Vitamin C là gì? Công dụng đối với cơ thể và cách bổ sung an toàn hiệu quả

Vitamin C là một trong những loại vitamin và khoáng chất giúp tăng sức đề kháng, hệ miễn dịch, hồi phục sức khỏe và phòng chống bệnh tật hiệu quả. Hãy cùng AVAKids tìm hiểu xem vitamin C là gì, có tác dụng gì và có trong những loại thực phẩm nào nhé!

1Vitamin C là gì?

Vitamin C là tên của hợp chất acid ascorbic rất dễ tan trong nước nhưng ít tan trong rượu và dung môi hữu cơ. Loại vitamin này khá bền với nhiệt và dễ bị oxy hóa, có rất nhiều trong các dạng thực phẩm tự nhiên giúp con người hấp thụ và sử dụng dưỡng chất giúp tăng cường hệ miễn dịch.

Bên cạnh đó, vitamin C là 1 trong 13 vitamin thiết yếu cho con người, giúp hệ miễn dịch của bạn luôn khỏe mạnh. Đồng thời, vitamin này còn đóng vai trò tham gia vào quá trình sinh tổng hợp collagen trong cơ thể, góp phần chữa lành vết thương và chống oxy hóa.

2Vai trò quan trọng của vitamin C đối với cơ thể?

2.1. Hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch

Vitamin C hỗ trợ chống lại các tác nhân gây bệnh, từ đó làm các tế bào tránh khỏi các tổn thương từ gốc tự do. Ngoài ra, vitamin C còn hỗ trợ và tăng cường hiệu lực của vitamin E trong cơ thể. Nếu thiếu vitamin C sẽ suy giảm chức năng miễn dịch, có thể dẫn đến nhiễm trùng đường hô hấp.

Ngoài ra, vitamin C còn kích thích sản xuất các tế bào bạch cầu và bảo vệ bạch cầu tránh khỏi các tổn thương do quá trình oxy hóa. Từ đó, vitamin này giữ chúng hoạt động bình thường, tăng sức đề kháng, chống lại cảm cúm cũng như làm vết thương nhanh lành hơn.

2.2. Tăng cường sức khỏe mắt, phòng chống lão hóa mắt và đục thủy tinh thể

Vitamin C có chứa chất chống oxy hóa, làm tăng lượng máu đến mắt nên có tác dụng phòng chống bệnh đục thủy tinh thể cũng như các bệnh về mắt khác. Bên cạnh đó, người bệnh dùng vitamin C còn hạn chế được quá trình phát bệnh đục tinh thể, làm tăng cường chất lượng cuộc sống.

2.3. Bảo vệ sức khỏe mẹ và bé

Trên thực tế, bổ sung vitamin C còn có thể giảm tác động của nicotin có trong khói thuốc lá đối với thai nhi. Từ đó, vitamin này giúp bảo vệ sức khỏe phổi của trẻ sơ sinh, đặc biệt là khi mẹ có hút thuốc hoặc ngửi phải khói thuốc trong thời kỳ mang thai.

Bên cạnh đó, vitamin C còn làm cải thiện các thông số hô hấp, đặc biệt là các triệu chứng suyễn. Sử dụng vitamin C liều cao còn làm giảm nồng độ histamine, một chất trung gian gây dị ứng và một vài tai biến khi mang thai, tăng cường hấp thu sắt cần thiết cho thai phụ.

2.4. Cải thiện làn da, tóc và móng

Vitamin C còn giúp cơ thể sản xuất ra collagen, làm phát triển các mô liên kết như da, xương, cơ, đặc biệt trong các sụn khớp và dây chằng. Đồng thời, vitamin này còn làm tăng hấp thu sắt vào cơ thể. Nhờ đó, tóc bạn sẽ mượt mà, nhanh dài, làn da cũng săn chắc, đàn hồi và mịn màng hơn.

Dầu gội OGX Thick Full Biotin Collagen 385 ml

2.5. Hỗ trợ hệ thần kinh

Vitamin C tham gia vào quá trình tổng hợp một vài chất vận chuyển trung gian thần kinh như noradrenalin và giúp duy trì sự tỉnh táo, chú ý và khả năng tập trung. Ngoài ra, do vitamin C là một chất chống oxy hóa mạnh nên việc bổ sung vitamin C có thể giúp hạn chế tình trạng mất trí nhớ khi về già.

Đồng thời, vitamin C còn tạo điều kiện để tổng hợp các catecholamin. Đây là hormon tuyến thượng thận, đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong trạng thái căng thẳng, mệt mỏi. Từ đó, hoạt chất này giúp củng cố sức lực và chống đỡ lại mệt mỏi.

2.6. Giảm nguy cơ các bệnh nguy hiểm

Vitamin C có vai trò tạo sự vững chắc của thành mạch máu, nhất là đối với mạch máu nuôi tim. Đồng thời, hoạt chất này còn giảm mức LDL - C (cholesterol có hại) và làm tăng HDL - C (loại có lợi) cho cơ thể và hạn chế tăng huyết áp, hạn chế đông máu làm tắc mạch, hạn chế đột quỵ.

Bên cạnh đó, vitamin C còn có tác dụng rõ trong việc hạn chế ung thư phổi, miệng, thanh quản, dạ dày, cổ tử cung, trực tràng… Tuy nhiên, hiệu quả này ít rõ hơn đối với các dạng ung thư lệ thuộc hormon như ung thư vú, nội mạc tử cung, buồng trứng, tiền liệt tuyến.

2.7. Giúp ngăn ngừa thiếu sắt

Vitamin C đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản sinh tế bào hồng cầu. Do đó, bổ sung vitamin C sẽ giúp cơ thể cải thiện khả năng hấp thu sắt từ thực phẩm, hạn chế tình trạng thiếu sắt và phòng ngừa bệnh thiếu máu.

2.8. Kích thích tổng hợp collagen cho cơ thể

Vitamin C là chất không thể thiếu trong quá trình tổng hợp collagen. Bổ sung vitamin C sẽ thúc đẩy cơ thể sản xuất ra nhiều collagen, từ đó giúp chữa lành các vùng da tổn thương, ngăn ngừa lão hóa và mang lại cho bạn làn da căng mọng.

2.9. Giảm nồng độ axit uric và ngăn ngừa các cơn đau gout

Bổ sung vitamin C có thể giảm bớt hàm lượng axit uric trong máu theo cách giúp thận tái hấp thu và bài tiết ra ngoài cơ thể. Từ đó, cải thiện đáng kể các cơn đau của bệnh guot và giảm nguy cơ mắc bệnh này.

2.10. Hạn chế suy giảm trí nhớ khi về già

Cơ thể không hấp thụ đủ lượng vitamin C cần thiết là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trí nhớ kém, thiếu tập trung. Bởi vitamin C là chất chống oxy hóa mạnh, có khả năng bảo vệ tế bào não khỏi các gốc tự do và hạn chế suy giảm trí nhớ khi về già. 

3Những biểu hiện cơ thể đang thiếu vitamin C

Cơ thể con người không thể tự tổng hợp vitamin C. Do đó, nếu bạn bị thiếu hụt chất này sẽ dễ rơi vào trạng thái trầm cảm. Đồng thời, hệ miễn dịch hoạt động kém, đặc biệt là đối với người già và người kén ăn. Vì vậy, các vết thương sẽ lâu lành hơn và dễ bị nhiễm trùng.

Bên cạnh đó, thiếu vitamin C còn dễ gây ra bệnh scorbut. Đây là một loại bệnh nguy hiểm gây ra các triệu chứng như tụ máu dưới màng xương và chảy máu chân răng. Căn bệnh này có thể dẫn đến tử vong do chảy máu ồ ạt, thiếu máu cục bộ tại cơ tim nếu không được điều trị kịp thời.

4Bảng nhu cầu vitamin C

Bình thường, con người chỉ cần 10mg vitamin C trên một ngày để phòng chống scorbut. Tuy nhiên, một số người có nhu cầu cao hơn thì con số này có thể dao động từ 60 - 200mg trên ngày, chẳng hạn như phụ nữ có thai, trẻ em đang phát triển, bị căng thẳng, hút thuốc lá, uống thuốc ngừa thai, đái tháo đường,…

Dưới đây là bảng nhu cầu vitamin C (mg/ngày) theo độ tuổi:

5Các nguồn bổ sung vitamin C

5.1. Trong các loại thực phẩm tự nhiên

Vitamin C có nhiều trong loại trái cây và rau quả. Để cơ thể có sự cân bằng dinh dưỡng và tiêu thụ đủ lượng vitamin C cần thiết, bạn nên ăn ít nhất 5 loại rau quả mỗi ngày. Hoặc bạn có thể uống nước ép trái cây để bổ sung hợp chất này một cách đầy đủ.

Sau đây là bảng tổng hợp một số thực phẩm giàu Vitamin C mà bạn nên biết.

5.2. Chế phẩm bổ sung vitamin C

Bên cạnh bổ sung trái cây và nước ép hoa quả, bạn cũng có thể dùng các chế phẩm bổ sung vitamin C như viên nén, viên nang, sủi hoặc siro,... Khi sử dụng các chế phẩm để bổ sung dinh dưỡng, bạn chỉ nên uống 65 - 90mg vitamin C trên một ngày đối với người từ 14 tuổi trở lên.

Lưu ý, nếu sử dụng vitamin C liều cao trong thời gian dài dễ dẫn đến nguy cơ gây sỏi thận. Đồng thời, khi sử dụng vitamin C theo đường tiêm sẽ gây ra tình trạng "sốc" nguy hiểm, thậm chí có thể tử vong. Nếu bạn bị thừa sắt thì không nên sử dụng vitamin C liều cao mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ.

Siro Fitobimbi Ferro C bổ sung sắt, kẽm và vitamin C 200 ml (6 tháng - 12 tuổi)

6Cách bổ sung vitamin C từ các chế phẩm

6.1. Cách bổ sung từng dạng chế phẩm vitamin C

Ngoài cách bổ sung vitamin C từ thực phẩm tự nhiên, bạn có thể bổ sung loại vitamin này qua các loại chế phẩm sau đây:

• Viên nang: Để bổ sung vitamin C bằng viên nang, bạn nên nuốt toàn bộ, kết hợp uống nhiều nước. Ngoài ra, tránh nhai hoặc nghiền nhỏ viên nang ra vì đều này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hấp thu.
• Viên ngậm: Để viên ngậm vitamin C phát huy hiệu quả, bạn nên đặt và giữ viên ngậm trong miệng cho đến khi tan hết. Tuyệt đối không nhai và nghiền nát viên ngậm ra.
• Viên nhai: Khi sử dụng viên nhai vitamin C, bạn nên nhai đều cho đến khi tan hoàn toàn. Tránh nhai quá nhanh hoặc nuốt toàn bộ để đạt hiệu quả tốt hơn.
• Dạng bột: Bạn có thể pha bột vitamin C với nước để uống trực tiếp hoặc trộn vào các thức ăn lỏng như súp, canh, cháo,...
• Dạng lỏng: Khi uống vitamin dạng lỏng, bạn có thể đong ra muỗng, thìa để uống trực tiếp hoặc trộn vào các thức uống khác như sinh tố, nước ép,... Tuy nhiên, bạn chỉ nên dùng đúng liều lượng cho phép để tránh các tác dụng phụ.

Siro Healthza VitaC Kid giúp tăng cường sức đề kháng 90 ml (từ 2 tuổi)

6.2. Thời điểm bổ sung vitamin C tốt nhất

Thời điểm bổ sung vitamin C tốt nhất là trước khi ăn khoảng 30 phút đến 2 giờ đồng hồ mỗi buổi sáng sẽ giúp cơ thể dễ dàng hấp thu, từ đó tăng cường hệ miễn dịch và giảm tình trạng ốm vặt. Ngược lại, uống vitamin C vào buổi chiều có thể dẫn đến nguy cơ rối loạn giấc ngủ và mắc bệnh sỏi thận.

Nước ép trái cây có thạch Jelly Gumi Gumi vị cam 150g (từ 3 tuổi)

7Tác dụng phụ của vitamin C

Vitamin C là một loại vitamin tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, việc sử dụng vitamin C quá liều có thể gây ra một số tác dụng phụ như buồn nôn, rối loạn giấc ngủ, đau đầu, đau dạ dày, tiêu chảy,... Do đó, bạn chỉ nên dùng vitamin đúng liều lượng trên hướng dẫn sử dụng hoặc theo khuyến nghị của bác sĩ.

8Những lưu ý khi bổ sung vitamin C

• Vitamin C dễ bị oxy hóa, đặc biệt là khi nhiệt độ tăng cao. Do đó, để tận dụng tối đa lượng vitamin C có trong thực phẩm, bạn nên chọn các loại thực phẩm tươi và chế biến ngay.
• Lượng vitamin C dư thừa sẽ được đào thải qua đường bài tiết. Tuy nhiên, việc dùng quá nhiều vitamin C có thể gây ra một số tác hại như đau bụng, tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa, giảm độ bền hồng cầu, sỏi thận,... Đặc biệt, trẻ sơ sinh dễ mắc bệnh scorbut sớm nếu thừa hợp chất này.
• Khi bổ sung vitamin C dạng uống, bạn cần uống đủ lượng nước mỗi ngày để cơ thể không bị thiếu nước và tăng khả năng hấp thu.
• Bạn có thể bổ sung vitamin C từ các chế phẩm. Tuy nhiên, bạn chỉ nên uống theo hướng dẫn sử dụng để tránh tình trạng quá liều.
• Khi thiếu hoặc dùng nhiều vitamin C liều cao, nếu ngừng đột ngột có thể gây ra các biểu hiện như mệt mỏi, chóng mặt, buồn nôn,... Do đó, để giúp cơ thể kịp thích nghi bạn nên giảm liều dần thay vì ngừng đột ngột.
• Bổ sung vitamin C đúng liều lượng trên hướng dẫn sử dụng, tuyệt đối không uống quá liều để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe.

Nước ép trái cây có thạch Jelly Gumi Gumi vị vải 150g (từ 3 tuổi)

Vitamin C là hợp chất thiết yếu cho cơ thể, đặc biệt là bà bầu, trẻ em đang phát triển và người vừa khỏi bệnh, vì vậy, hãy bổ sung một cách hợp lý. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào vui lòng liên hệ tổng đài 1900.866.874 hoặc website avakids.com để được hỗ trợ hướng dẫn và tư vấn miễn phí nhé!