Mụn kích ứng là gì? Phân biệt mụn dị ứng, kích ứng, đẩy mụn, break out

Khi sử dụng sản phẩm chăm sóc da như tẩy tế bào chết, kem dưỡng da, tẩy trang,... có chứa chất axit, làn da thường xuất hiện tình trạng đẩy mụn. Các dấu hiệu đẩy mụn và kích ứng khá giống nhau khiến nhiều chị em băn khoăn. Trong bài viết này AVAKids sẽ giúp bạn phân biệt đẩy mụn, nổi mụn, dị ứng và kích ứng chi tiết nhất.

1Mụn kích ứng là gì?

Mụn kích ứng là tình trạng da phản ứng tiêu cực với các yếu tố bên ngoài như mỹ phẩm, ánh nắng, ô nhiễm môi trường hoặc các hoạt chất mạnh trong sản phẩm chăm sóc da. Đây là phản ứng xảy ra khi hàng rào bảo vệ da bị tổn thương hoặc quá tải, khiến da trở nên nhạy cảm và dễ tổn thương. Không giống như dị ứng, mụn kích ứng không liên quan đến phản ứng của hệ miễn dịch mà chủ yếu là phản ứng cơ học hoặc hóa học trên bề mặt da.

Dấu hiệu phổ biến của mụn kích ứng là da đỏ rát, cảm giác châm chích, nóng nhẹ và xuất hiện nhiều nốt mụn nhỏ li ti, không có mủ. Da có thể bị khô, bong tróc và nhạy cảm hơn bình thường. Những triệu chứng này thường xảy ra rất nhanh, chỉ sau vài phút hoặc vài giờ khi dùng sản phẩm mới hoặc tiếp xúc với tác nhân gây kích ứng.

Nguyên nhân gây ra mụn kích ứng có thể là do:

• Lạm dụng các sản phẩm chứa acid mạnh như AHA, BHA, retinol
• Tẩy tế bào chết quá mức; sử dụng mỹ phẩm không phù hợp với loại da
• Do thay đổi môi trường đột ngột,...

Khi gặp tình trạng này, cách tốt nhất là ngừng sử dụng sản phẩm nghi ngờ gây kích ứng, làm dịu da bằng kem phục hồi hoặc dưỡng ẩm lành tính, đồng thời tránh ánh nắng và hạn chế rửa mặt nhiều lần trong ngày.

Mụn kích ứng là tình trạng da phản ứng tiêu cực với các yếu tố bên ngoài như mỹ phẩm, ánh nắng, ô nhiễm môi trường

2Mụn dị ứng là gì?

Mụn dị ứng là phản ứng của hệ miễn dịch khi cơ thể nhận diện một chất nào đó là “dị nguyên” – tức là có hại, dù thực tế không phải vậy. Khi chất gây dị ứng tiếp xúc với da, cơ thể sẽ phản ứng quá mức, gây ra các triệu chứng viêm như nổi mẩn đỏ, sưng, ngứa và nổi mụn. Tình trạng này có thể kéo dài và trở nên nghiêm trọng nếu không được điều trị đúng cách.

Các dấu hiệu nhận biết mụn dị ứng bao gồm mụn đỏ kèm ngứa dữ dội, có thể sưng tấy hoặc nổi thành từng mảng. Trong nhiều trường hợp, vùng da bị dị ứng có thể bị chảy dịch, bong tróc hoặc phát ban. Mụn dị ứng thường xuất hiện sau vài giờ đến 1–2 ngày sau khi tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng như mỹ phẩm chứa hương liệu, cồn, chất bảo quản, hoặc thậm chí là thực phẩm như hải sản, trứng, sữa.

Khi bị mụn dị ứng, điều quan trọng nhất là xác định và loại bỏ tác nhân gây dị ứng khỏi môi trường sống hoặc chu trình chăm sóc da. Việc điều trị thường cần đến thuốc kháng histamin, kem bôi dịu da hoặc thuốc kê toa từ bác sĩ. Tuyệt đối không nên tự ý bôi thuốc hoặc trang điểm lên vùng da bị dị ứng, vì có thể khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.

3Đẩy mụn - Purging là gì?

Đẩy mụn hay purging là hiện tượng da của bạn xấu đi, tắc nghẽn và xuất hiện mụn ẩn khiến bề mặt da sần sùi. Trong vài ngày sau đó, tình trạng da mặt sẽ ngày càng tệ hơn, các nốt mụn mới được hình thành và phát triển lớn lên.

Thông thường, tình trạng này sẽ kéo dài từ 2 - 6 tuần, sau đó mụn sẽ lặn xuống và làn da sẽ được cải thiện. Tuy nhiên, nếu tình trạng mụn nổi lên kéo dài hơn 3 tháng, có thể đây không phải là dấu hiệu đẩy mụn.

Hiện tượng đẩy mụn xảy ra khi bạn dùng các hoạt chất tẩy tế bào chết vật lý, hóa học hay sản phẩm có chứa vitamin C, retinoids. Các chất này có tác dụng tẩy da chết và đẩy bụi bẩn từ sâu bên trong ra ngoài bề mặt da.

Do vậy, nếu bạn sử dụng kem dưỡng da hay kem chống nắng mới và gặp hiện tượng tương tự thì lưu ý rằng đó không phải là đẩy mụn đâu nhé. Rất có thể bạn đang bị nổi mụn do dị ứng với thành phần nào đó trong sản phẩm và tốt nhất hãy ngưng sử sản phẩm nhé.

Tình trạng đẩy mụn khiến da sần sùi nhưng sẽ nhanh hết

4Phân biệt kích ứng - Irritation và dị ứng - Allergy

Mặc dù đều là phản ứng tiêu cực của da, mụn kích ứng và mụn dị ứng khác nhau hoàn toàn về cơ chế hình thành, biểu hiện lâm sàng, thời gian xuất hiện, nguyên nhân gây ra và hướng xử lý. Việc phân biệt đúng giúp lựa chọn phương pháp chăm sóc và điều trị hiệu quả.

Cách phân biệt nhanh:

• Đẩy mụn là dấu hiệu tốt nếu kiểm soát đúng: mụn ẩn trồi lên, đúng vùng, đúng lúc, đúng nguyên nhân.
• Nổi mụn là cảnh báo da đang "phản kháng": sai sản phẩm, da bí bách, hoặc đang bị viêm nhiễm.

4Phân biệt giữa đẩy mụn (Purging) với nổi mụn (Acne) và bùng phát mụn (Break out)

Mụn là phản ứng phổ biến của da, nhưng không phải lúc nào mụn xuất hiện cũng mang ý nghĩa tiêu cực. Đặc biệt, cần hiểu rõ ba tình huống sau: đẩy mụn (purging), nổi mụn thông thường và break out – để có hướng xử lý chính xác.

Phân biệt giữa đẩy mụn - Purging và nổi mụn - Break out

6Các câu hỏi thường gặp về mụn kích ứng, mụn dị ứng và đẩy mụn

6.1 Tại sao lại có hiện tượng đẩy mụn?

Hiện tượng đẩy mụn xuất hiện khi các hoạt chất như AHA, BHA, retinoids,... đi sâu vào da, làm sạch bụi bẩn từ lỗ chân lông và đẩy lên bề mặt. Quá trình tái tạo da được đẩy nhanh, các nốt mụn hình thành và nổi lên bề mặt da.

Quá trình đẩy mụn thường diễn ra trong từ 2 - 6 tuần. Trong thời gian này, da bạn có thể trở nên sần và xấu do mụn được đẩy lên liên tục. Tuy nhiên, đừng quá lo lắng vì qua thời gian này bạn sẽ có được làn da mịn đẹp trông thấy.

Các nốt mụn hình thành và nổi lên bề mặt da

6.2 Mụn dị ứng có phải là mụn viêm không?

Không hoàn toàn. Mụn dị ứng thường kèm theo ngứa, sưng tấy, đỏ, có thể nổi mẩn nước hoặc mụn viêm nhẹ – nhưng đây là biểu hiện của phản ứng miễn dịch, không giống mụn do vi khuẩn gây ra.

6.3 Bị mụn kích ứng có nên tiếp tục dùng sản phẩm không?

Chỉ nên tiếp tục nếu triệu chứng nhẹ và nằm trong kiểm soát. Nếu da bỏng rát, đỏ lan rộng, nên dừng ngay và phục hồi bằng sản phẩm dịu nhẹ.

6.4 Mụn dị ứng có tự hết không?

Không nên chờ mụn dị ứng tự hết. Nên ngưng sản phẩm nghi gây dị ứng, rửa sạch da, chườm lạnh và đến bác sĩ nếu triệu chứng không cải thiện sau 24–48 giờ.

6.5 Breakout có tự hết không?

Không. Nếu không điều trị, breakout có thể để lại thâm, sẹo rỗ, tổn thương da nghiêm trọng hơn. Nên gặp bác sĩ da liễu nếu breakout kéo dài hoặc lan rộng.

Bài viết trên đây, AVAKids đã giúp bạn phân biệt được dấu hiệu đẩy mụn, nổi mụn, dị ứng và kích ứng một cách chi tiết nhất. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ tổng đài miễn phí 1900.866.874 (8:00 - 21:30) hoặc truy cập website avakids.com để được tư vấn và đặt mua hàng ngay nhé!