Nghén ăn là gì? Nguyên nhân và 5 cách kiểm soát cân nặng hiệu quả cho mẹ

Đóng góp bởi: Phạm Thị Ngọc Ánh
Cập nhật 5 ngày trước
4 lượt xem
Nghén ăn khi mang thai: Những điều mẹ bầu cần biết
  • Đây là khi khẩu vị thay đổi trong thai kỳ, khiến mẹ thèm một vài món và chán ghét những món khác.
  • Cơn thèm thường liên quan đến thay đổi nội tiết tố, cảm giác buồn nôn và nhịp ăn uống, không hẳn là bé đang đòi món đó.
  • Chia nhỏ bữa, chuẩn bị sẵn đồ ăn vặt lành mạnh và uống đủ nước giúp mẹ bớt chạy theo cơn thèm.
  • Thèm ăn những thứ không phải thức ăn, hoặc nôn nhiều đến mức không ăn uống được, là lúc mẹ nên đi khám.

Cơn nghén của mỗi mẹ mỗi khác, mẹ hãy kiên nhẫn với cơ thể mình và nhờ bác sĩ tư vấn khi cần.

Nghén ăn khiến nhiều mẹ bầu bỗng thèm một món cả ngày, rồi hôm sau lại thấy chính món đó khó nuốt. Bài viết dưới đây giúp mẹ hiểu vì sao khẩu vị thay đổi, nghén ăn nhiều có sao không, cách kiểm soát cơn thèm và những dấu hiệu cần gặp bác sĩ.

Xem thêm

1 Nghén ăn là gì và vì sao khẩu vị mẹ bầu thay đổi?

Nghén ăn là gì?

Đây là sự thay đổi khẩu vị trong thai kỳ, khiến mẹ khao khát hoặc chán ghét một số món nhất định. Nhiều mẹ nhận thấy vị giác và khứu giác nhạy hơn hẳn ngay từ những tuần đầu. Một mùi quen thuộc có thể bỗng trở nên hấp dẫn, hoặc ngược lại khiến mẹ buồn nôn.

Nguyên nhân thường gặp

Hormone thai kỳ thay đổi nhanh trong ba tháng đầu và được cho là có liên quan đến cảm giác ốm nghén, cũng như vị giác, khứu giác của mẹ. Ngoài ra, nhu cầu năng lượng tăng, mệt mỏi, căng thẳng hay cảm xúc cũng có thể góp phần khiến mẹ thèm ăn hoặc chán ăn.

Với nhiều mẹ, cơn ốm nghén bắt đầu quanh tuần thứ 4 đến thứ 7 và giảm dần vào khoảng tuần 16 đến 20, dù có mẹ kéo dài hơn.

Thèm món nào có nghĩa là bé cần món đó không?

Không hẳn. Cơn thèm không phải lúc nào cũng cho thấy cơ thể mẹ hay bé đang thiếu đúng chất đó. Vì vậy, mẹ không cần lo lắng hay ép mình phải ăn bằng được món đang thèm, nhất là khi món đó nhiều đường, nhiều dầu mỡ.

Thay đổi hormone hCG và estrogen có thể liên quan đến nghén ăn trong 3 tháng đầu.
Thay đổi hormone hCG và estrogen có thể liên quan đến nghén ăn trong 3 tháng đầu.

2 Phân biệt thèm ăn và chán ăn khi mang thai

Khẩu vị thai kỳ thường đi theo hai hướng: thèm một số món và ghét một số món khác. Bảng dưới đây giúp mẹ nhận ra mình đang ở trường hợp nào và nên xử lý ra sao.

Tiêu chíThèm ănChán ăn, ghét mùi
Biểu hiệnBỗng muốn ăn một món cụ thể, đôi khi muốn ăn liên tục.Thấy buồn nôn hoặc khó nuốt với một số món, mùi đậm hoặc vị đắng như cà phê, một số loại rau.
Điều mẹ cần để ýNếu món thèm nhiều đường, dầu mỡ hoặc thực phẩm chế biến sẵn, mẹ nên ăn lượng vừa phải.Mẹ cần bảo đảm vẫn ăn đủ bữa và uống đủ nước dù khẩu vị thay đổi.
Cách xử lý gợi ýChọn phiên bản lành mạnh hơn, ăn chậm, ăn kèm đạm hoặc chất xơ.Thử món nguội, ít mùi, đổi cách chế biến hoặc nhờ người thân nấu giúp.

Nhiều mẹ chỉ chán ăn một thời gian, sau đó có thể ăn lại món đó bình thường ở giai đoạn sau của thai kỳ. Mẹ không cần tự trách nếu có lúc chưa ăn được món mình từng thích.

Thay vào đó, mẹ hãy thả lỏng tinh thần và tìm đến sữa bầu như một giải pháp thay thế dinh dưỡng nhẹ nhàng và an toàn. Trong những khoảng thời gian mẹ "từ chối" các món ăn quen thuộc, một vài ly sữa bầu vị thanh mát, dịu nhẹ mỗi ngày sẽ giúp bù đắp tức thì khoảng trống dinh dưỡng.

Sữa bầu vừa giúp mẹ nạp nhanh năng lượng mà không lo ngấy, vừa cung cấp đầy đủ các dưỡng chất vàng như Axit Folic, Sắt, Canxi và DHA, đảm bảo bé yêu vẫn có đủ dưỡng chất để phát triển khỏe mạnh ngay cả khi khẩu vị của mẹ tạm thời thay đổi.

Khẩu vị thay đổi khi nghén ăn khiến mẹ bầu thèm món này và chán món khác.
Khẩu vị thay đổi khi nghén ăn khiến mẹ bầu thèm món này và chán món khác.

3 Khi nào cơn thèm ăn là dấu hiệu cần đi khám?

Phần lớn thay đổi khẩu vị là bình thường, nhưng có vài biểu hiện mẹ không nên chủ quan. Nếu gặp một trong các tình huống dưới đây, mẹ nên đến gặp bác sĩ hoặc nữ hộ sinh để được thăm khám và tư vấn.

  • Thèm ăn thứ không phải thức ăn: Mẹ thèm đất, tro, giấy, phấn hoặc đá lạnh liên tục. Tình trạng này gọi là pica và có thể liên quan đến thiếu sắt, nên mẹ cần được kiểm tra.
  • Không giữ được thức ăn hay nước uống: Mẹ nôn nhiều, không ăn uống được trong nhiều giờ liền hoặc có dấu hiệu mất nước như tiểu ít, nước tiểu vàng đậm, khô miệng, chóng mặt.
  • Sụt cân nhanh: Mẹ giảm cân rõ rệt do nôn hoặc chán ăn kéo dài.
  • Lo lắng về cân nặng hoặc cơn thèm: Mẹ thấy cơn thèm hoặc việc tăng cân khiến mình bất an, hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được hướng dẫn riêng.

Mẹ không nên tự nhịn ăn để kiểm soát cân nặng vì có thể thiếu dưỡng chất cần thiết cho thai kỳ. Mọi điều chỉnh khẩu phần nên hỏi bác sĩ trước.

Thèm ăn đất đá hoặc nôn kéo dài là lúc mẹ bầu nên đi khám.
Thèm ăn đất đá hoặc nôn kéo dài là lúc mẹ bầu nên đi khám.

4 Ăn nhiều khi nghén có sao không?

Cảm giác lúc nào cũng muốn ăn vặt không có nghĩa bé đang cần gấp đôi lượng thức ăn. Điều quan trọng là mẹ chọn món gì và ăn vào lúc nào.

Ăn vặt liên tục và biến động đường huyết

Khi bụng đói quá lâu, nhiều mẹ dễ thèm đồ ngọt, bánh kẹo hoặc đồ chiên rán. Những món này giúp no nhanh nhưng dễ khiến mẹ nhanh đói lại và khó kiểm soát lượng ăn. Mẹ có thể ăn đều đặn các bữa nhỏ có đạm và tinh bột phức hợp để cơn thèm bớt dồn dập.

Tăng cân và sức khỏe thai kỳ

Ăn nhiều đồ ngọt tinh luyện hoặc thực phẩm ít dưỡng chất có thể khiến mẹ tăng cân khó kiểm soát. Mức tăng cân phù hợp khác nhau tùy thể trạng từng mẹ, vì vậy mẹ nên theo dõi qua các lần khám thai và hỏi bác sĩ về mức tăng cân phù hợp với mình.

5 Mẹo giúp mẹ bầu kiểm soát cơn thèm ăn

Chuẩn bị sẵn món ăn nhẹ lành mạnh giúp mẹ chủ động hơn khi cơn đói ập đến bất ngờ. Mẹ có thể thử các cách đơn giản sau:

  • Chia nhỏ bữa ăn: Mẹ ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày để không để bụng quá đói hay quá no.
  • Uống nước đều đặn: Mẹ uống nước từng ngụm giữa các bữa và tránh uống quá nhiều ngay lúc ăn nếu thấy đầy bụng.
  • Thử gừng: Mẹ có thể dùng vài lát gừng tươi, trà gừng ấm hoặc kẹo gừng để dịu cảm giác buồn nôn nếu thấy hợp với cơ thể.
  • Để sẵn đồ ăn nhẹ ở đầu giường: Mẹ ăn nhẹ một chút trước khi ngồi dậy vào buổi sáng, thường lúc này cơn buồn nôn rõ nhất.
  • Vận động nhẹ nhàng: Mẹ đi bộ nhẹ giúp giải tỏa căng thẳng và bớt chú ý vào đồ ăn.
Chia nhiều bữa nhỏ và dùng gừng tươi giúp mẹ bầu dễ chịu hơn khi nghén.
Chia nhiều bữa nhỏ và dùng gừng tươi giúp mẹ bầu dễ chịu hơn khi nghén.

Mẹo nhỏ cho mẹ bầu: Mẹ nên mang theo một hộp nhỏ gồm hạnh nhân, hạt óc chó hoặc trái cây cắt sẵn. Khi cơn đói đến bất ngờ, mẹ sẽ không phải tìm đến đồ ăn nhanh nhiều đường và dầu mỡ.

6 Dinh dưỡng cân bằng cho mẹ bầu khi khẩu vị thay đổi

Nhiều mẹ nghĩ cứ ép mình ăn thật nhiều cơm là đủ, nhưng cơ thể cần sự đa dạng hơn thế. Những bữa phụ lành mạnh sẽ giúp mẹ giữ năng lượng ổn định cho cả ngày.

Chọn nhóm thực phẩm dễ ăn, ít mùi

Các món giàu tinh bột phức hợp như khoai lang, yến mạch hoặc bánh mì nguyên cám thường ít mùi và dễ ăn khi mẹ đang buồn nôn. Mẹ có thể kết hợp thêm trứng luộc, thịt gà xé hoặc các loại đậu để có đạm.

Bên cạnh đó, rau xanh và trái cây tươi giúp bổ sung chất xơ cho hệ tiêu hóa. Mẹ nên hạn chế món chiên xào nhiều dầu mỡ vì dễ gây đầy bụng, khó chịu.

Tinh bột phức hợp từ yến mạch và khoai lang là lựa chọn dễ ăn cho mẹ bầu khi nghén.
Tinh bột phức hợp từ yến mạch và khoai lang là lựa chọn dễ ăn cho mẹ bầu khi nghén.

Khi ăn uống quá ít

Nếu cơn nghén khiến mẹ ăn được rất ít trong nhiều ngày, mẹ nên báo bác sĩ thay vì tự bù bằng thực phẩm bổ sung. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng của mẹ và hướng dẫn cách bổ sung dinh dưỡng, vi chất phù hợp.

Lưu ý cho mẹ bầu: Trong thai kỳ, mẹ cần tránh sữa và phô mai chưa tiệt trùng, sushi, trứng sống, pa-tê, hải sản xông khói và thức ăn chưa nấu chín kỹ, kể cả khi đang thèm món đó.

7 Câu hỏi thường gặp về nghén ăn khi mang thai

Dưới đây là những thắc mắc mẹ bầu hay hỏi về thay đổi khẩu vị trong thai kỳ.

Cơn nghén xuất hiện từ tuần thứ mấy?

Cảm giác ốm nghén thường bắt đầu quanh tuần thứ 4 đến thứ 7 và giảm dần vào khoảng tuần 16 đến 20. Thời gian này khác nhau ở từng mẹ, có mẹ nghén lâu hơn.

Thèm ngọt có nguy hiểm cho thai nhi không?

Thỉnh thoảng ăn món ngọt thì không sao, nhưng nếu ăn nhiều đồ ngọt tinh luyện thường xuyên, mẹ có thể tăng cân khó kiểm soát. Mẹ nên ưu tiên vị ngọt từ trái cây tươi hoặc các loại hạt và hỏi bác sĩ nếu có nguy cơ tiểu đường thai kỳ.

Mẹ chán ăn hoàn toàn thì phải làm sao?

Mẹ nên chia thành nhiều bữa nhỏ, chọn món nguội hoặc ít mùi và uống nước đều đặn. Nếu mẹ sụt cân, mệt nhiều hoặc không giữ được thức ăn và nước uống, mẹ nên đi khám sớm.

Thèm ăn đất, đá hoặc tro có sao không?

Đây có thể là pica, một dạng rối loạn ăn uống liên quan đến thiếu sắt. Mẹ không nên ăn các thứ này và nên báo bác sĩ để được kiểm tra.

Có nên dùng thực phẩm bổ sung khi nghén nặng không?

Mẹ nên hỏi bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thực phẩm bổ sung hay vi chất nào. Bác sĩ sẽ tư vấn dựa trên tình trạng ăn uống và kết quả khám của mẹ.

Xem thêm:

Thay đổi khẩu vị là một phần quen thuộc của thai kỳ và thường dịu dần theo thời gian. Mẹ cứ ăn chia nhỏ, chọn món lành mạnh, lắng nghe cơ thể và đi khám khi thấy dấu hiệu bất thường nhé. Mẹ có thể xem thêm nhiều bài viết hữu ích cho thai kỳ tại website avakids.com hoặc gọi hotline 1900.866.874 (8:00 - 21:30) để được tư vấn miễn phí nhé!

Nguồn tham khảo

Lịch sử cập nhật
Lần cập nhật Ngày Người cập nhật Nội dung cập nhật
Lần 01Mới nhất 11/11/2026 Phạm Thị Ngọc Ánh Cập nhật nội dung bài viết
Ngày xuất bản 09/11/2026 Phạm Thị Ngọc Ánh Xuất bản bài viết

Bài viết có hữu ích với bạn không?

Có
Không

Cám ơn bạn đã phản hồi!

Xin lỗi bài viết chưa đáp ứng nhu cầu của bạn. Vấn đề bạn gặp phải là gì?

Bài tư vấn chưa đủ thông tin
Chưa lựa chọn được sản phẩm đúng nhu cầu
Bài tư vấn sai mục tiêu
Bài viết đã cũ, thiếu thông tin
Gửi