Bệnh tay chân miệng EV71 có nguy hiểm không? Dấu hiệu, biến chứng cần biết

Đóng góp bởi: Phạm Thị Ngọc Ánh
Cập nhật 31/10
9 lượt xem
Tay chân miệng EV71 là gì? Những điều ba mẹ cần biết
  • EV71 là một chủng virus đường ruột gây tay chân miệng, thường được nhắc đến vì liên quan đến nhiều ca bệnh nặng hơn.
  • Số lượng mụn nước không phản ánh mức độ nặng nhẹ, nên ba mẹ cần theo dõi cả sốt, giấc ngủ, nhịp thở và tinh thần của bé.
  • Bé sốt cao khó hạ, giật mình chới với, run tay chân, thở nhanh hoặc lừ đừ cần được đưa đi khám ngay.
  • Hiện chưa có thuốc đặc hiệu, việc chăm sóc chủ yếu là bù nước, giảm đau miệng, vệ sinh và theo dõi sát, kèm thăm khám khi cần.

Nhận biết sớm dấu hiệu chuyển nặng giúp ba mẹ đưa bé đến cơ sở y tế kịp thời.

Tay chân miệng EV71 là băn khoăn của nhiều ba mẹ khi con sốt, loét miệng và nổi mụn nước ở tay, chân. Bài viết dưới đây giúp ba mẹ hiểu virus EV71 là gì, khác gì các chủng còn lại, biến chứng có thể gặp, dấu hiệu cần đi khám ngay và cách chăm sóc, phòng lây cho bé tại nhà.

Xem thêm

1 Tay chân miệng EV71 là gì?

Tay chân miệng EV71 là bệnh tay chân miệng do Enterovirus 71 (EV71), một trong các virus đường ruột gây bệnh ở trẻ nhỏ. Virus lây qua đường tiêu hóa, giọt bắn từ mũi họng và dịch từ mụn nước vỡ. Thời gian ủ bệnh thường khoảng 3 đến 7 ngày trước khi bé bắt đầu sốt.

Điều khiến EV71 được quan tâm là chủng này thường gắn với các ca bệnh nặng, có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, tim mạch và hô hấp. Dù vậy, phần lớn trẻ mắc tay chân miệng vẫn diễn tiến nhẹ và tự hồi phục sau khoảng 7 đến 10 ngày nếu được chăm sóc và theo dõi đúng cách.

Virus tay chân miệng EV71 có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh ở trẻ nhỏ khi bệnh chuyển nặng.
Virus tay chân miệng EV71 có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh ở trẻ nhỏ khi bệnh chuyển nặng.

Một điều ba mẹ cần nhớ: số lượng mụn nước trên da không cho biết bệnh nặng hay nhẹ. Có bé chỉ nổi vài mụn nước mờ nhưng vẫn có nguy cơ biến chứng, nên việc quan sát toàn thân của con quan trọng hơn việc đếm nốt trên da.

Lưu ý cho ba mẹ: Bé nổi ít mụn nước không có nghĩa là bệnh nhẹ. Nếu bé có sốt cao, giật mình, run tay chân hoặc lừ đừ, ba mẹ hãy đưa con đi khám dù da chỉ có vài nốt.

2 Tay chân miệng do virus gì? Có mấy chủng?

Tay chân miệng không do một loại virus duy nhất gây ra. Bệnh có thể do nhiều chủng virus đường ruột, thường gặp là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71, ngoài ra còn có Coxsackievirus A6, A10. Bảng dưới đây giúp ba mẹ dễ đối chiếu.

Chủng virusĐặc điểm thường gặpĐiều ba mẹ cần theo dõi
Coxsackievirus A16Là một trong những chủng hay gặp, bé thường sốt nhẹ, loét miệng và nổi mụn nước ở tay, chân, môngPhần lớn diễn tiến nhẹ và tự hồi phục sau khoảng 7 đến 10 ngày
Enterovirus 71 (EV71)Thường được nhắc đến trong các ca nặng, đôi khi mụn nước ít hoặc khó thấyCó thể gây biến chứng thần kinh, tim mạch, hô hấp nên cần phát hiện sớm
Coxsackievirus A6, A10 và các chủng khácCó thể gây phát ban lan rộng hơn ở tay, chân, mông hoặc vùng da khácThường diễn tiến nhẹ, một số bé cần thời gian lâu hơn để da hồi phục
Các chủng virus gây tay chân miệng như EV71 và Coxsackievirus A16 có đặc điểm khác nhau.
Các chủng virus gây tay chân miệng như EV71 và Coxsackievirus A16 có đặc điểm khác nhau.

Ngoài đời, ba mẹ khó đoán được con nhiễm chủng nào chỉ qua hình ảnh nốt ban. Vì vậy, thay vì phân biệt chủng, ba mẹ nên theo dõi các dấu hiệu chuyển nặng của bé, bất kể bé nổi nhiều hay ít mụn nước.

3 Biến chứng tay chân miệng EV71 có thể gặp

Ở một số bé, nhất là khi bệnh do EV71, virus có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, tim mạch và hô hấp. Những biến chứng này thường được nhắc đến gồm viêm não, viêm màng não, suy tim hoặc phù phổi cấp, và có thể xuất hiện khá nhanh sau vài ngày sốt.

Biến chứng nặng chỉ gặp ở một bộ phận trẻ mắc bệnh, nhưng khi xảy ra thì cần can thiệp y tế sớm. Với những bé hồi phục sau bệnh nặng, bác sĩ sẽ theo dõi thêm để phát hiện sớm các ảnh hưởng còn lại, ba mẹ nên tái khám đúng hẹn.

Các dấu hiệu thường gặp khi bệnh bắt đầu chuyển nặng gồm sốt cao khó hạ, giật mình chới với, run tay chân, nôn ói nhiều, lừ đừ, thở nhanh và da nổi bông.

4 Nhận biết dấu hiệu tay chân miệng theo các mức độ của Bộ Y tế

Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị của Bộ Y tế chia bệnh tay chân miệng thành nhiều mức độ để bác sĩ quyết định hướng theo dõi. Ba mẹ không cần tự phân độ cho con, nhưng hiểu sơ lược sẽ giúp nhận ra khi nào cần đi khám sớm.

  • Độ 1 (nhẹ): Bé loét miệng hoặc có mụn nước ở tay, chân, mông, có thể sốt nhẹ, vẫn tỉnh táo và ăn uống được. Bé có thể được chăm sóc tại nhà nếu bác sĩ cho phép, và cần tái khám theo lịch hẹn.
  • Độ 2 (có nguy cơ biến chứng): Bé sốt cao từ 39°C trở lên hoặc sốt kéo dài trên 2 ngày, nôn ói nhiều, quấy khóc bất thường, ngủ lơ mơ, giật mình. Giai đoạn này bé cần được bác sĩ theo dõi sát.
  • Độ 3 và độ 4 (nặng): Bé có thể thở nhanh, thở rên, tay chân lạnh, da nổi bông, vã mồ hôi lạnh hoặc li bì. Đây là tình trạng cấp cứu cần điều trị tại bệnh viện.
Các mức độ bệnh tay chân miệng giúp ba mẹ biết khi nào cần đưa bé đi khám.
Các mức độ bệnh tay chân miệng giúp ba mẹ biết khi nào cần đưa bé đi khám.

Bé vào độ 2 trở lên thường cần được đánh giá tại cơ sở y tế, vì vậy ba mẹ không nên chờ đến khi bé có dấu hiệu nặng rồi mới đưa con đi khám.

5 Khi nào cần đưa bé đi khám ngay?

Vào ban đêm, khi bé vừa thiu thiu ngủ mà giật bắn tay chân, mắt ngơ ngác, ba mẹ nên coi đây là dấu hiệu cần được bác sĩ kiểm tra sớm. Ba mẹ hãy đưa bé đến cơ sở y tế gần nhất nếu thấy một trong các dấu hiệu sau:

  • Sốt cao khó hạ: Bé sốt từ 39°C trở lên, sốt kéo dài trên 2 ngày hoặc đã dùng thuốc hạ sốt đúng cách mà vẫn khó hạ.
  • Dấu hiệu thần kinh: Bé giật mình chới với, run tay chân, đi đứng loạng choạng, nôn ói, lừ đừ, quấy khóc liên tục hoặc khó đánh thức.
  • Dấu hiệu hô hấp, tuần hoàn: Bé thở nhanh, thở gấp, ngực rút lõm, da tái hoặc nổi bông, tay chân lạnh.
Các dấu hiệu cảnh báo tay chân miệng chuyển nặng cần đưa bé đi khám ngay.
Các dấu hiệu cảnh báo tay chân miệng chuyển nặng cần đưa bé đi khám ngay.

Có trường hợp bé nặng lên mà không sốt quá cao, nên ba mẹ cần quan sát cả tinh thần, ánh mắt, giấc ngủ và nhịp thở của con chứ không chỉ dựa vào nhiệt kế. Khi bé tay chân lạnh, da nổi bông, ba mẹ không nên ủ kín mà hãy đưa con đi khám ngay.

Mẹo nhỏ cho ba mẹ: Khi bé ngủ, ba mẹ hãy dành vài phút quan sát nhịp thở và cử động của con. Nếu bé giật mình nhiều lần hoặc thở nhanh bất thường, hãy đưa bé đi khám ngay.

6 Chăm sóc bé tại nhà, thuốc và xét nghiệm

Bé đẩy bình sữa ra xa, không chịu nuốt cháo và khóc nhiều thường do các vết loét trong miệng gây đau rát. Khi bác sĩ cho phép chăm sóc tại nhà, ba mẹ cần kiên nhẫn bù nước, cho ăn mềm và theo dõi sát bé.

Thuốc và xét nghiệm EV71

Hiện chưa có thuốc đặc hiệu điều trị virus gây tay chân miệng, thuốc kháng sinh cũng không có tác dụng với virus. Việc điều trị chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ, hạ sốt, giảm đau và xử trí biến chứng khi có. Ba mẹ chỉ dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý cho con uống thuốc an thần hay thuốc chống nôn.

Xét nghiệm tìm virus (kể cả EV71) chỉ được thực hiện khi bác sĩ thấy cần thiết, thường ở các ca nặng hoặc cần theo dõi dịch. Với phần lớn bé, bác sĩ dựa vào triệu chứng và khám lâm sàng để chẩn đoán.

Dinh dưỡng giúp dịu cơn đau miệng

Ba mẹ nên nấu thức ăn mềm, lỏng, để nguội rồi mới cho bé ăn như cháo loãng, súp hoặc sữa. Nên tránh trái cây chua như cam, chanh và món mặn nhiều muối vì dễ gây xót miệng. Để bé không thiếu nước, ba mẹ chia nhỏ lượng nước thành từng ngụm, đút bằng muỗng hoặc cốc nhỏ nhiều lần trong ngày.

Thức ăn mềm, nguội và uống nước chia nhỏ giúp bé tay chân miệng đỡ đau miệng.
Thức ăn mềm, nguội và uống nước chia nhỏ giúp bé tay chân miệng đỡ đau miệng.

7 Virus tay chân miệng tồn tại bao lâu? Cách phòng lây cho cả nhà

Virus có thể bám trên đồ chơi, tay nắm cửa, bàn ghế và các bề mặt khác, nên nhà có bé ốm cần vệ sinh thường xuyên. Thời gian virus tồn tại cụ thể phụ thuộc vào điều kiện môi trường. Ngoài ra, virus có thể thải qua phân trong nhiều tuần sau khi bé đã hết triệu chứng, nên ba mẹ cần rửa tay kỹ sau khi thay tã hoặc dọn phân cho con.

  • Rửa tay đúng lúc: Ba mẹ và bé nên rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trước khi ăn, trước khi bế trẻ, sau khi đi vệ sinh và sau khi thay tã.
  • Vệ sinh đồ dùng, nhà cửa: Rửa đồ chơi, lau sàn nhà, bàn ghế, tay nắm cửa bằng xà phòng hoặc dung dịch khử khuẩn phù hợp, pha đúng hướng dẫn trên nhãn. Quần áo, chăn gối của bé nên giặt riêng và phơi nắng.
  • Cách ly khi bé ốm: Bé nên nghỉ học ở nhà khoảng 10 ngày kể từ khi khởi phát. Ba mẹ chỉ cho con đi học lại khi bé hết sốt không cần thuốc hạ sốt, mụn nước đã khô, ăn uống được và có ý kiến của bác sĩ hoặc nhà trường. Đồ dùng ăn uống, khăn lau của bé nên dùng riêng.

Ba mẹ không nên dùng một chiếc khăn ẩm lau nhiều nơi vì có thể làm virus lan từ chỗ này sang chỗ khác. Nên dùng khăn giấy dùng một lần hoặc giặt sạch khăn sau mỗi lần lau dọn.

8 Câu hỏi thường gặp về tay chân miệng EV71

Dưới đây là những thắc mắc ba mẹ thường gặp về bệnh do virus EV71.

Trẻ từng nhiễm EV71 có thể mắc lại không?

Bé vẫn có thể mắc lại vì bệnh do nhiều chủng virus đường ruột gây ra. Sau khi khỏi bệnh do một chủng, bé vẫn có thể bị bệnh do chủng khác.

Bệnh lây mạnh nhất vào lúc nào?

Bệnh dễ lây nhất trong những ngày đầu khi bé có triệu chứng, qua nước bọt, dịch mũi họng và dịch từ mụn nước. Virus còn có thể thải qua phân trong nhiều tuần, nên ba mẹ cần giữ thói quen rửa tay sạch khi thay tã cho bé.

Có cần kiêng gió, kiêng nước khi bé mắc bệnh không?

Ba mẹ không cần kiêng quá mức. Bé có thể được lau rửa nhẹ nhàng bằng nước ấm trong phòng kín gió để da sạch sẽ, tránh nhiễm trùng thêm. Nếu bé đang sốt cao hoặc mệt, ba mẹ nên hỏi bác sĩ cách vệ sinh phù hợp.

Giật mình khi ngủ có phải dấu hiệu nặng không?

Nhiều bé khỏe mạnh cũng giật mình khi ngủ. Tuy nhiên, khi bé đang mắc tay chân miệng mà giật mình chới với nhiều lần, nhất là kèm sốt cao, run tay chân hoặc thở nhanh, ba mẹ cần đưa bé đi khám ngay.

Xem thêm:

Bệnh tay chân miệng do EV71 cần sự bình tĩnh và theo dõi sát của cả gia đình. Thay vì đếm số mụn nước, ba mẹ hãy chú ý nhịp thở, độ lanh lợi và giấc ngủ của bé mỗi ngày. Ba mẹ có thể tham khảo thêm các sản phẩm chăm sóc bé tại website avakids.com hoặc gọi hotline 1900.866.874 (8:00 - 21:30) để được tư vấn miễn phí nhé!

Nguồn tham khảo

Lịch sử cập nhật
Lần cập nhật Ngày Người cập nhật Nội dung cập nhật
Lần 01Mới nhất 31/10/2026 Phạm Thị Ngọc Ánh Cập nhật nội dung bài viết
Ngày xuất bản 29/10/2026 Phạm Thị Ngọc Ánh Xuất bản bài viết

Bài viết có hữu ích với bạn không?

Có
Không

Cám ơn bạn đã phản hồi!

Xin lỗi bài viết chưa đáp ứng nhu cầu của bạn. Vấn đề bạn gặp phải là gì?

Bài tư vấn chưa đủ thông tin
Chưa lựa chọn được sản phẩm đúng nhu cầu
Bài tư vấn sai mục tiêu
Bài viết đã cũ, thiếu thông tin
Gửi