Tay chân miệng ở trẻ sơ sinh có nguy hiểm không? Dấu hiệu và cách xử trí

Đóng góp bởi: Phạm Thị Ngọc Ánh
Cập nhật 22/10
13 lượt xem

Trẻ sơ sinh có bị tay chân miệng không? Có. Dù bệnh thường gặp hơn ở trẻ lớn, bé trong 28 ngày đầu sau sinh vẫn có thể nhiễm virus gây tay chân miệng. Các dấu hiệu như bú kém, quấy khóc, sốt, loét miệng hoặc nổi bóng nước có thể khó nhận ra và cũng có thể do bệnh khác gây nên. Nếu nghi ngờ bé mắc bệnh, ba mẹ nên liên hệ bác sĩ để được đánh giá sớm; đặc biệt, trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C cần được khám ngay.

Xem thêm

1 Tay chân miệng ở trẻ sơ sinh là gì? Có nguy hiểm không?

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do nhóm virus đường ruột enterovirus gây ra. Trong bài này, “trẻ sơ sinh” chỉ bé từ lúc chào đời đến hết 28 ngày tuổi. Trẻ lớn hơn nhưng chưa đủ 3 tháng cũng cần được theo dõi đặc biệt thận trọng khi sốt hoặc có biểu hiện bất thường.

Tay chân miệng ở trẻ sơ sinh có thể phục hồi nhưng cần quan sát kỹ

Tay chân miệng ở trẻ sơ sinh có thể phục hồi nhưng cần quan sát kỹ

Phần lớn trường hợp tay chân miệng ở trẻ em có thể hồi phục, nhưng không nên áp dụng nhận định ấy để tự theo dõi một bé sơ sinh đang sốt hoặc bú kém. Ở lứa tuổi này, bé dễ mất nước khi đau miệng, chưa thể diễn đạt cảm giác khó chịu và một số bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng có thể khởi đầu bằng những biểu hiện giống nhau. Bác sĩ cần khám để xác định nguyên nhân và quyết định cách theo dõi phù hợp.

Biến chứng thần kinh, hô hấp hoặc tuần hoàn do tay chân miệng ít gặp nhưng cần được phát hiện kịp thời. Ba mẹ không cần chờ bé nổi đủ ban ở tay, chân và miệng mới đưa đi khám nếu toàn trạng đã thay đổi.

2 Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị tay chân miệng

Bệnh có thể do nhiều chủng enterovirus gây ra, trong đó có Coxsackievirus và Enterovirus A71. Bé có thể tiếp xúc với virus từ người thân, anh chị, người chăm sóc hoặc đồ vật có dính dịch tiết của người nhiễm.

  • Tiếp xúc gần: Người đang bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện sát mặt bé hoặc ôm hôn bé.
  • Bàn tay chưa sạch: Người chăm sóc chạm vào nước bọt, dịch mũi họng, bóng nước hoặc phân của người bệnh rồi bế, cho bú hay thay tã cho bé.
  • Vật dụng và bề mặt: Đồ chơi của anh chị, tay nắm cửa, mặt bàn hoặc vật dụng ăn uống chưa được vệ sinh phù hợp.

Người lớn cũng có thể mang virus mà biểu hiện không rõ. Vì vậy, vệ sinh tay trước khi tiếp xúc với trẻ sơ sinh cần được duy trì ngay cả khi người chăm sóc cảm thấy khỏe.

Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị tay chân miệng ba mẹ cần lưu ý

Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị tay chân miệng ba mẹ cần lưu ý

3 Dấu hiệu tay chân miệng ở trẻ sơ sinh

Biểu hiện ở bé sơ sinh có thể kín đáo. Ba mẹ nên quan sát việc bú, số tã ướt, mức độ tỉnh táo và nhịp thở bên cạnh các tổn thương ở miệng, tay hoặc chân.

Bú ít, khó chịu khi bú

Vết loét trong miệng có thể khiến bé ngậm vú rồi nhả ra, khóc khi bú, bú ngắn hơn thường ngày hoặc bỏ bú. Một số bé chảy nước dãi và quấy khóc nhiều hơn.

Nốt đỏ hoặc bóng nước trong miệng

Những đốm đỏ, bóng nước hoặc vết loét có thể xuất hiện ở lưỡi, lợi, mặt trong má và vòm miệng. Ba mẹ không nên cố cạy hay chà xát tổn thương để kiểm tra.

Ban đỏ hoặc bóng nước trên da

Ban có thể xuất hiện ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, ngón tay, ngón chân, đầu gối, mông hoặc vùng mặc tã. Số lượng nốt có thể ít; không phải bé nào cũng xuất hiện đủ tổn thương ở mọi vị trí.

Sốt hoặc thay đổi toàn trạng

Bé có thể sốt, ngủ nhiều bất thường, khó đánh thức, quấy khóc khó dỗ hoặc tiểu ít hơn thường ngày. Các dấu hiệu này không đặc hiệu cho tay chân miệng nên cần được bác sĩ đánh giá, nhất là trong tháng đầu đời.

4 Trẻ sơ sinh bị tay chân miệng phải làm sao?

Nếu thấy bé có dấu hiệu nghi ngờ, ba mẹ nên liên hệ bác sĩ nhi khoa hoặc đưa bé đến cơ sở y tế để được khám. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng bú, thân nhiệt, hô hấp, tổn thương da miệng và cân nhắc xét nghiệm nếu cần.

  • Đo nhiệt độ bằng nhiệt kế: Không chỉ dựa vào sờ trán. Nếu bé dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C, cần đưa đi khám ngay, kể cả khi bé chưa nổi ban.
  • Tiếp tục cho bú nếu bé còn bú an toàn: Có thể chia cữ bú thành những lần ngắn, thường xuyên hơn theo hướng dẫn của bác sĩ. Với bé dùng sữa công thức, pha đúng tỷ lệ ghi trên bao bì.
  • Theo dõi tã ướt và khả năng bú: Bú giảm rõ rệt, bỏ bú hoặc tiểu ít hơn thường ngày là dấu hiệu cần báo bác sĩ sớm.
  • Giữ da sạch, hạn chế cọ xát: Tắm rửa nhẹ nhàng, lau khô và thay tã thường xuyên; không chọc vỡ bóng nước.
  • Ghi lại diễn tiến: Thời điểm bắt đầu sốt, lượng sữa bé bú, số tã ướt, lần nôn và thay đổi về giấc ngủ sẽ giúp bác sĩ đánh giá tình trạng.

Không tự cho trẻ sơ sinh uống nước lọc, nước ép hoặc dung dịch bù điện giải để thay sữa khi chưa có chỉ định. Trẻ nhỏ cần được duy trì sữa mẹ hoặc sữa công thức đúng cách; nếu bú không đủ, bác sĩ sẽ quyết định phương án hỗ trợ phù hợp.

5 Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?

Ở trẻ sơ sinh, chỉ một dấu hiệu toàn trạng bất thường cũng đủ để cần đánh giá sớm. Ba mẹ hãy đưa bé đến cơ sở y tế ngay nếu có một trong các biểu hiện dưới đây:

  • Nhiệt độ từ 38°C trở lên khi bé dưới 3 tháng tuổi; hoặc thân nhiệt thấp, không ổn định kèm bé trông mệt bất thường.
  • Bú giảm rõ rệt, bỏ bú, nôn nhiều hoặc không giữ được cữ bú.
  • Tã ướt ít hơn thường ngày, miệng khô hoặc thóp trũng.
  • Lừ đừ, khó đánh thức, phản ứng kém hoặc quấy khóc dai dẳng khác thường.
  • Giật mình chới với lặp lại, run tay chân, co giật hoặc vận động bất thường.
  • Thở nhanh, thở rút lõm ngực, ngưng thở, tím môi, da tái hoặc tay chân lạnh.

Nếu bé khó thở, tím tái, co giật hoặc không phản ứng, cần đưa bé đến cấp cứu ngay. Không đợi đủ các dấu hiệu trong danh sách và không chờ đến khi mụn nước xuất hiện rõ.

6 Có thuốc bôi tay chân miệng cho trẻ sơ sinh không?

Không có loại thuốc bôi nào tự dùng tại nhà để chữa khỏi virus gây tay chân miệng. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ bé bú đủ, giảm khó chịu và theo dõi biến chứng theo chỉ định của bác sĩ. Ba mẹ không tự bôi thuốc lên nốt trên da hoặc trong miệng bé.

  • Với bóng nước trên da: Giữ vùng da sạch, khô thoáng và tránh ma sát. Không chọc vỡ, bóc da, đắp lá hoặc bôi cồn, dung dịch sát khuẩn đậm đặc, thuốc màu hay kem có hoạt chất khi chưa được bác sĩ hướng dẫn.
  • Với vết loét trong miệng: Không tự sử dụng gel tê, thuốc bôi miệng hoặc sản phẩm giảm đau mọc răng cho bé. Một số chất gây tê dùng trong miệng có thể gây hại ở trẻ nhỏ; bác sĩ cần xem thành phần và tình trạng cụ thể trước khi quyết định có cần sản phẩm nào hay không.

Thuốc hạ sốt, giảm đau và kháng sinh cũng không nên tự dùng cho trẻ sơ sinh. Kháng sinh không điều trị được virus gây tay chân miệng; chỉ dùng khi bác sĩ có chỉ định cho một nhiễm khuẩn khác hoặc bội nhiễm.

7 Cách phòng tay chân miệng cho trẻ sơ sinh trong gia đình

Giảm tiếp xúc với nguồn lây là việc quan trọng nhất khi nhà có trẻ sơ sinh, đặc biệt nếu anh chị đang đi học hoặc một thành viên có sốt, đau họng, loét miệng hay nổi ban.

  • Rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trước khi bế, cho bú, pha sữa và sau khi thay tã, đi vệ sinh hoặc chạm vào dịch tiết.
  • Không để người đang nghi mắc bệnh ôm hôn, áp mặt sát bé hoặc dùng chung khăn và đồ dùng ăn uống.
  • Vệ sinh bình sữa, núm ti, đồ chơi và bề mặt thường chạm theo hướng dẫn phù hợp; tách đồ dùng của người bệnh.
  • Cho anh chị đang bệnh nghỉ học và hạn chế tiếp xúc gần với em bé theo hướng dẫn của cơ sở y tế.
  • Nếu mẹ hoặc người chăm sóc bị bệnh, trao đổi với bác sĩ về cách tiếp tục chăm sóc và cho bú an toàn; rửa tay kỹ và tránh để bé chạm vào tổn thương, dịch tiết của người bệnh.

8 Câu hỏi thường gặp về tay chân miệng ở trẻ sơ sinh

Dưới đây là những thắc mắc ba mẹ thường gặp khi bé còn rất nhỏ có dấu hiệu nghi mắc bệnh.

Trẻ sơ sinh có bị tay chân miệng không?

Có. Bé có thể nhiễm virus từ người thân, anh chị, người chăm sóc hoặc bề mặt nhiễm virus. Khi nghi ngờ bệnh trong 28 ngày đầu sau sinh, ba mẹ nên cho bé được bác sĩ đánh giá sớm.

Trẻ sơ sinh bị tay chân miệng có tiếp tục bú mẹ được không?

Thông thường bé vẫn có thể bú mẹ nếu còn bú và nuốt an toàn, trừ khi bác sĩ có chỉ định khác. Ba mẹ theo dõi lượng bú, số tã ướt và báo bác sĩ nếu bé bú giảm rõ hoặc bỏ bú.

Trẻ sơ sinh bị tay chân miệng có cần uống thêm nước không?

Không tự cho bé uống thêm nước để bù dịch. Hãy tiếp tục sữa mẹ hoặc sữa công thức đúng cách và để bác sĩ đánh giá nếu bé bú kém hoặc tiểu ít.

Tay chân miệng ở trẻ sơ sinh bao lâu thì khỏi?

Nhiều trường hợp tay chân miệng nhẹ cải thiện trong khoảng 7 - 10 ngày, nhưng không thể dùng mốc này để dự đoán cho từng bé sơ sinh. Cần theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ và đi khám ngay nếu bé sốt, bú kém hoặc có dấu hiệu bất thường.

Thuốc bôi tay chân miệng nào dùng được cho trẻ sơ sinh?

Không có thuốc bôi chung phù hợp cho mọi bé. Ba mẹ không tự dùng thuốc bôi da, gel tê hay thuốc bôi miệng; nếu tổn thương khiến bé khó bú hoặc da sưng đỏ, rỉ mủ, hãy đưa bé đi khám để được lựa chọn cách xử trí phù hợp.

Xem thêm:

Tay chân miệng ở trẻ sơ sinh cần được quan tâm đặc biệt vì biểu hiện có thể không rõ và bé dễ ảnh hưởng khi bú kém. Ba mẹ hãy chú ý thân nhiệt, khả năng bú, số tã ướt và mức độ tỉnh táo; đưa bé đi khám ngay khi sốt từ 38°C trong 3 tháng đầu đời hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường. Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.

1. https://www.cdc.gov/hand-foot-mouth/signs-symptoms/index.html

2. https://www.cdc.gov/hand-foot-mouth/about/index.html

3. https://www.healthychildren.org/english/health-issues/conditions/fever/pages/fever-and-your-baby.aspx

4. https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/safely-soothing-teething-pain-infants-and-children

Lịch sử cập nhật
Lần cập nhật Ngày Người cập nhật Nội dung cập nhật
Ngày xuất bản 22/10/2026 Phạm Thị Ngọc Ánh Xuất bản bài viết

Bài viết có hữu ích với bạn không?

Có
Không

Cám ơn bạn đã phản hồi!

Xin lỗi bài viết chưa đáp ứng nhu cầu của bạn. Vấn đề bạn gặp phải là gì?

Bài tư vấn chưa đủ thông tin
Chưa lựa chọn được sản phẩm đúng nhu cầu
Bài tư vấn sai mục tiêu
Bài viết đã cũ, thiếu thông tin
Gửi