Bệnh tay chân miệng có bị lại không và cách phòng ngừa an toàn cho bé

Đóng góp bởi: Phạm Thị Ngọc Ánh
Cập nhật 31/10
4 lượt xem
Tay chân miệng có bị lại không? Những điều ba mẹ cần biết
  • Bé có thể mắc tay chân miệng nhiều lần vì bệnh do nhiều chủng virus đường ruột gây ra.
  • Sau mỗi lần bệnh, kháng thể thường chỉ nhắm vào chủng virus đã gây bệnh nên chưa chắc bảo vệ bé trước chủng khác.
  • Bệnh thường tự hồi phục sau khoảng 7 đến 10 ngày, nhưng virus có thể còn thải qua phân trong nhiều tuần.
  • Bé sốt cao khó hạ, giật mình chới với, thở nhanh hoặc lừ đừ cần được đưa đi khám ngay.

Vệ sinh tay và đồ dùng đúng cách là việc ba mẹ có thể làm mỗi ngày để hạn chế bé mắc lại.

Tay chân miệng có bị lại không là băn khoăn của nhiều ba mẹ khi thấy con vừa khỏi bệnh chưa lâu lại nổi mụn nước ở tay, chân hoặc loét miệng. Bài viết dưới đây giúp ba mẹ hiểu vì sao bé có thể mắc bệnh nhiều lần, dấu hiệu chuyển nặng cần đi khám ngay và cách chăm sóc, phòng bệnh tại nhà.

Xem thêm

1 Tay chân miệng có bị lại không?

Có, bé vẫn có thể bị tay chân miệng lần 2, lần 3 hoặc nhiều hơn. Bệnh do nhiều chủng virus đường ruột (Enterovirus) gây ra, nên việc đã mắc một lần chưa đảm bảo bé không mắc lại.

Khác với một số bệnh thường chỉ mắc một lần, tay chân miệng không để lại sự bảo vệ trọn vẹn trước mọi chủng virus. Vì vậy, ba mẹ không nên chủ quan khi bé tiếp xúc với người đang bệnh hoặc đồ dùng có thể dính virus.

Trẻ dưới 5 tuổi, nhất là các bé đi nhà trẻ hoặc hay đến nơi đông người, dễ mắc bệnh hơn vì hệ miễn dịch còn non nớt và hay mút tay, gặm đồ chơi. Khi chơi gần nhau, dùng chung đồ chơi, nguy cơ lây bệnh giữa các bé cũng tăng lên.

2 Vì sao bé có thể mắc tay chân miệng nhiều lần?

Có hai lý do chính là có nhiều chủng virus gây bệnh và kháng thể sau mỗi lần ốm không bao phủ hết các chủng. Bảng dưới đây giúp ba mẹ dễ hình dung các chủng thường được nhắc đến.

Chủng virusBiểu hiện thường gặpNguy cơ cần theo dõi
Coxsackievirus A16Là một trong những chủng hay gặp, bé thường sốt nhẹ, loét miệng và nổi mụn nước ở tay, chânPhần lớn diễn tiến nhẹ và tự hồi phục sau khoảng 7 đến 10 ngày nếu được chăm sóc tốt
Enterovirus 71 (EV71)Có thể gặp trong các ca nặng, đôi khi mụn nước ít hoặc khó thấyCó thể gây biến chứng thần kinh, tim mạch và hô hấp, cần phát hiện sớm để đưa bé đi khám
Các chủng Enterovirus khácSốt nhẹ, loét miệng, có thể nổi ban ở tay, chân hoặc vùng khácThường diễn tiến nhẹ, một số bé cần thời gian lâu hơn để da hồi phục

Ba mẹ cũng nên biết rằng bệnh có thể quay lại ở nhiều thời điểm khác nhau, tùy bé gặp chủng virus nào.

Nhiều chủng virus cùng lưu hành

Nhóm virus đường ruột gây tay chân miệng gồm nhiều chủng, thường thay nhau xuất hiện trong cộng đồng, trường mầm non hoặc khu dân cư. Khi một chủng lắng xuống, chủng khác có thể xuất hiện và lây sang các bé chưa từng gặp chủng đó.

Kháng thể chỉ nhắm vào chủng đã gây bệnh

Sau khi khỏi bệnh, cơ thể bé thường tạo kháng thể chống lại chủng virus vừa mắc. Nếu sau đó bé gặp một chủng khác, bé vẫn có thể bị bệnh lần nữa, vì vậy một bé có thể mắc nhiều lần trong những năm đầu đời.

Virus có thể thải qua phân trong nhiều tuần

Dù mụn nước đã khô và bé trông khỏe lại, virus vẫn có thể thải qua phân trong nhiều tuần. Nếu ba mẹ thay tã hoặc dọn phân mà không rửa tay kỹ bằng xà phòng, mầm bệnh dễ dính sang đồ dùng, thức ăn và lây cho người khác trong nhà.

Tay chân miệng có bị lại không: virus vẫn có thể thải qua phân nhiều tuần sau khi trẻ khỏi bệnh.
Tay chân miệng có bị lại không: virus vẫn có thể thải qua phân nhiều tuần sau khi trẻ khỏi bệnh.

3 Bị tay chân miệng lần 2 có nặng hơn lần trước không?

Không hẳn, mức độ nặng hay nhẹ không chỉ phụ thuộc vào việc đây là lần mắc thứ mấy. Bệnh nặng hay nhẹ còn tùy chủng virus bé gặp và thể trạng của bé tại thời điểm đó.

Có bé lần đầu bệnh nhẹ, lần sau gặp chủng khác lại cần theo dõi sát hơn; cũng có bé lần sau nhẹ hơn lần đầu. Vì vậy, ba mẹ nên quan sát tình trạng toàn thân của con ở mỗi đợt bệnh thay vì dựa vào kinh nghiệm của lần trước.

Số lượng mụn nước cũng không phản ánh mức độ nặng của bệnh. Có bé chỉ nổi vài mụn nước hoặc vài vết loét nhỏ trong miệng nhưng vẫn có nguy cơ chuyển nặng, nên theo dõi sốt, giấc ngủ, nhịp thở và tinh thần của bé quan trọng hơn việc đếm số nốt.

4 Dấu hiệu tay chân miệng chuyển nặng cần đưa bé đi khám ngay

Bên cạnh vết loét miệng và mụn nước ở tay, chân, ba mẹ cần chú ý các biểu hiện thần kinh và toàn thân của bé. Ba mẹ hãy đưa bé đến cơ sở y tế gần nhất nếu thấy một trong các dấu hiệu sau:

  • Sốt cao khó hạ: Bé sốt từ 39°C trở lên, sốt kéo dài trên 2 ngày hoặc đã dùng thuốc hạ sốt đúng hướng dẫn mà vẫn khó hạ.
  • Dấu hiệu thần kinh: Bé giật mình chới với, run tay chân, đi đứng loạng choạng, lừ đừ, quấy khóc liên tục hoặc khó đánh thức.
  • Dấu hiệu hô hấp, tuần hoàn: Bé thở nhanh, thở gấp, da nổi bông hoặc tay chân lạnh, vã mồ hôi.
  • Dấu hiệu khác: Bé nôn nhiều lần, bỏ bú hoặc không chịu ăn uống.

Giật mình chới với khi bé vừa chợp mắt hoặc đang nằm yên có thể là dấu hiệu sớm cho thấy bệnh đang diễn tiến nặng. Ba mẹ không nên tự ý cho bé dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ hoặc chần chừ theo dõi tại nhà.

Giật mình chới với khi bé vừa chợp mắt là dấu hiệu cần đưa trẻ đi khám ngay.
Giật mình chới với khi bé vừa chợp mắt là dấu hiệu cần đưa trẻ đi khám ngay.

Lưu ý cho ba mẹ: Có trường hợp bé nặng lên mà không sốt cao, nên ba mẹ cần theo dõi cả tinh thần, giấc ngủ và nhịp thở của con.

5 Cách chăm sóc bé và hạn chế tay chân miệng bị lại

Phần lớn bé tự hồi phục sau khoảng 7 đến 10 ngày nếu được chăm sóc đúng cách và theo dõi sát. Để bé mau lại sức và hạn chế mắc lại, ba mẹ có thể thực hiện các việc sau:

  • Rửa tay đúng lúc: Ba mẹ và bé nên rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi thay tã.
  • Vệ sinh đồ chơi, bề mặt: Thường xuyên rửa đồ chơi, lau sàn nhà, bàn ghế, tay nắm cửa bằng xà phòng hoặc dung dịch khử khuẩn phù hợp, pha đúng hướng dẫn trên nhãn.
  • Bù nước: Cho bé uống nước từng ngụm nhỏ, chia nhiều lần; dùng dung dịch bù nước khi có chỉ dẫn của nhân viên y tế.
  • Cho bé nghỉ ở nhà: Bé nên nghỉ học ở nhà khoảng 10 ngày kể từ khi khởi phát. Ba mẹ chỉ cho con đi học lại khi bé hết sốt không cần thuốc hạ sốt, mụn nước đã khô, ăn uống được và có ý kiến của bác sĩ hoặc nhà trường.

Vệ sinh đồ dùng và môi trường sống của bé

Đồ dùng ăn uống như chén, muỗng của bé nên dùng riêng, rửa sạch trước mỗi lần dùng. Quần áo, khăn lau, chăn màn nên giặt riêng bằng xà phòng và phơi khô dưới nắng.

Ba mẹ cũng không nên dùng một chiếc khăn ẩm lau nhiều nơi vì có thể làm virus bám từ chỗ này sang chỗ khác. Nên dùng khăn giấy dùng một lần hoặc giặt sạch khăn sau mỗi lần lau dọn.

Dinh dưỡng khi bé đau miệng

Vết loét trong miệng khiến bé đau rát, sợ ăn và quấy khóc mỗi bữa. Ba mẹ nên chia nhỏ thành nhiều bữa, chuẩn bị món mát, mịn, dễ nuốt như cháo loãng, súp xay nhuyễn và để nguội bớt trước khi cho bé ăn.

Ba mẹ nên tránh đồ quá nóng, đồ cứng hoặc món chua, mặn vì dễ làm xót vết loét. Với bé còn bú mẹ, ba mẹ vẫn duy trì cữ bú theo nhu cầu của bé.

Nhiều gia đình có thói quen kiêng tắm, kiêng gió khi con bệnh vì sợ mụn nước vỡ. Thực tế, giữ da sạch giúp hạn chế nhiễm trùng thêm, nên ba mẹ có thể tắm nhanh, nhẹ nhàng cho con bằng nước ấm trong phòng kín gió.

Thức ăn cho trẻ loét miệng nên để nguội bớt để tránh gây đau rát.
Thức ăn cho trẻ loét miệng nên để nguội bớt để tránh gây đau rát.

6 Câu hỏi thường gặp về tay chân miệng bị lại

Dưới đây là những thắc mắc ba mẹ thường gặp khi bé từng mắc tay chân miệng.

Khoảng cách giữa hai lần mắc bệnh có thể ngắn không?

Có thể. Nếu đợt sau bé gặp một chủng virus khác, bé vẫn có thể bị bệnh dù lần trước mới khỏi chưa lâu. Ba mẹ nên duy trì vệ sinh sạch sẽ trong thời gian này.

Người lớn có lây tay chân miệng cho bé không?

Có thể. Người lớn nhiễm virus có thể chỉ có triệu chứng nhẹ hoặc không có triệu chứng nhưng vẫn làm lây bệnh qua tay, nước bọt hoặc phân, nên cần rửa tay sạch trước khi chăm bé.

Mụn nước nhiều có phải bệnh nặng không?

Không hẳn. Số lượng mụn nước không quyết định mức độ nặng nhẹ. Ba mẹ nên theo dõi sốt, giấc ngủ, nhịp thở và tinh thần của bé để biết khi nào cần đi khám.

Bé bị tay chân miệng có cần kiêng tắm, kiêng gió không?

Không cần kiêng hoàn toàn. Ba mẹ có thể tắm nhanh, nhẹ nhàng bằng nước ấm trong phòng kín gió để giữ da sạch, lau khô kỹ và tránh làm vỡ mụn nước.

Đã có vắc xin phòng tay chân miệng chưa?

Hiện chưa có vắc xin bảo vệ bé trước mọi chủng virus gây tay chân miệng. Vắc xin hiện có chủ yếu nhắm vào EV71, nên ba mẹ hỏi bác sĩ hoặc cơ sở tiêm chủng để được tư vấn và vẫn cần duy trì vệ sinh hằng ngày.

Xem thêm:

Bé có thể mắc tay chân miệng nhiều lần, nhưng ba mẹ nhận biết sớm dấu hiệu chuyển nặng và giữ vệ sinh đúng cách sẽ góp phần bảo vệ bé tốt hơn. Ba mẹ có thể tham khảo thêm các sản phẩm chăm sóc bé tại website avakids.com hoặc gọi hotline 1900.866.874 (8:00 - 21:30) để được tư vấn miễn phí nhé!

Nguồn tham khảo

Lịch sử cập nhật
Lần cập nhật Ngày Người cập nhật Nội dung cập nhật
Lần 01Mới nhất 31/10/2026 Phạm Thị Ngọc Ánh Cập nhật nội dung bài viết
Ngày xuất bản 29/10/2026 Phạm Thị Ngọc Ánh Xuất bản bài viết

Bài viết có hữu ích với bạn không?

Có
Không

Cám ơn bạn đã phản hồi!

Xin lỗi bài viết chưa đáp ứng nhu cầu của bạn. Vấn đề bạn gặp phải là gì?

Bài tư vấn chưa đủ thông tin
Chưa lựa chọn được sản phẩm đúng nhu cầu
Bài tư vấn sai mục tiêu
Bài viết đã cũ, thiếu thông tin
Gửi