| Lần cập nhật | Ngày | Người cập nhật | Nội dung cập nhật |
|---|---|---|---|
| Ngày xuất bản | 06/11/2026 | Phạm Thị Ngọc Ánh | Xuất bản bài viết |
Hiểu rõ bệnh và lịch tiêm giúp ba mẹ chủ động trao đổi với bác sĩ để chọn thời điểm tiêm phù hợp cho con.
Viêm não mô cầu ACYW là bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitidis) thuộc nhóm A, C, Y hoặc W gây ra. Trên thực tế, bệnh thường biểu hiện là viêm màng não mủ hoặc nhiễm trùng máu, nên nhiều tài liệu y tế gọi là viêm màng não mô cầu.
Vi khuẩn có thể cư trú ở mũi họng của người khỏe mạnh mà không gây triệu chứng. Chúng lây từ người sang người qua các giọt bắn đường hô hấp hoặc dịch tiết vùng họng, và đôi khi xâm nhập vào máu hoặc màng não gây bệnh nặng. Vì vậy, bệnh dễ lây ở những nơi sinh hoạt tập thể như trường học, nhà trẻ hay gia đình đông người.
Điều khiến ba mẹ lo lắng là bệnh có thể diễn tiến nhanh. Với viêm màng não do vi khuẩn nói chung, khoảng 1 trong 6 ca tử vong và khoảng 1 trong 5 người sống sót có di chứng lâu dài như điếc, co giật hoặc yếu liệt chi. Vì thế, phòng bệnh bằng vắc xin luôn được cân nhắc cho trẻ trong độ tuổi tiêm được.

Vắc xin ACYW phòng 4 nhóm vi khuẩn não mô cầu là A, C, Y và W. Vắc xin không phòng nhóm B và không thay thế các loại vắc xin khác trong lịch tiêm chủng của bé.
Cả hai loại vắc xin 4 chủng được nhắc đến trong bài đều là vắc xin cộng hợp. Phần vỏ của vi khuẩn được gắn với một loại protein mang, giúp hệ miễn dịch còn non nớt của trẻ nhận diện vi khuẩn và tạo kháng thể tốt hơn. Khi kháng thể đã hình thành, cơ thể bé có sẵn "lá chắn" trước 4 nhóm vi khuẩn này nếu không may tiếp xúc.
Lưu ý cho ba mẹ: Mỗi vắc xin chỉ phòng đúng những nhóm vi khuẩn có trong thành phần. Nếu bé đã tiêm vắc xin não mô cầu khác, ba mẹ nên mang sổ tiêm chủng để bác sĩ tư vấn bé còn cần bổ sung mũi nào.
Khi tìm hiểu về vắc xin 4 chủng, ba mẹ thường gặp hai tên gọi là Menactra và MenQuadfi, cùng do Sanofi sản xuất. Điểm khác nhau chính nằm ở độ tuổi chỉ định và loại protein mang, như bảng dưới đây.
| Tiêu chí | Vắc xin Menactra | Vắc xin MenQuadfi |
|---|---|---|
| Nhóm vi khuẩn phòng ngừa | A, C, Y, W | A, C, Y, W |
| Độ tuổi chỉ định | Từ 9 tháng tuổi đến 55 tuổi | Từ 12 tháng tuổi trở lên |
| Protein mang | Giải độc tố bạch hầu | Giải độc tố uốn ván |
| Số mũi cho trẻ nhỏ | 2 mũi nếu bắt đầu tiêm lúc 9 đến dưới 24 tháng tuổi; 1 mũi nếu tiêm từ 24 tháng tuổi | 1 mũi từ 12 tháng tuổi trở lên |
Bé 9 đến 11 tháng tuổi chưa đến tuổi dùng MenQuadfi nên Menactra là lựa chọn trong khoảng tuổi này. Từ 12 tháng tuổi trở lên, ba mẹ có thể trao đổi với bác sĩ tại điểm tiêm để chọn loại phù hợp với tình trạng sức khỏe và điều kiện thực tế của bé.

Lịch tiêm phụ thuộc vào độ tuổi bé bắt đầu tiêm. Bảng dưới đây giúp ba mẹ dễ đối chiếu, còn lịch cụ thể sẽ do bác sĩ quyết định sau khi khám sàng lọc cho bé.
| Độ tuổi bắt đầu tiêm | Loại vắc xin | Lịch tiêm |
|---|---|---|
| Từ 9 đến dưới 24 tháng tuổi | Menactra | 2 mũi, mũi 2 cách mũi 1 tối thiểu 3 tháng |
| Từ 12 tháng tuổi trở lên | MenQuadfi | 1 mũi |
| Từ 24 tháng tuổi đến 55 tuổi | Menactra | 1 mũi |
Như vậy, nếu bé bắt đầu tiêm Menactra từ 9 tháng tuổi thì cần đủ 2 mũi, còn từ 2 tuổi trở đi chỉ cần 1 mũi. Với người thuộc nhóm nguy cơ cao, bác sĩ có thể tư vấn tiêm nhắc lại sau tối thiểu khoảng 4 năm kể từ mũi trước.

Để buổi tiêm diễn ra suôn sẻ, ba mẹ nên chuẩn bị một vài điều đơn giản trước khi đưa bé đến điểm tiêm.
Phần lớn phản ứng sau tiêm thường nhẹ như sưng đỏ hoặc đau chỗ tiêm, sốt nhẹ, quấy khóc hay biếng ăn và thường tự hết sau vài ngày. Mỗi bé có cơ địa khác nhau, ba mẹ cứ giữ bình tĩnh và nghe bác sĩ tư vấn là được nhé.
Dù đã hay chưa tiêm vắc xin, ba mẹ vẫn cần nhận biết dấu hiệu bất thường của bé. Giai đoạn đầu của bệnh dễ nhầm với cảm sốt thông thường, nên ba mẹ quan sát kỹ từng thay đổi nhỏ của con.

Ba mẹ có thể dùng một chiếc ly thủy tinh trong suốt ấn nhẹ lên nốt ban: nếu màu đỏ tím không nhạt đi, bé cần được đưa đến cơ sở y tế có khoa cấp cứu gần nhất ngay. Khi có các dấu hiệu nặng, ba mẹ không nên tự theo dõi tại nhà hay chỉ cho bé uống thuốc hạ sốt để chờ bé khỏi.

Dưới đây là những thắc mắc phổ biến mà nhiều ba mẹ gửi đến khi chuẩn bị đưa con đi tiêm.
Mỗi vắc xin chỉ phòng đúng những nhóm vi khuẩn có trong thành phần. Vì vậy, vắc xin nhóm B hoặc BC không thay thế được vắc xin ACYW. Ba mẹ nên mang sổ tiêm chủng để bác sĩ tư vấn cụ thể cho bé.
Khi bé đang sốt hoặc ốm, ba mẹ nên báo bác sĩ để được khám sàng lọc và thường sẽ hoãn tiêm cho đến khi bé khỏe lại. Như vậy bác sĩ dễ phân biệt triệu chứng của bệnh với phản ứng sau tiêm.
Phần lớn phản ứng sau tiêm thường nhẹ như sưng đỏ tại chỗ tiêm, sốt nhẹ, quấy khóc hoặc biếng ăn và thường tự hết sau vài ngày. Nếu bé sốt cao kéo dài, li bì hoặc có biểu hiện bất thường khác, ba mẹ nên đưa bé đi khám ngay.
Menactra được chỉ định đến 55 tuổi nên người lớn trong độ tuổi này có thể tiêm 1 mũi. Người sống hoặc làm việc ở nơi đông đúc, hay chuẩn bị đến vùng có nguy cơ cao, nên hỏi bác sĩ để được tư vấn riêng.
Kháng thể có thể giảm dần theo thời gian. Với người thuộc nhóm nguy cơ cao, bác sĩ có thể tư vấn tiêm nhắc lại sau tối thiểu khoảng 4 năm kể từ mũi trước.
Bệnh có thể tiến triển nhanh, nên việc nắm rõ độ tuổi và lịch tiêm giúp ba mẹ chủ động hơn khi trao đổi với bác sĩ. Bên cạnh đó, mẹ có thể tham khảo thêm vitamin và khoáng chất, khẩu trang và nước rửa bình sữa cho việc chăm sóc con hằng ngày tại website avakids.com hoặc gọi hotline 1900.866.874 (8:00 - 21:30) để được tư vấn miễn phí nhé!
Nguồn tham khảo
| Lần cập nhật | Ngày | Người cập nhật | Nội dung cập nhật |
|---|---|---|---|
| Ngày xuất bản | 06/11/2026 | Phạm Thị Ngọc Ánh | Xuất bản bài viết |
Bài viết có hữu ích với bạn không?
Có
Không
Cám ơn bạn đã phản hồi!
Xin lỗi bài viết chưa đáp ứng nhu cầu của bạn. Vấn đề bạn gặp phải là gì?