loại virus họ Paramyxoviridae. Đây là dạng bệnh truyền nhiễm cấp tính có thể dễ dàng lây lan và gây bùng phát thành dịch.

Trẻ có khả năng đề kháng yếu nên khi tiếp xúc với người bị sởi rất dễ bị lây lan. Nếu không được chữa trị sớm có thể gây biến chứng nghiêm trọng và đe dọa tính mạng của trẻ em.

Tác nhân gây sốt phát ban ở trẻ em đa số là những virus lành tính

5 Trẻ bị sốt phát ban có lây không?

Bệnh sốt phát ban ở trẻ em dễ lây lan trong cộng đồng, đặc biệt là ở môi trường nhà trẻ, trường học. Môi trường này phù hợp cho việc lây lan bệnh khi làm phát tán nước bọt chứa virus bệnh. 

Bệnh sốt phát ban có  mức độ phổ biến rộng rãi ở trẻ em trong độ tuổi từ 6 tháng đến 2 tuổi và hiếm gặp ở trẻ em trên 4 tuổi. Phần lớn trẻ em bị nhiễm sốt phát ban khi đi nhà trẻ.

6 Trẻ bị bệnh sốt phát ban bao lâu khỏi?

Bé bị sốt phát ban bao giờ lặn còn tùy thuộc vào thể trạng, thời điểm phát hiện và chữa trị bệnh. Dấu hiệu trẻ em sắp khỏi bệnh sốt phát ban là:

• Các dấu hiệu tự lặn mất sau khoảng 5 – 7 ngày.
• Tình trạng sốt phát ban không phát triển nặng.
• Hạ sốt và lặn hết ban.
• Trẻ em không còn thở khò khè, nhịp tim và hô hấp trở lại tình trạng bình thường.
• Giảm lừ đừ và ít quấy khóc.

7 Biến chứng bệnh sốt phát ban ở trẻ

Nếu các mẹ không nắm rõ lý do gây/lây bệnh, cách chăm sóc đúng giải pháp khi trẻ em nhiễm bệnh thì có thể gây ra những ảnh hưởng nguy hiểm như có thể gây viêm phổi, viêm tai giữa, đi ngoài ra máu hoặc nặng hơn là viêm não hoặc khiến trẻ em đều đặn bị tái sốt, ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe của trẻ em sau này.

8 Điều trị bệnh sốt phát ban ở trẻ

Dưới đây là những việc nên làm khi chăm sóc trẻ em bị sốt phát ban:

Chăm sóc tại nhà:

• Luôn nới lỏng quần áo cho trẻ em để con có cảm giác thoải mái nhất, không cảm thấy khó chịu vì những nốt ban nổi.
• Không để trẻ em được dùng tay gãi lên da.
• Chườm ấm cho trẻ em không quá 10 phút/giờ. Theo dõi nhiệt độ và hạ sốt cho trẻ em khi cần thiết.
• Luôn cặp nhiệt độ và hạ sốt cho trẻ em.
• Thận trọng khi tắm rửa. Khi bị sốt phát ban, cơ thể con còn rất yếu. Nếu tắm rửa không cẩn thận, trẻ em sẽ dễ bị cúm hoặc chuyển sang những bệnh nghiêm trọng khác.
• Cho trẻ em uống thuốc hạ nhiệt hoặc đặt thuốc hạ nhiệt dạng đặt hậu môn cho trẻ em.
• Trong ca trẻ em vẫn tiếp tục sốt, cho trẻ em uống paracetamol liều 10mg – 15/1kg/lần, cách nhau ít nhất 6 tiếng.
• Khuyến khích trẻ em uống nước lọc, nước gừng, soda chanh, nước luộc thịt, những loại nước khoáng, oresol hoặc bổ sung nước uống thể thao như Gatorade hoặc Powerade để ngăn chặn mất nước. Cách ly trẻ em để tránh nhiễm khuẩn cũng như lây lan với những trẻ em khác.
• Sau khi đã bù đầy đủ nước điện giải và hạ sốt cho trẻ em, mẹ cần tiếp tục theo dõi nếu trẻ em tiến triển xấu thì nên đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và chữa trị.

Những việc không nên làm khi chăm sóc trẻ em bị sốt phát ban:

• Không để trẻ em ở nơi chật kín, tù túng và ẩm ướt.
• Không đưa trẻ em đến những nơi công cộng, đông người.
• Không cho trẻ em tiếp xúc với những loại nước tẩy rửa, sữa tắm em bé, môi trường ô nhiễm từ khói bụi, hóa chất, lông thú nuôi trong nhà để bệnh không có cơ hội tiến triển nặng.
• Không để trẻ em mặc quần áo bó sát người, chất liệu vải dễ gây kích ứng da.
• Không cho trẻ em ăn trứng, loại thực phẩm khó tiêu, nước lạnh, nước đá và kem.
• Nếu các mẹ tự chăm sóc trẻ em bị sốt phát ban tại nhà không đúng giải pháp có thể gây nguy hiểm cho con. Mẹ cần cập nhật thông tin về bệnh và chữa sốt phát ban cho trẻ em đúng thời điểm, nhanh chóng.

Đưa trẻ đến bệnh viện kịp thời

Những ca trẻ bị sốt phát ban có biểu hiện như bên dưới cần được chữa trị tại bệnh viện:

• Trẻ bị phát sốt không kiểm soát được nhiệt độ dù đã được dùng thuốc hạ cơn sốt.
• Trẻ bị phát sốt cao trên 39,4°C.
• Phát ban những sau đó không thấy chuyển biến tốt sau 3 ngày.
• Bé có hệ thống miễn dịch yếu.
• Trẻ dưới 6 tháng tuổi.
• Trẻ bị mất nước do tiêu chảy.

Khi bác sĩ chuyên khoa sẽ hỏi về tiền sử bệnh, các mẹ cần nêu rõ những biểu hiện, nghi ngờ về hiện trạng của trẻ em để cung cấp đầy đủ thông tin để chẩn đoán bệnh và đưa ra hướng xử lí. 

9 Đôi lời từ AVAKids

AVAKids hy vọng bài viết đã cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết cho mẹ về bệnh sốt phát ban và các nguyên nhân gây ra bệnh, biểu hiện, cách ứng phó và chăm trẻ bị bệnh. Chúc mẹ sớm tìm được phương pháp phù hợp giúp bé mau khỏi bệnh!

Linh Linh tổng hợp

Kiểm duyệt bởi Anh Thư