50+ bài văn phân tích nhân vật Ngô Tử Văn hay nhất trong truyện “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”

Trong chương trình Ngữ văn, dạng bài phân tích nhân vật luôn là nội dung quan trọng giúp học sinh hiểu sâu giá trị tác phẩm. Nhân vật Ngô Tử Văn trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn Dữ là hình tượng tiêu biểu cho người chính trực, dũng cảm và kiên định với lẽ phải. Để giúp các em nắm vững cách làm bài cũng như có thêm tài liệu tham khảo hữu ích, dưới đây là phần hướng dẫn chi tiết. Cùng tham khảo dàn ý và 50+ bài văn mẫu phân tích nhân vật Ngô Tử Văn hay, dễ hiểu, giúp em tự tin đạt điểm cao trong các bài kiểm tra và kỳ thi.

1Dàn ý chi tiết bài văn phân tích nhân vật Ngô Tử Văn

1.1 Mở bài

- Giới thiệu về tác giả, tác phẩm.

- Giới thiệu nhân vật Ngô Tử Văn.

1.2. Thân bài

a) Lai lịch và tính cách

- Lai lịch: Tên Soạn người huyện Yên Dũng, đất Lạng Giang.

- Tính cách: Khảng khái, cương trực nóng nảy thấy sự gian tà thì không chịu được - Danh tiếng: Nổi tiếng đến mức vùng Bắc vẫn khen là một người cương trực.

=> Lời giới thiệu mang giọng điệu khen ngợi, hướng người đọc vào những hành động chính nghĩa của nhân vật.

b) Ngô Tử Văn và hành động đốt đền

- Nguyên nhân: Tức giận trước sự tác oai tác quái của hồn ma tên tướng giặc họ.

- Hành động của Ngô Tử Văn không phải phạm vào tín ngưỡng bởi đây là nơi trú ngụ của hồn ma tên tướng giặc họ Thôi.

=> Hành động của Ngô Tử Văn là hành động chính nghĩa của người thấy gian tà thì không chịu được.

- Quá trình đốt đền:

+ Trước khi đốt đền: Tắm gội chay sạch, khấn trời.

+ Khi đốt đền: Châm lửa đốt đền mặc cho mọi người lắc đầu lè lưỡi, vung tay không cần gì...

+ Sau khi đốt đền: Tử Văn thấy khó chịu, đầu lảo đảo, bụng run run rồi nổi lên một cơn sốt rét.

- Cuộc đối đầu giữa Tử Văn và hồn ma tên tướng giặc.

- Cuộc gặp gỡ giữa Tử Văn và Thổ công.

=> Phản ánh hiện thực xã hội còn tồn tại những phi lí, trắng đen, thật giả lẫn lộn và những cuộc đấu tranh chính nghĩa của những con người cương trực.

c) Cuộc chiến đấu của Ngô Tử Văn dưới Minh ti

- Ngô Tử Văn bị bắt giải xuống âm phủ: Không khí rùng rợn, sử dụng nhiều hình ảnh mang tính chất kì ảo, hoang đường.

- Cuộc xét xử Ngô Tử Văn dưới âm phủ: Thái độ quát nạt, giận dữ của Diêm Vương. Tỏ thái độ cứng cỏi trước Diêm Vương đầy uy quyền, đấu tranh vạch mặt tên tướng giặc gian tà.

=> Tử Văn là con người cứng cỏi, không chùn bước trước những thế lực xấu xa, quyết tâm đến cùng để bảo vệ lẽ phải.

d) Tử Văn nhận chức phán sự đền Tản Viên

- Bằng chính nghĩa và sự dũng cảm, cương trực đấu tranh cho chính nghĩa, cuối cùng Ngô Tử Văn đã chiến thắng.

- Cuộc gặp gỡ của quan phán sự với người dân làng: Sự tin tưởng của nhân dân vào vị quan tốt.

e) Đặc sắc nghệ thuật xây dựng nhân vật

- Xây dựng cốt truyện hấp dẫn với những xung đột kịch tính.

- Xây dựng nhân vật thông qua thông qua hành động, lời nói để xây dựng tính cách.

- Sử dụng các thủ pháp nghệ thuật: đối lập tương phản, liệt kê,...

- Sử dụng các chi tiết tưởng tượng kì ảo.

- Dẫn dắt khéo léo, nhiều chi tiết giàu kịch tính...

- Cách kể chuyện và miêu tả sinh động, hấp dẫn.

1.3. Kết bài

- Khái quát nội dung và nghệ thuật xây dựng nhân vật Ngô Tử Văn.

- Cảm nhận của em về nhân vật.

2Tổng hợp các bài văn mẫu phân tích nhân vật Ngô Tử Văn hay, đạt điểm cao cho học sinh

2.1.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 1

Nguyễn Dữ là một nhà văn thành công với thể loại truyền kì khi ông nói đến những chuyện kì ảo được lưu truyền trong dân gian. Và đặc biệt là tác phẩm “Truyền kì mạn lục" đã tạo nên một thiên cổ tùy bút ra đời trong nửa đầu thế kỉ XVI. Trong đó tiêu biểu là Chuyện chức phán sự đền Tản Viên cùng vẻ đẹp nhân vật Ngô Tử Văn.

Ngay từ đầu tiên tác giả đã đưa người đọc đến với một nhân vật miêu tả một cách trực tiếp. Tên là Soạn quê ở huyện Yên Dũng đất Lạng Giang. Chàng vốn khảng khái, nóng nảy, thấy sự tà gian thì không thể chịu được, vùng Bắc người ta thường khen là một người cương trực. Lời giới thiệu ngắn gọn, trực tiếp theo kiểu truyền thống nhưng cũng phần nào giúp ta hiểu rõ tính cách nhân vật.

Ngô Tử Văn còn là người có hành động giúp dân trừ bạo mà đốt đền. Bởi trong làng có một ngôi đền linh ứng lắm. Cuối đời nhà Hồ, quân Ngô sang lấn cướp, vùng ấy thành một nơi chiến trường. Bộ tướng của Mộc Thanh có viên Bách hộ họ Thôi, tử trận ở gần đền, từ đấy làm yêu làm quái trong dân gian. Tử Văn tức quá một hôm tắm gội sạch sẽ, khấn trời rồi châm lửa đốt đền. Đó là một tinh thần khẳng khái, cương trực, hành động vì dân trừ bạo với tinh thần dân tộc diệt trừ hồn ma tên giặc xâm lược. Hành động đốt đền thể hiện rõ con người Ngô Tử Văn. Trước khi đốt đền thì tắm gội sạch sẽ, khấn trời hành động trang nghiêm tôn trọng thần linh. Sau khi đốt đền thì “vung tay không cần gì cả” hành động không phải là liều lĩnh nhất thời, cũng không phải vì danh lợi mà vì nghĩa vong thân.

Là một người liều lĩnh nên khi đốt đền xong Ngô Tử Văn không suy nghĩ quá nhiều. Lúc đó tình thế của chàng bị hồn ma Bách hộ họ Thôi một người khôi ngô, cao lớn xưng là cư sĩ đòi dung trả đền nhưng Tử Văn vẫn mặc kệ vẫn ngồi ngất ngưởng tự nhiên. Đó là hành động tin tưởng vào chính nghĩa vào những việc mình đã làm. Sau đó thổ công một ông già áo vải mũ đen phong độ nhàn nhã tính khiêm tốn khiến Ngô Tử Văn ngạc nhiên “sao nhiều thần quá vậy”. Khi thổ công kể rõ sự tình thì chàng lại muốn kiện Diêm Vương. Vẫn là sự tin tưởng vào công lí và chính nghĩa.

Là một người cương trực nên Tử Văn không hề sợ điều gì và đã có vụ sử kiện ở dưới âm phủ vì hồn ma tướng giặc kiện Ngô Tử Văn đốt đền. Tướng giặc đã giả mạo thổ thần, làm hại dân, qua mặt Diêm Vương. Tướng giặc vẫn tồn tại vì các thần ở những đền miếu lân cận ăn của đút nên bao che cho kẻ ác, vì các phán quan Diêm Vương chưa làm hết trách nhiệm, không theo sát thực tế. Hồn ma kiện Tử Văn ở Minh ti làm Diêm Vương quát mắng Tử Văn, bênh vực hồn ma nhưng Tử Văn không hề run sợ cứng cỏi minh oan cho mình. Lần hai hắn đổi giọng nhân nghĩa làm Diêm vương cử người đến đền Tản viên lấy chứng cứ thì Tử Văn rất thông minh khi yêu cầu đính thân Diêm Vương đến đền để xác minh. Và cuối cùng công lí đã chiến thắng cái ác khi hồn ma bị giam nhốt vào ngục Cửu U Diêm Vương đã mắng trừng phạt hồn ma và ban thưởng cho Tử Văn. Chính hành động trượng nghĩa ấy đã giúp Tử Văn không những không bị nghi oan mà còn được thưởng đó là việc được sống trở lại, ban thưởng xôi lợn và được nhận chức phán sử đền Tản Viên. Phán xử là chức quan xem xét về các vụ kiện tụng, giúp việc cho người xử án chức quan thực hiện công lí. Ngô Tử Văn xứng đáng được nhận chức quan này vì chàng là người dân chủ, dám bảo vệ đến cùng công lí, chính nghĩa. Sự chiến thắng của Tử Văn là sự thưởng công xứng đáng, khẳng định chân lí sẽ chiến thắng tà ác và thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ. Công bằng và hạnh phúc chỉ đến khi người chính trực biết đấu tranh với cái xấu, cái ác sự tà gian.

Truyện với cách xây dựng nhân vật, nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn giàu kịch tính kết hợp yếu tố kì ảo cùng nghệ thuật tương phản xuyên suốt. Qua hình tượng Tử Văn tác phẩm ca ngợi chính nghĩa, tinh thần quyết liệt tà gian. Ngụ ý phê phán gắn liền với tâm sự thời thế của nhà văn, bài học nhân sinh cùng niềm tin vào lẽ phải tin vào điều đúng đắn phải có bản lĩnh chống lại cái gian tà trong cuộc chiến cam go.

Đọc xong tác phẩm mà đã để lại trong lòng người đọc bài học sâu sắc trong cuộc sống phải tin vào lẽ phải vào chính nghĩa và có tinh thần đứng lên đấu tranh. Hãy tạo ra một xã hội tốt đẹp hơn, đáng sống hơn.

2.2.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 2

Trong kho tàng văn học trung đại Việt Nam, Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ được xem là một tác phẩm đặc sắc, kết hợp hài hòa giữa yếu tố hiện thực và kỳ ảo. Trong đó, “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” nổi bật với hình tượng nhân vật Ngô Tử Văn – một con người cương trực, dũng cảm và kiên định với lẽ phải. Nhân vật không chỉ góp phần làm nên thành công của tác phẩm mà còn thể hiện rõ tư tưởng nhân văn sâu sắc của tác giả.

Ngay từ phần mở đầu, Ngô Tử Văn đã được giới thiệu là người “khảng khái, nóng nảy, thấy sự gian tà thì không chịu được”. Lời nhận xét ngắn gọn này đã định hình rõ nét tính cách của nhân vật: thẳng thắn, bộc trực và giàu tinh thần chính nghĩa. Không giống như nhiều người khác thường e dè trước những điều huyền bí, Tử Văn dám đối diện và hành động. Khi biết ngôi đền trong làng bị hồn ma của một tên tướng giặc xâm chiếm và gây hại cho dân, chàng đã quyết định đốt đền. Đây là hành động táo bạo, thậm chí có phần liều lĩnh, bởi trong quan niệm của người xưa, đền miếu là nơi linh thiêng không ai dám xúc phạm. Tuy nhiên, chính hành động ấy lại thể hiện rõ sự dũng cảm và tinh thần đấu tranh vì lẽ phải của Ngô Tử Văn. Chàng không tin vào những thế lực tà ác đội lốt thần linh, mà tin vào công lý và sự đúng đắn.

Không chỉ dũng cảm, Ngô Tử Văn còn là người có bản lĩnh kiên cường. Sau khi đốt đền, chàng bị hồn ma tên tướng giặc hiện về đe dọa, thậm chí kiện xuống âm phủ. Đứng trước sự uy hiếp của thế lực siêu nhiên, Tử Văn không hề sợ hãi mà vẫn giữ thái độ bình tĩnh, tự tin. Khi bị đưa xuống âm phủ, chàng vẫn giữ vững lập trường, dám đối chất với hồn ma và trình bày sự thật trước Diêm Vương. Chi tiết này cho thấy khí phách của một con người không khuất phục trước cường quyền, dù đó là cường quyền ở thế giới nào. Tử Văn không chỉ dũng cảm mà còn rất tỉnh táo, biết dùng lý lẽ để bảo vệ chính mình và vạch trần cái ác.

Đặc biệt, nhân vật Ngô Tử Văn còn thể hiện tinh thần đấu tranh đến cùng cho công lý. Trong cuộc đối chất ở âm phủ, chàng không hề lùi bước, mà kiên quyết bảo vệ quan điểm của mình. Nhờ sự chính trực và lập luận rõ ràng, sự thật đã được làm sáng tỏ, kẻ ác bị trừng trị. Cuối cùng, Ngô Tử Văn được minh oan và được phong làm chức phán sự đền Tản Viên. Đây không chỉ là phần thưởng xứng đáng cho nhân vật mà còn thể hiện niềm tin của tác giả vào quy luật “ở hiền gặp lành”, công lý luôn chiến thắng cái ác.

Bên cạnh nội dung sâu sắc, thành công của nhân vật Ngô Tử Văn còn đến từ nghệ thuật xây dựng đặc sắc của Nguyễn Dữ. Tác giả đã khéo léo sử dụng yếu tố kỳ ảo như hồn ma, âm phủ, Diêm Vương… để làm nổi bật tính cách nhân vật. Những tình huống truyện gay cấn, hấp dẫn như đốt đền, bị bắt xuống âm phủ, đối chất trước công đường đã giúp nhân vật được bộc lộ rõ nét qua hành động và lời nói. Qua đó, hình tượng Ngô Tử Văn hiện lên sống động, chân thực và giàu sức thuyết phục.

Qua việc xây dựng nhân vật Ngô Tử Văn, Nguyễn Dữ đã gửi gắm nhiều thông điệp ý nghĩa. Đó là lời ca ngợi những con người dám đứng lên đấu tranh chống lại cái ác, bảo vệ lẽ phải. Đồng thời, tác giả cũng thể hiện niềm tin vào công lý và đạo lý ở đời: dù trong hoàn cảnh nào, cái thiện cuối cùng cũng sẽ chiến thắng. Nhân vật Ngô Tử Văn vì thế không chỉ là hình tượng văn học mà còn là tấm gương về lòng dũng cảm và sự chính trực.

Tóm lại, Ngô Tử Văn là một nhân vật tiêu biểu trong văn học trung đại Việt Nam. Với những phẩm chất đáng quý như dũng cảm, chính trực và kiên định, nhân vật đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc. Qua đó, mỗi chúng ta cũng rút ra bài học về cách sống đúng đắn, biết bảo vệ lẽ phải và không khuất phục trước cái xấu, cái ác trong cuộc sống.

2.3.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 3

Nguyễn Dữ là tác giả nổi tiếng của văn học trung đại Việt Nam. Tên tuổi của ông gắn liền với danh tiếng của bộ truyện “Truyền kỳ mạn lục”, tác phẩm được đánh giá là “thiên cổ kỳ bút” của nền văn học nước nhà. Trong đó “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” là tác phẩm đặc sắc, ca ngợi tính cách dũng cảm, kiên cường, chính trực, dám chống lại cái ác đến cùng, trừ hại cho dân của Ngô Tử Văn - một trí thức nước Việt.

“Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” viết bằng chữ Hán theo thể văn xuôi truyền kỳ. Đây là thể loại văn học phản ánh hiện thực cuộc sống qua những yếu tố kỳ ảo hoang đường. Nhân vật trong bộ truyền kỳ gồm cả người, ma quỷ, thần thánh, có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, có thể xâm nhập thế giới của nhau. Bộ truyện “Truyền kì mạn lục” được sáng tác vào khoảng thế kỉ XVI, lúc xã hội phong kiến Việt Nam rơi vào suy thoái, khủng hoảng, nhân dân bất bình với tầng lớp thống trị, nhiều nho sĩ rơi vào tâm trạng hụt hẫng, nuối tiếc cho thời thịnh trị dưới sự cai trị của vua Lê Thánh Tông. Nguyễn Dữ sáng tác bộ truyện trong khoảng thời gian ông đã cáo quan ở ẩn vừa để phản ánh tình trạng xã hội, vừa để bộc lộ quan điểm sống và tấm lòng của ông với cuộc đời.

Nhân vật chính của tác phẩm “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” xuất hiện ngay từ đầu truyện bằng mấy dòng giới thiệu trực tiếp ngắn gọn về tên họ, quê quán, tính tình, phẩm chất. Ngô Tử Văn được giới thiệu là người tính tình cương trực, thẳng thắn, khảng khái, nóng nảy, thấy sự gian tà thì không thể chịu được. Lời giới thiệu mang giọng ngợi khen, có tác dụng định hướng cho người đọc về hành động kiên quyết của nhân vật này. Minh chứng rõ ràng cho tính cách cứng cỏi của Ngô Tử Văn là hành động đốt đền tà của chàng. Trong khi mọi người đều lắc đầu, lè lưỡi, không dám làm gì quỷ thần ở ngôi đền gần làng quấy hại nhân dân thì Tử Văn cương quyết, công khai, đường hoàng, ung dung, tắm rửa sạch sẽ, khấn trời rồi châm lửa đốt hủy ngôi đền. Hành động đó xuất phát từ muốn diệt trừ yêu ma, trừ hại cho dân, từ lòng tự tin vào chính nghĩa của Ngô Tử Văn, chứng tỏ cốt cách khảng khái của kẻ sĩ.

Sự cương trực, khảng khái của Ngô Tử Văn còn bộc lộ rõ qua thái độ của chàng với hồn ma tên tướng giặc. Tướng giặc khi sống là kẻ xâm lược nước ta, tàn hại dân ta, khi chết rồi vẫn quen thói ỷ mạnh hiếp yếu, cướp nơi trú ngụ của thổ thần nước Việt, lại còn gian trá bày trò đút lót rồi tác yêu tác quái với nhân dân trong vùng. Hắn bị Tử Văn đốt đền là đáng đời nhưng lại hiện hình, xảo quyệt làm như mình là kẻ bị hại, dùng tà phép khiến cho chàng bị sốt nóng sốt rét, đầu lảo đảo. Hồn ma tướng giặc buông lời mắng mỏ, đe dọa, quyết kiện Tử Văn xuống tận Diêm Vương. Trước sự ngang ngược trắng trợn, quyền phép đáng sợ của hồn ma tướng giặc, Ngô Tử Văn vẫn điềm nhiên, không hề run sợ mà tự tin, không coi những lời đe dọa ra gì, thậm chí chẳng thèm tiếp lời hồn ma tướng giặc. Thái độ ấy thể hiện một khí phách cứng cỏi, một niềm tin mạnh mẽ vào chính nghĩa, sự đúng đắn trong hành động của Ngô Tử Văn. Mặt khác, bản lĩnh của chàng còn thể hiện qua thái độ biết ơn lời chỉ dẫn của thổ thần nước Việt. Do Tử Văn dũng cảm, trừ hại cho dân nên thần linh mới phù trợ giúp đỡ chàng.

Tính cách kiên định chính nghĩa của Ngô Soạn còn thể hiện rõ trong quá trình chàng bị lôi xuống địa phủ. Cảnh địa phủ rùng rợn với quỷ sứ hung ác, con sông đầy gió tanh sóng xám. Tử Văn bị bọn quỷ sai lôi đi rất nhanh, bị phán xét lạnh lùng là kẻ “tội sâu ác nặng, không được liệt vào hàng khoan giảm”, bị kết thêm tội ngoan cố bướng bỉnh nhưng chàng chẳng hề run sợ, không hề nhụt chí, một mực kêu oan, đòi phải được phán xét công khai, minh bạch. Khi đối diện trước Diêm vương uy nghiêm, Tử Văn đấu tranh vạch tội tên tướng giặc bằng những lí lẽ cứng cỏi, bằng chứng không thể chối cãi, giọng điệu rất đanh thép vững vàng. Chàng đã bảo vệ lẽ phải mà bất chấp tính mạng của mình, không chịu khuất phục trước uy quyền, kiên quyết đấu tranh cho công lí và lẽ phải đến cùng. Kết quả, chàng đã chiến thắng hồn ma gian tà của tên tướng giặc, bảo toàn được sự sống của mình, được tiến cử vào chức phán sự đền Tản Viên, chịu trách nhiệm giữ gìn bảo vệ công lí. Chiến thắng ấy của Ngô Tử Văn có nghĩa vô cùng to lớn, đã trừng trị đích đáng hồn ma tướng giặc xảo trá, làm sáng tỏ nỗi oan khuất, phục hồi chức vị cho thổ thần nước Việt, giải trừ tai họa cho nhân dân.

Qua cuộc đấu tranh không khoan nhượng, chống lại cái ác, Ngô Tử Văn đã nổi bật lên là người chính trực, khảng khái, dũng cảm bảo vệ công lí đến cùng, là một kẻ sĩ cứng cỏi của nước Việt. Từ đó, tác giả Nguyễn Dữ đã khẳng định niềm tin chính nghĩa nhất định thắng gian tà, thể hiện tinh thần tự tôn dân tộc, bộc lộ quyết tâm đấu tranh triệt để với cái xấu cái ác.

Truyện thông qua cuộc đấu tranh của Ngô Tử Văn còn ngầm phản ánh thế giới thực của con người với đầy rẫy sự việc xấu xa như nạn ăn của đút, tham quan dung túng che dấu cho cái ác hoành hành, công lí bị che mắt.

Truyện gây ấn tượng bằng một loạt những chi tiết kì ảo, cốt truyện giàu kịch tính, cách xây dựng nhân vật sắc nét, ngôn ngữ kể chuyện trau chuốt, súc tích. Truyện ca ngợi nhân vật Ngô Tử Văn, một trí thức nước Việt khảng khái, nhân cách cứng cỏi, cao đẹp, qua đó bộc lộ niềm tin vào công lí, vào việc chính thắng tà.

2.4.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 4

Nguyễn Dữ là một danh sĩ thời Lê sơ, thời nhà Mạc và là tác giả của "Truyền kỳ mạn lục", một tác phẩm truyền kỳ nổi tiếng tại Việt Nam được coi là áng "thiên cổ kì bút". "Chuyện chức phán sự đền Tản Viên" là một trong số hai mươi truyện viết bằng chữ Hán, tiêu biểu trong "Truyền kì mạn lục". Truyện đã xây dựng thành công hình tượng nhân vật chính Ngô Tử Văn với tinh thần khẳng khái, cương trực và giàu lòng dũng cảm.

"Truyền kì mạn lục" được viết bằng tản văn xen lẫn biền văn và thơ ca, từ khúc, cuối mỗi truyện thường có lời bình của tác giả. Nội dung tác phẩm có giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc. Tác giả lấy xưa để nói nay, lấy cái "kì" để nói cái "thực". "Chuyện chức phán sự đền Tản Viên" là một trong những truyện tiêu biểu trong tập "Truyền kì mạn lục" khẳng định tính dân tộc, tinh thần yêu nước và ý chí chiến đấu cho chính nghĩa thông qua việc xây dựng thành công nhân vật Ngô Tử Văn.

Mở đầu truyện, Nguyễn Dữ giới thiệu lai lịch Ngô Tử Văn với cách giới thiệu quen thuộc, truyền thống trong văn học cổ gồm tên, quê quán, tính tình: "Ngô Tử Văn tên là Soạn, người huyện Yên Dũng đất Lạng Giang. Chàng vốn khảng khái, nóng nảy, thấy sự tà gian thì không thể chịu được, vùng Bắc người ta vẫn khen là một người cương trực". Cách giới thiệu trực tiếp, ngắn gọn tạo cho người đọc ấn tượng về Ngô Tử Văn - một trí thức khẳng khái, dũng cảm. Sự dũng cảm ấy thể hiện ngay ở việc đốt đền của chàng. Lí do Tử Văn đốt đền bởi tức giận không chịu được cảnh yêu tà tác oai tác quái hại dân. Chàng đã dám đứng lên trừ yêu diệt quái giúp dân làng. Trước khi đốt đền, chàng đã chuẩn bị kĩ lưỡng: "tắm gội sạch sẽ, khấn trời". Tử Văn làm việc ghê gớm một cách cẩn trọng, công khai, xuất phát từ một ý thức rõ ràng, muốn lấy lòng trong sạch, muốn lấy thái độ chân thành của mình để được trời đồng tình, ủng hộ. Sau khi đốt đền, mọi người đều lắc đầu lè lưỡi, chỉ có chàng vẫn ngất ngưởng tự nhiên bởi chàng tin vào việc chính nghĩa mình làm. Ngô Tử Văn hiện lên là một trí thức cương trực, là hình ảnh của kẻ sĩ vì dân.

Sự cương trực của chàng càng được thể hiện rõ ràng qua cuộc đối thoại với hồn ma Bách hộ họ Thôi, qua cuộc đối chất ở Minh ti,... Sau khi đốt đền, Tử Văn bị hồn ma làm cho sốt rét. Sau đó khi gặp thì hồn ma mắng mó, đe dọa và quyết kiện chàng tại Phong đô. Trái ngược với sự tức giận của hồn ma, Tử Văn vẫn mặc kệ, ngồi ngất ngưởng tự nhiên. Với bản tính rất kiên cường, chàng không sợ những lời đe dọa, chàng luôn tự tin vào việc mình làm là chính nghĩa. Bởi vậy, trong cuộc gặp gỡ với Thổ công, khi Thổ công nói sẽ giúp đỡ, cung cấp sự thật, chứng cớ thì Tử Văn càng quyết tâm làm việc nghĩa tới cùng.

Tử Văn bị bắt xuống Minh ti rùng rợn với những tên quỷ Dạ Xoa, đều mắt xanh tóc đỏ, hình dáng nanh ác, nhưng Tử Văn không hề sợ ma quỷ. Khi bị Diêm Vương buộc tội, Tử Văn kêu oán, sau đó chàng vạch mặt tên bại tướng bằng lời lẽ cứng cỏi: "Nếu nhà vua không tin lời tôi, xin tư giấy đến đền Tản Viên để hỏi, không đúng như thế, tôi xin chịu thêm tội nói càn". Trải qua một cuộc xung đột đầy đối chất, cuối cùng lòng nghĩa khí của Tử Văn đã thắng lợi vẻ vang. Qua cuộc đối chất ở âm phủ, Ngô Tử Văn hiện lên là một người ngay thẳng, là người tiêu biểu cho kẻ sĩ nước Nam: cương trực, dám đấu tranh vì lẽ phải tới cùng.

Đặc biệt, lời bình cuối chuyện của người viết càng tô đậm thêm vẻ đẹp của Ngô Tử Văn: "Người ta thường nói: Cứng thì gãy, kẻ sĩ lo không cứng mà thôi, còn gãy, không gãy là việc trời. Sao nên đoán trước là sẽ gãy mà chịu đổi cứng ra mềm? Ngô Tử Văn chỉ là một anh áo vải. Duy giữ được cái cứng nên dám đốt cháy đền tà, bẻ gãy yêu quỷ, chỉ một hành động mà cái tức của thần, của người đều được rửa sạch, vì thế mà rạng danh với Minh Tào, rồi được trao chức vị để đền công, thật là xứng đáng. Làm kẻ sĩ chớ kiêng sợ sự cứng cỏi". Lời bình như đề cao thêm sự cứng cỏi trong con người Ngô Tử Văn. Đó là cái cứng cỏi vì chính nghĩa, dù có nhất thời chịu khuất, nhưng chắc chắn được mọi người ủng hộ và nhất định sẽ chiến thắng nhờ có sự ủng hộ ấy.

Với cốt truyện được kết cấu như một xung đột đầy kịch tính có mở đầu, có xung đột, có phát triển, có đỉnh điểm và có kết thúc, cách xây dựng nhân vật theo hai tuyến thiện và ác, kết hợp sử dụng các yếu tố kì ảo, truyện đã xây dựng thành công nhân vật Ngô Tử Văn cương trực, thẳng thắn, là hình ảnh của kẻ sĩ nước Việt bất khuất, chính trực. Thông qua nhân vật Ngô Tử Văn, Nguyễn Dữ khéo léo thể hiện niềm tin vào công lí, chính nghĩa thắng gian tà, thiện thắng ác.

Ngô Tử Văn là một nhân vật đại diện cho chính nghĩa, là kết tinh vẻ đẹp của kẻ sĩ cương trực, yêu nước, thương dân. Ta hiểu vì sao "Chuyện chức phán sự đền Tản Viên" nói riêng và "Truyền kì mạn lục" nói chung được xem là "thiên cổ kì bút" của cả dân tộc.

2.5.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 5

Nguyễn Dữ là một nhà văn được biết đến với thành công ở thể loại truyền kỳ khi biên tập lại những chuyện kì ảo được lưu truyền trong dân gian. Đặc biệt, tác phẩm “Truyền kì mạn lục” ra đời trong nửa đầu thế kỉ XVI của ông đã được ca ngợi là “một thiên cổ tùy bút”. Trong đó, nổi bật là “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” với vẻ đẹp trong phẩm chất và tính cách của nhân vật Ngô Tử Văn.

Mở đầu câu chuyện, tác giả đã đưa người đọc đến với nhân vật qua cách miêu tả một cách trực tiếp. Ngô Tử Văn tên gọi là Soạn, người huyện Yên Dũng đất Lạng Giang. Chàng vốn có tính khảng khái, nóng nảy, thấy sự tà gian thì không thể chịu được. Khắp vùng Bắc thường khen Tử Văn là người cương trực. Qua lời giới thiệu trực tiếp ngắn gọn, người đọc phần nào cũng đã có những hiểu biết và nhận định cơ bản về tính cách nhân vật.

Theo mạch truyện kể, tác giả đã cho thấy ngay biểu hiện thể tính cách của con người Tử Văn khi có hành động đốt đền để giúp dân trừ bạo. Trong làng của chàng có một ngôi đền linh thiêng, rất được dân làng tôn kính. Tuy nhiên cuối đời nhà Hồ, quân Ngô tràn sang xâm lược, lấn cướp nên vùng ấy trở thành chiến trường. Bộ tướng của Mộc Thanh có một viên Bách hộ họ Thôi, tử trận ở gần đền, cướp ngôi đền từ tay Thổ công và từ đấy tác oai tác quái trong dân gian khiến người dân trong vùng sợ hãi. Ngô Tử Văn thấy vậy tức quá. Một hôm tắm gội sạch sẽ, khấn trời rồi quyết định châm lửa đốt đền mặc cho mọi người khuyên can. Theo quan niệm tín ngưỡng dân gian, đốt đền là hành động bất kính, báng bổ thần linh.

Tuy nhiên, xét theo lý lẽ, ngôi đền vống chẳng những không mang lại an lành mà còn gây hại cho nhân dân. Do vậy hành động đốt đền của Tử Văn không hề sai trái mà đó là hành động thể hiện rõ một tinh thần khẳng khái, cương trực, vì dân trừ bạo với tinh thần dân tộc diệt trừ hồn ma tên giặc xâm lược. Thêm vào đó, trước khi đốt đền chàng đã tắm gội sạch sẽ, khấn trời, cho thấy thái độ trang nghiêm, tôn trọng thần linh. Sau khi đốt đền, Ngô Tử Văn “vung tay không cần gì cả” cho nên đây không phải là suy nghĩ bồng bột, liều lĩnh nhất thời, cũng không phải vì danh lợi mà vì nghĩa vong thân.

Là một người quyết đoán nên sau khi đốt đền xong Ngô Tử Văn không suy nghĩ quá nhiều mà vẫn ung dung. Lúc bị hồn ma Bách hộ họ Thôi xưng là cư sĩ đến chửi mắng, dọa nạt đòi chàng dựng trả đền nhưng Tử Văn vẫn mặc kệ, ngồi ngất ngưởng điềm nhiên. Đó là thái độ tin tưởng vào chính nghĩa, tin tưởng vào những việc mình đã làm là hoàn toàn đúng đắn. Sau đó thổ công là một ông già áo vải mũ đen phong độ nhàn nhã tính khiêm tốn xuất hiện khiến Ngô Tử Văn ngạc nhiên “sao nhiều thần quá vậy”. Khi nghe thổ công kể rõ sự tình thì chàng lại muốn kiện Diêm Vương vì chàng vẫn tin tưởng vào công lý và chính nghĩa.

Khi bị bắt xuống Minh ti vì hồn ma tướng giặc kiện Diêm Vương việc Ngô Tử Văn đốt đền nhưng với tính cách cương trực nên Tử Văn không hề sợ hãi. Tướng giặc đã giả mạo thổ thần, làm hại dân còn các thần ở những đền miếu lân cận ăn của đút nên bao che cho kẻ ác, các phán quan Diêm Vương chưa làm hết trách nhiệm, không theo sát thực tế nên hắn có thể qua mắt được Diêm Vương. Diêm Vương thấy đó mà quát nạt Tử Văn và bênh vực tên tướng giặc. Dù vậy nhưng Tử Văn không hề run sợ mà vẫn cứng cỏi, bình tĩnh minh oan cho mình. Khi tên tướng giặc đổi giọng nhân nghĩa nhờ Diêm vương cử người đến đền Tản Viên lấy chứng cứ thì Tử Văn đã nhanh trí yêu cầu đính thân Diêm Vương đến đền để xác minh. Sau khi đã làm rõ mọi việc thì hồn ma tên tướng họ Thôi bị giam nhốt vào ngục Cửu U, Diêm Vương đã mắng trừng phạt các quan đã bao che, thiếu trách nhiệm và ban thưởng cho Tử Văn. Cuối cùng công lý đã chiến thắng cái gian ác.

Chính hành động trượng nghĩa ấy không chỉ giúp Tử Văn minh oan mà còn được sống trở lại, ban thưởng xôi lợn và ban cho chức phán sự đền Tản Viên. Phán sự là chức quan xét xử các vụ kiện tụng, giúp tìm ra và thực thi công lý. Đây là chức quan mà Ngô Tử Văn xứng đáng được nhận vì chàng là người dám đứng ra bảo vệ công lí, chính nghĩa đến cùng. Sự chiến thắng và được ban chức quan của Tử Văn là phần thưởng hoàn toàn xứng đáng, khẳng định chân lý, lẽ phải sẽ luôn chiến thắng tà ác và thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ. Công bằng, hạnh phúc chỉ đến khi con người cương trực biết đứng lên đấu tranh với cái xấu, cái ác và sự tà gian.

“Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” có nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, giàu kịch tính kết hợp yếu tố kì ảo cùng nghệ thuật tương phản xuyên suốt và cách xây dựng nhân vật sáng tạo. Qua hình tượng Ngô Tử Văn, tác giả ca ngợi chính nghĩa, tinh thần quyết liệt chống lại tà gian. Đồng thời cũng ngụ ý phê phán hiện thực xã hội đương thời của Nguyễn Dữ và đúc kết bài học nhân sinh cùng niềm tin vào lẽ phải, tin vào điều đúng đắn. Tác phẩm đã để lại trong lòng người đọc bài học sâu sắc về lòng tin vào lẽ phải vào chính nghĩa và có tinh thần đứng lên đấu tranh để tạo ra một xã hội tốt đẹp hơn.

2.6.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 6

Chuyện chức phán sự đền Tản Viên ca ngợi khí tiết và khí phách của kẻ sĩ dũng cảm đương đầu với mọi thế lực đen tối, độc ác thâm hiểm trong cuộc đời, dám chấp nhận mọi nguy hiểm, ngay cả chết cũng không lùi bước và đó là nhân vật Ngô Tử Văn.

Đây là một trong số 20 truyện rất đặc sắc và độc đáo trích trong Truyện kì mạn lục của Nguyễn Dữ. Tác phẩm văn xuôi chữ Hán trong thế kỉ XVI từng được ca ngợi là “ thiên cổ kì bút”

Nhân vật Ngô Tử Văn chiếm bao cảm tình tốt đẹp trong lòng chúng ta. Quê anh ở Yên Dũng , Lạng Giang. Tính tình khảng khái, nóng nảy, ghét tà gian, được khen ngợi là một người cương phương.

Hành động đốt đền của Tử Văn đã làm cho mọi người “ lắc đầu lè lưỡi “ tỏ vẻ lo sợ cho kẻ hàn sĩ dám chọc tứ quỷ thần. Trước khi phóng hỏa, Tử Văn đã “ tắm gội chay sạch, khán trời” . Điều đó cho thấy, chàng tự cho việc làm của mình là chính đáng, sẽ được trời biết cho, phù hộ cho, đồng thời dám chấp nhận mọi nguy hiểm.

Với Tử Văn thì tên bách họ Thôi kia là một tên giặc trong đám quân Mộc Thanh đi xâm lược nước ta. Hắn đã bị giết, bị trừng phạt. Lúc sống là tên giặc cướp, lúc chết “ phải làm yêu quái trong dân gian “ thì có gì đáng thờ. Phải đốt đền đi. Tử Văn tức giận là vì thế. Thử hỏi: trong vùng Lạng Giang thuở ấy đã có người nào dám làm như Tử Văn?

Có lẽ bị quỷ ám, ma báo thù nên Ngô Tử Văn sau khi đốt đền về đến nhà thì bị ốm, bị “ nổi lên một cơn sốt nóng sốt rét” chăng?. Trong khi sốt, chàng thấy một người đi đến “ đầu đội mũ trụ”, quần áo rất giống người phương Bắc, tự xưng là “ cư sĩ “ nặng lời trách móc chàng, đòi làm trả lại tòa đền. hăm dọa: “ phong đô không xa xôi gì … rồi sẽ biết !”.

Vốn đã coi kinh, đã căm ghét, nên Tử Văn “ mặc kệ” vẫn cứ ngồi ngất ngưởng tự nhiên, càng làm cho con ma họ Thôi cũng tức giận, phất áo ra đi. “Kẻ sĩ không sợ chết mà chỉ sợ không biết”. Tử Văn. cũng vậy thôi. Khen, chê là chuyện thường tình. Vì thế, đến chiều tối, Tử Văn lại gặp một ông già “ áo vải mũ màu đen, phông độ nhàn nhã” cho biết, ông vốn là Ngự sử đại phu thời Lý Nam Đế chết vì việc cần vương, đã được phong nhưng đã bị “ Tên hoạt tặc “ kia , tên tướng bại trận của Bắc Triều, hồn bơ vơ Nam quốc tranh chiếm mất miếu đền. Cụ già còn cho biết “ hắn đã kiện thầy ở Minh ti, thầy phải liệu kế, khỏi phải chết một cách oan uổng”. Trước Minh ti, thầy nhớ kêu “ xin tư giấy đến đền Tản viên, tôi sẽ khai rõ”.

Kiện tụng ở cõi trần đã khó, kiện tụng ở Minh ti chốn âm phủ thì chắc là khó khăn và rùng rợn biết bao. Chất truyền kì của truyện được tô đậm qua nhiều chi tiết vô cùng khủng khiếp.

Ngô Tử Văn đã bị hai tên quỷ sứ đến bắt giải đi trong mấy chục trượng. Bị gai con quỷ dùng gông dài thừng lớn trói giải đi. Bước qua một cái cầu dài ước hơn nghìn thước bắc qua một con sông lớn “ gió tanh sóng xám”, hơi lạnh thấu xương”. Có thể mấy vạn quỷ dạ xoa “ mắt xanh mắt đỏ, hình dáng nhanh ác” đứng chật hai đầu cầu canh giữ. Tử Văn bị dẫn vào cửa điện.

Cuộc đối chất diễn ra ở Minh ti thật gay go giữa Tử Văn và tên họ Thôi tướng tàu. Tử Văn “ rất cương chính, không chịu nhục chút nào” tên hoạt tặc cho Tử Văn là kẻ “ mồm năm miệng mười”, đơm đặt bịa tạc.

Hai bên “ cãi cọ nhau mãi vẫn chưa phân phải trái”. Diêm Vương bụng cũng sinh nghi. Khi Tử Văn xin Diêm Vương “ đem giấy đến đền Tản Viên để hỏi thực hư”, thì tên bách họ Thôi lên giọng đạo đức giả, xin Diêm Vương “ tỏ cái đức rộng rãi” và khoan tha cho kẻ học trò ngu bướng.

Diêm Vương rất công minh và nghiêm khắc. Khi sai nhân đến đền Tải Viên về tâu, ngài trách mắng các phái quan để lọt “ sự dối trá càn bậy”. Đại Vương ra lệnh trừng phạt tên tướng Tàu “ Lấy lồng sắt chụp vào đầu, khẩu gỗ nhét vào miệng, bỏ vào ngục Cửu U”. Ngài khen Tử Văn “ có công trừ hại”, sai lính đưa chàng về.

Cuộc đối tụng ở Minh ti, Tử Văn đã chiến thắng. Chính nghĩa và lẽ phải đã chiến thắng. Kẻ gian xảo, độc ác đã bị trừng phạt đích đáng.

Sau hai ngày chết đi, Tử Văn được sống lại. Cái đền cũ được dựng lại. Ngôi mộ của tên tướng tàu bị bật tung lên, hài cốt tan tành ra như cám. Tử Văn đã được tiến cử chức phán sự đền Tản Viên.

Qua nhân vật Ngô Tử Văn, tác giả ca ngợi nhân cách cao đẹp của một hàn sĩ dũng cảm, khẳng khái đấu tranh chống lại các ác trừ hại cho dân, thể hiện niềm tin vào công lý, chính nghĩa, còn bọn ác ma nhất định bị trừng phạt đích đáng.

2.7.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 7

Nguyễn Dữ là tác giả nổi tiếng của văn học trung đại Việt Nam. Tên tuổi của ông gắn liền với danh tiếng của bộ truyện "Truyền kỳ mạn lục", tác phẩm được đánh giá là "thiên cổ kỳ bút" của nền văn học nước nhà. Tác phẩm được viết bằng chữ Hán, gồm 20 truyện, ra đời vào nửa đầu thế kỉ XVI, ghi chép lại những câu chuyên lạ trong dân gian. Tác phẩm thực sự là một sáng tác văn học với sự gia công, hư cấu, sáng tạo, trau chuốt, gọt giũa của Nguyễn Dữ chứ không phải chỉ là một công trình ghi chép đơn thuần. Bằng trí tưởng tượng phong phú và bằng một bút pháp linh hoạt, tác giả Truyền kỳ mạn lục đưa người đọc vào một thế giới huyền bí vừa có người, vừa có thần, vừa hư, vừa thật nhưng xuyên qua các lớp mù linh ảo, ly kỳ được thêu dệt ra một cách tài giỏi ấy vẫn hiện rõ một thế giới thật của cuộc đời mà ở đó nhan nhản những kẻ có quyền thế độc ác, tham lam. Tuy nhiên, bên cạnh sự tung hoành của cái xấu cái ác, Nguyễn Dữ vẫn nhìn thấy những phẩm cách lương thiện, trung thực, những tâm hồn thanh cao, tình người, tình yêu của nhân dân, của cái thiện vĩnh hằng và ông đã mô tả nó thật đẹp đẽ, mỹ lệ. Trong số đó có tác phẩm "Chuyện chức phán sự đền Tản Viên" đã đề cao tinh thần khẳng khái, cương trực, dám đấu tranh chống lại cái ác, trừ hại cho dân của Ngô Tử Văn; đồng thời thể hiện niềm tin công lí, chính nghĩa nhất định sẽ chiến thắng gian tà.

Nhân vật chính của tác phẩm "Chuyện chức phán sự đền Tản Viên" xuất hiện ngay từ đầu truyện bằng mấy dòng giới thiệu trực tiếp ngắn gọn về tên họ, quê quán, tính tình, phẩm chất. Ngô Tử Văn được giới thiệu là người tính tình cương trực, thẳng thắn, khảng khái, nóng nảy, thấy sự gian tà thì không thể chịu được. Lời giới thiệu mang giọng ngợi khen, có tác dụng định hướng cho người đọc về hành động kiên quyết của nhân vật này. Ở làng Tử Văn sống có một ngôi của tên tướng giặc chết trận làm yêu làm quái trong dân gian. Trước sự việc ngôi đền bị uế tạp và yêu quái có thể làm hại dân, "Tử Văn rất tức giận, một hôm tắm gội sạch sẽ, khấn trời rồi châm lửa đốt đền". Trong khi mọi người đều lắc đầu, lè lưỡi, không dám làm gì quỷ thần ở ngôi đền quấy hại nhân dân thì Tử Văn cương quyết, công khai, đường hoàng, ung dung hành động. Chàng đã dám làm việc mà mọi người đều kính sợ, không ai dám làm, đó là đốt đền.

Theo quan niệm của dân gian, đốt đền là một chuyện động trời, là động đến thần thánh. Tử Văn cũng biết điều đó nhưng chàng không sợ. Hành động của Tử Văn xuất phát từ tính cách "vốn ghét sự gian tà" của chàng. Sự khẳng khái, bộc trực của Tử Văn đã dẫn đến một hành động dũng cảm vì dân trừ hại. Sự tức giận của Tử Văn không phải là sự tức giận cho riêng mình mà là sự tức giận cho mọi người dân đang bị yêu quái quấy nhiễu. Vì thế mà việc làm đốt đền của Tử Văn là đáng ca ngợi. Hành động đó xuất phát từ ý‎ muốn diệt trừ yêu ma, trừ hại cho dân, từ lòng tự tin vào chính nghĩa của Ngô Tử Văn, chứng tỏ cốt cách khảng khái của kẻ sĩ. Và đó cũng là hành động châm ngòi nổ cho một cuộc chiến giữa chàng và hồn ma tên tướng giặc bại trận.

Sự cương trực, khảng khái của Ngô Tử Văn còn bộc lộ rõ qua thái độ của chàng với hồn ma tên tướng giặc. Nguyễn Dữ thật tài tình khi tạo ra hai hình tượng đối lập: một bên là sự ngay thẳng của Tử Văn còn kia là sự gian trá, xảo quyệt của viên Bách hộ họ Thôi, một tên tướng giặc bại trận phải bỏ thân nơi đất khách. Không nơi nương tựa, không người cúng tế, hồn ma lưu vong của tên tướng giặc đã cướp ngôi đền của Thổ thần lại còn tác oai tác quái, gây hoạ cho dân lành. Hắn còn xảo trá tới mức đút lót, dọa nạt những thần xung quanh. Khi Tử Văn đốt đền, hắn dùng lí lẽ đạo Nho để buộc tội, lấy oai linh quỷ thần để dọa nạt. Tử Văn không sợ thì hắn xuống tận Diêm Vương để cầu cứu. Tướng giặc khi sống là kẻ xâm lược nước ta, tàn hại dân ta, khi chết rồi vẫn quen thói ỷ mạnh hiếp yếu, bắt nạt mọi người. Hắn bị Tử Văn đốt đền là đáng đời nhưng lại hiện hình, xảo quyệt làm như mình là kẻ bị hại, dùng tà phép khiến cho chàng bị sốt nóng sốt rét, đầu lảo đảo. Hồn ma tướng giặc buông lời mắng mỏ, đe dọa, quyết kiện Tử Văn xuống tận Diêm Vương. Trước sự ngang ngược trắng trợn, quyền phép đáng sợ của hồn ma tướng giặc, Ngô Tử Văn vẫn điềm nhiên, không hề run sợ mà tự tin, không coi những lời đe dọa ra gì, thậm chí chẳng thèm tiếp lời hồn ma tướng giặc. Thái độ ấy thể hiện một khí phách cứng cỏi, một niềm tin mạnh mẽ vào chính nghĩa, sự đúng đắn trong hành động của Ngô Tử Văn.

Tuyên chiến với một kẻ thù đầy sức mạnh hiểm ác, lúc đầu Tử Văn "đơn thân độc mã", nhưng chàng tin vào việc làm và sức mạnh chính nghĩa của mình. Hành động "vẫn cứ ngồi ngất ngưởng tự nhiên" của Tử Văn trước lời đe dọa của tướng giặc không phải là hành động bất cẩn của kẻ liều mà là hành động tự tin của người nắm được chính nghĩa trong tay. Mặt khác, bản lĩnh của chàng còn thể hiện qua thái độ biết ơn lời chỉ dẫn của thổ thần nước Việt. Do Tử Văn dũng cảm, trừ hại cho dân nên thần linh mới phù trợ giúp đỡ chàng. Câu hỏi của Tử Văn với Thổ Công: "Hắn có thực là tay hung hãn có thể gieo vạ cho tôi không?" không phải là câu hỏi của kẻ hoang mang lo sợ mà là câu hỏi của người muốn "biết địch biết ta" để giành lấy thắng lợi. Trong cuộc chiến đấu, Tử Văn có được sự trợ giúp của Thổ Thần, nhưng với một người bị đánh đuổi khỏi nơi ở của mình, không dám đấu tranh, "phải đến nương tựa đền Tản Viên", "phải tạm ẩn nhẫn mà ngồi xó một nơi" thì Tử Văn có thể đặt hết niềm tin hay không? Cho nên, về cơ bản thì Tử Văn không hề có âm phù, dương trợ. Trong khi đó cuộc đấu tranh của chàng ngày càng gay go quyết liệt.

Tính cách kiên định chính nghĩa của Ngô Soạn còn thể hiện rõ trong quá trình chàng bị lôi xuống địa phủ. Tình thế của chàng ngày càng nguy hiểm.Hồn ma tên tướng giặc áp giải chàng xuống âm phủ,hắn quyết bẻ gãy ý chí của chàng trước mặt Diêm Vương để giành phần thắng về mình. Cảnh địa phủ rùng rợn với quỷ sứ hung ác, con sông đầy gió tanh sóng xám. Tử Văn bị bọn quỷ sai lôi đi rất nhanh, bị phán xét lạnh lùng là kẻ "tội sâu ác nặng, không được liệt vào hàng khoan giảm", bị kết thêm tội ngoan cố bướng bỉnh nhưng chàng chẳng hề run sợ, không hề nhụt chí, một mực kêu oan, đòi phải được phán xét công khai, minh bạch. Nhưng ở chốn thâm cung, chàng khẳng định điều này đâu phải là dễ. Khi đối diện trước Diêm vương uy nghiêm, Tử Văn đấu tranh vạch tội tên tướng giặc bằng những lí lẽ cứng cỏi, bằng chứng không thể chối cãi, giọng điệu rất đanh thép vững vàng. Chàng đã bảo vệ lẽ phải mà bất chấp tính mạng của mình, không chịu khuất phục trước uy quyền, kiên quyết đấu tranh cho công lí và lẽ phải đến cùng.Nhưng do chỉ nghe một bên nguyên, Diêm Vương - vị quan tòa xử kiện, người cầm cán cân công lý cũng đã có lúc tỏ ra hồ đồ. Chính khi đứng trước pháp luật tử Văn càng tỏ rõ chàng là người có khí phách. Chàng không chỉ "kêu to", khẳng định "Ngô Soạn này là kẻ ngay thẳng ở trần gian", chàng còn dũng cảm vạch mặt tên bạo tướng gian tàn với lời lẽ rất "cứng cỏi, không chịu nhún nhường chút nào". Giữa chốn công đường nơi âm phủ, tính cách Tử Văn vẫn là bộc trực, khảng khái, vẫn một quyết tâm sắt đá. Chàng chiến đấu đến cùng vì lẽ phải. Cứ từng bước, Ngô Tử Văn đã đánh lui tất cả sự phản công, kháng cự của kẻ thù, cuối cùng là đánh gục hoàn toàn tên tướng giặc gian manh xảo trá. Kết quả, chàng đã chiến thắng hồn ma gian tà của tên tướng giặc, bảo toàn được sự sống của mình. Chiến thắng ấy của Ngô Tử Văn có ‎ nghĩa vô cùng to lớn, đã trừng trị đích đáng hồn ma tướng giặc xảo trá, làm sáng tỏ nỗi oan khuất, phục hồi chức vị cho thổ thần nước Việt, giải trừ tai họa cho nhân dân.

Sau khi được minh oan ở minh ti, Tử Văn trở về nhà chưa được một tháng thì Thổ công đến bảo Tử Văn nên nhậm chức phán sự ở đến Tản Viên. Thổ công nói: "người ta sống ở đời, xưa nay ai chẳng phải chết, miễn là chết đi còn được tiếng về sau" và khuyên Văn nên nhận. Thế là Văn vui vẻ nhận lời. Việc được nhận chức ở đền Tản Viên đã nói lên thắng lợi của chàng trong cuộc đấu tranh với tên hung thần xảo quyệt. Sự thắng lợi này đã khẳng định chàng là người tốt, chính nghĩa, dám đấu tranh để thực hiện công lí. Con người của chính nghĩa đã được đứng ra để thực hiện công lý là một thắng lợi có ý nghĩa sâu sắc, khẳng định niềm tin chính nghĩa nhất định thắng gian tà.

Qua cuộc đấu tranh không khoan nhượng, chống lại cái ác, Ngô Tử Văn đã nổi bật lên là người chính trực, khảng khái, dũng cảm bảo vệ công lí đến cùng, là một kẻ sĩ cứng cỏi của nước Việt. Từ đó, tác giả Nguyễn Dữ đã khẳng định niềm tin chính nghĩa nhất định thắng gian tà, thể hiện tinh thần tự tôn dân tộc, bộc lộ quyết tâm đấu tranh triệt để với cái xấu cái ác. Chuyện chức phán sự đền Tản Viên Nguyễn Dữ đã kết hợp thành công yếu tố ảo và thực. câu chuyện diễn ra đầy tính chất li kì bởi sự xuất hiện của thế giới âm cùng với những hồn ma, bóng quỷ với những việc khác thường: người chết đi sống lại từ dương gian xuống địa phủ, từ cõi âm lại về cõi dương. Nhưng chuyện lại có vẻ như rất thực bởi cách dẫn người khác, dẫn việc cụ thể đến cả họ tên, quê quán và thời gian, địa điểm diễn ra sự việc. Yếu tố kì ảo giúp câu chuyện thêm phần li kì, hấp dẫn. yếu tố thực làm tăng tính xác thực, làm câu chuyện có ý nghĩa xã hội sâu sắc.

Tóm lại, câu chuyện đề cao nhân vật Ngô Tử Văn – đại diện cho tầng lớp trí thức nước Việt: khảng khái, nhân cách cứng cỏi, cao đẹp, giàu tinh thần dân tộc, chuộng chính nghĩa, dũng cảm, cương trực, dám đấu tranh chống lai cái ác trừ hạ cho dân qua đó bộc lộ niềm tin vào công lí, vào việc chính thắng tà gian. Truyện thông qua cuộc đấu tranh của Ngô Tử Văn còn ngầm phản ánh thế giới thực của con người với đầy rẫy sự việc xấu xa như nạn ăn của đút, tham quan dung túng che dấu cho cái ác hoành hành, công lí bị che mắt. Truyện gây ấn tượng bằng một loạt những chi tiết kì ảo, cốt truyện giàu kịch tính, cách xây dựng nhân vật sắc nét, ngôn ngữ kể chuyện trau chuốt, súc tích.

2.8.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 8

Trong văn học trung đại Việt Nam, Nguyễn Dữ là một tác giả tiêu biểu với tập truyện “Truyền kỳ mạn lục”. Trong đó, “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” nổi bật với hình tượng nhân vật Ngô Tử Văn – một con người cương trực, dũng cảm và kiên định với lẽ phải.

Ngô Tử Văn được giới thiệu là người “khảng khái, nóng nảy, thấy sự gian tà thì không chịu được”. Đây là nét tính cách quan trọng, làm nền tảng cho toàn bộ hành động sau này của nhân vật. Khi biết có một hồn ma tướng giặc chiếm đền và tác oai tác quái, Tử Văn đã quyết định đốt đền. Hành động này không chỉ táo bạo mà còn thể hiện tinh thần dám đấu tranh chống lại cái ác. Trong khi mọi người xung quanh đều sợ hãi thần linh, thì Tử Văn lại dám đứng lên hành động vì lợi ích chung.

Không chỉ dừng lại ở đó, bản lĩnh của Ngô Tử Văn còn được thể hiện rõ khi chàng đối mặt với hồn ma và bị đưa xuống âm phủ. Trước những lời đe dọa, chàng vẫn giữ thái độ bình tĩnh, không hề nao núng. Đặc biệt, khi đứng trước Diêm Vương, chàng dám nói lên sự thật, đưa ra lý lẽ rõ ràng để bảo vệ chính mình. Điều này chứng tỏ chàng không chỉ dũng cảm mà còn có trí tuệ và niềm tin vào công lý.

Cuối cùng, Ngô Tử Văn đã chiến thắng và được phong làm chức phán sự đền Tản Viên. Kết thúc này thể hiện quan niệm “ở hiền gặp lành” của người xưa, đồng thời khẳng định rằng cái thiện sẽ luôn chiến thắng cái ác.

Qua nhân vật Ngô Tử Văn, Nguyễn Dữ đã gửi gắm thông điệp sâu sắc về lòng dũng cảm và tinh thần chính nghĩa. Đây là một hình tượng đẹp, để lại nhiều bài học ý nghĩa cho người đọc hôm nay.

2.9.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 9

Các nhà văn, nhà thơ thời xưa khi sáng tác văn chương thường quan niệm “Văn dĩ tải đạo, thi dĩ ngôn chí”. Phải chăng cũng vì vậy mà hình tượng của người trí thức được yêu mến và nhắc đi nhắc lại trong nhiều tác phẩm lúc bấy giờ? Nguyễn Dữ cũng đã góp thêm nét vẽ chân dung người trí thức đương thời qua hình ảnh nhân vật Ngô Tử Văn trong “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” trích trong áng thiên cổ kì bút “Truyền kì mạn lục”. Qua câu chuyện mang đậm yếu tố kì ảo này, chân dung Ngô Tử Văn khảng khái, cương trực quyết tâm chống lại cái xấu, cái ác mang những phẩm chất của một kẻ sĩ hiện lên thật rõ nét.

Ngô Tử Văn xuất hiện bằng những lời giới thiệu rất ngắn gọn và cụ thể về tên họ, quê quán, tính tình và phẩm chất. Đây là một lối giới thiệu rất đặc trưng của văn xuôi trung đại. Tác giả đã để cho nhân vật hiện lên qua những nét rất cơ bản nhưng đặc biệt trực tiếp giới thiệu được tính cách, phẩm chất của nhân vật để từ đó dẫn dắt đến những sự việc hoặc những tình tiết xảy ra trong câu chuyện “Chàng khảng khái, nóng nảy, thấy gian tà thì không thể chịu được”. Đó không phải chỉ là những lời đánh giá chủ quan mà như một lời nhận xét rất khách quan “vùng Bắc người ta vẫn khen là một người cương trực. Tính cách ấy, Tử Văn vẫn giữ nguyên tới cuối tác phẩm và là tiền đề cho hành động quyết liệt của nhân vật sau này. Không vòng vo, nhân vật Tử Văn đã nhanh chóng đến với người đọc một cách vô cùng chân thực mang bóng hình của một bậc trí thức, nhà Nho cương trực.

Qua cuộc chiến đấu quyết liệt với tên Bách hộ họ Thôi, Ngô Tử Văn như “vàng đã qua thử lửa” sáng lên tinh thần dũng cảm, cương quyết trước gian tà, thực hiện đúng trách nhiệm của một người có học thức nhận biết được cái xấu, cái ác. Nghe tin ngôi đền trong làng bị yêu quái hị Thôi quấy nhiễu, với tính tình nóng nảy và bộc trực, không chịu đứng nhìn cái ác đang hoành hành, Tử Văn “rất tức giận, một hôm tắm gội sạch sẽ, khấn trời rồi châm lửa đốt đền”. “Đốt đền” đó là một hành động mà không phải ai cũng dám làm, bởi đền miếu là những nơi của tín ngưỡng, linh thiêng “mọi người đều lắc đầu lè lưỡi, lo sợ thay cho Tử Văn”. Nếu chỉ thoáng qua thì chắc hẳn nhiều người sẽ nghĩ đây là một hành động bồng bột, thiếu suy nghĩ của một kẻ đang trong cơn nóng giận. Nhưng không, trước hành động đốt đền, Ngô Tử Văn đã tắm gội chay sạch, khấn trời đất công khai và đàng hoàng rồi mới châm lửa đốt. Người trí thức này hiểu được sự linh thiêng của thần thánh, trời đất, cũng nhận biết được hành động mình đang làm nên đã tiến hành đầy đủ những nghi lễ chứ không phải là hành động làm càn của một kẻ vô học. Đó không phải là một sự liều lĩnh nữa, mà ở đây đã chứng tỏ bản lĩnh dám đương đầu với những khó khăn, thử thách để giành lại ngôi đền, giành lại cuộc sống bình yên cho dân làng của Ngô Tử Văn. Chàng đốt đền bởi chàng bất bình, tức giận vì hồn ma viên bách Hộ đã chiếm giữ ngôi đền để tác oai tác quái trong nhân gian, tất cả là vì lợi ích chung của nhân dân chứ không bởi bất kì một lí do cá nhân nào của Tử Văn. Không phân biệt con người hay ma quỷ, lẽ công bằng đều được chàng thực thi. Chàng như ánh sáng của chính nghĩa không chỉ dũng cảm đẩy lùi gian tà mà còn đánh vào sự mê tín, mê hoặc làm cho con người ta trở nên yếu đuối, nhu nhược. Phải chăng ý thức trách nhiệm cùng lương tâm của một kẻ sĩ đã không cho phép Tử Văn chỉ đứng nhìn ngay cả khi biết những hành động đó có thể làm cho chàng gặp nguy hiểm? Sự khẳng khái của chàng một lần nữa thể hiện qua thái độ coi thường tên tướng giặc với những lời lẽ hăm dọa của hắn. “Tử Văn mặc kệ, vẫn cứ ngồi ngất ngưởng tự nhiên”. Chàng ung dung khi đối mặt với những nguy hiểm bởi chàng tự tin vào chính nghĩa mà mình đang nắm giữ, tin hành động của mình là hành động theo lẽ phải. Sự tự tin của người trí thức một lần nữa chứng tỏ bản lĩnh phi phàm, cái cần thiết nhất để Tử Văn có thể bảo vệ chính nghĩa. Chính bởi theo chính nghĩa nên chàng đã được thần linh dang tay phù trợ giúp. Thổ Công đã giúp chàng hiểu rõ được bộ mặt xảo trá của kẻ thù, hiểu được trước mắt có biết bao khó khăn đang chờ chàng và mách kế để tiếp thêm động lực cho Tử Văn trong cuộc chiến tranh đầy cam go ấy.

Ngô Tử Văn đã bắt đầu bước đến những hồi căng thẳng nhất của trận chiến sinh tử ấy. Cuộc đấu tranh không hề đơn giản, nó khốc liệt và dai dẳng, nó không chỉ ở cõi trần, cõi người mà còn cả âm ti, địa phủ. Chàng bị quỷ bắt xuống địa ngục và sắp phải đối mặt với những hình phạt ghê rợn thế nhưng tinh thần khẳng khái ấy vẫn không hề bị lu mờ mà còn sáng lên hơn bao giờ hết. Không chùn bước, chàng kêu to khẳng định: “Ngô Soạn là một kẻ sĩ ngay thẳng ở trần gian, có tội lỗi gì xin bảo cho, không nên bắt phải chết một cách oan uổng”. Vững lòng tin về nhân phẩm của mình, chàng đã dám nói lên, dám kêu oan và sau nữa là dám vạch trần bộ mặt của kẻ gian tà. Trước lời kết tội của Diêm Vương, Tử Văn đã cầu xin được phán xét minh bạch công khai không một chút nhún nhường. Dù bị tên Bách hộ một mực vu oan giáng họa nhưng chàng không hề nao núng, sợ hãi làm cho lời lẽ và thái độ của tên tướng giặc kia trở nên xảo trá và khiến hắn tự lột chiếc mặt nạ xấu xa của chính mình. Chiếc mặt nạ của hắn rơi xuống cũng là lúc lá cờ chiến thắng của chính nghĩa giương lên mà chính Tử Văn là người cầm lá cờ ấy một cách kiêu hãnh. Đứng trước công đường, đối mặt với những khó khăn, khí phách của của đấng quân tử càng được thể hiện sáng rõ.

“Phú quý bất năng dâm

Bần tiện bất năng di

Uy vũ bất năng khuất”

Những yếu tố kì ảo xuất hiện trong tác phẩm không chỉ tăng thêm sự hấp dẫn của tác phẩm mà còn vừa làm bật lên sự chính trực, bản lĩnh cứng cỏi nhân vật Ngô Tử Văn vừa tô đậm thêm chiến thắng của con người trước cái xấu và cái ác. Nhìn sâu hơn vào câu chuyện, dường như Nguyễn Dữ đang muốn gửi gắm ước nguyện về một anh hùng của chính nghĩa sẽ đứng lên bảo vệ cho đất nước, nhân dân như cách mà Tử Văn đã bảo vệ dân làng trước sự xâm chiếm của tên tướng giặc phương Bắc. Phải yêu quý, và gắn bó với quê hương biết chừng nào, phải xót xa và đau đớn trước nỗi đau dân nước biết chừng nào, những hành động của Tử Văn mới quyết liệt và dữ dội đến thế! Đó là sự chiến đấu đến cùng, là sự tự tôn dân tộc, là sự quyết tâm sắt đá khó lòng lay chuyển. Chính bởi vậy, chiến thắng của Tử Văn lại càng có ý nghĩa hơn, nó sẽ khơi dậy tinh thần yêu nước, yêu công bình và sẵn sàng xả thân vì chính nghĩa của biết bao những trí thức lúc bấy giờ.

Cuộc chiến đấu không khoan nhượng của Ngô Tử Văn là một tấm gương phản chiếu nhân cách cao đẹp, bản lĩnh cứng cỏi, thái độ kiên quyết chống lại những thế lực đen tối của một kẻ sĩ. Lời bình kết thúc câu chuyện “Vậy kẻ sĩ, không nên kiêng sợ sự cứng cỏi” cùng với hình tượng Ngô Tử Văn như một lời kêu gọi, một lời động viên, cổ vũ thôi thúc người trí thức hành động quyết liệt để công bằng, chính nghĩa sẽ tồn tại vĩnh hằng, vĩnh cửu ở mọi thời đại.

2.10.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 10

Chuyện chức phán sự đền Tản Viên là một trong những truyện hay, tiêu biểu nhất trong Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ. Nổi bật nhất trong tác phẩm là kẻ sĩ cương trực thẳng thắn Ngô Tử Văn, nhân vật đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng bạn đọc, đồng thời tác giả cũng gửi gắm những tư tưởng, quan điểm về xã hội con người qua nhân vật này.

Nhân vật Ngô Tử Văn là hình tượng kẻ sĩ tiêu biểu của văn học trung đại, cương trực, khẳng khái. Khác với những câu chuyện trong Truyền kì mạn lục giới thiệu về nguồn gốc xuân thân nhân vật, hành trình số phận nhân vật từ đầu đến cuối (Vũ Nương) thì trong tác phẩm này chỉ chọn một thời điểm, một lát cắt có ý nghĩa nổi bật nhất để bộc lộ đầy đủ tính cách nhân vật. Truyện có kết cấu như một màn kịch ngắn, qua màn kịch này toàn bộ tính cách, phẩm chất của nhân vật được phô bày.

Mở đầu tác phẩm, tác giả giới thiệu Tử Văn vốn là người “khẳng khái, nóng nảy, thấy sự gian tà thì không thể chịu được…” và toàn bộ câu chuyện phía sau là để chứng minh cho nhận định ban đầu ấy. Tính cách cương trực, thẳng thắn, ghét gian tà được bộc lộ trực tiếp qua ngôn ngữ, hành động nhân vật.

Trước hết là hành động Tử Văn đốt đền của tên tướng giặc họ Thôi. Vào cuối đời Hồ có tên tướng giặc Bách hộ họ Thôi, tên này tử trận gần miếu thổ thần nên đã cướp đền của Thổ công để trú ngụ. Khi ở đền hắn chẳng những không phù hộ cho nhân dân mà còn tác oai tác quái trong nhân gian. Thấy sự gian tà Tử Văn vô cùng tức giận: “Tử Văn rất tức giận, một hôm tắm gội sạch sẽ, rồi châm lửa đốt đền”. Hành động đó cho thấy sự dũng cảm của Tử Văn, trong khi tất cả mọi người đều lắc đầu lè lưỡi, sợ hãi thì Tử Văn đã có hành động vô cùng quyết liệt, trừ hại cho nhân dân. Sau khi đốt đền, chàng “vung tay không cần gì cả”, Tử Văn đã quyết đấu, quyết sống mái một phen với kẻ gian tà. Hơn nữa hành động của chàng không phải là hành động bột phát mà đã có sự suy nghĩ và chuẩn bị từ trước: tắm gội, khấn trời rồi mới thực hiện hành động đốt đền của mình.

Tuyên chiến với kẻ thù có sức mạnh lại vô cùng hiểm ác, nhưng Tử Văn không hề sợ hãi. Trước những lời buộc tội của hồn ma bằng đạo lý nho gia, hay hăm dọa: “biết điều thì dựng trả ngôi đền như cũ. Nếu không thì, vô cớ hủy đền Lư Sơn, Cố Thiệu sẽ khó lòng tránh khỏi tai vạ”, Tử Văn vẫn tin vào sức mạnh chính nghĩa, công lý “ngồi ngất ngưởng tự nhiên”. Ngô Tử Văn vô cùng dũng cảm, tự tin. Thái độ ung dung, thản nhiên, coi thường lời buộc tội và đe dọa, đó không phải hành động của kẻ bất cần, không sợ sống chết mà là hành động tự tin của người nắm được chính nghĩa. Câu hỏi trước vị thổ thần “Liệu hắn có thực là tay hung hãn, có thể gieo vạ cho tôi không?” cho thấy Tử Văn muốn biết rõ thế ta địch để có những đối phó hợp lí.

Trước những lời dọa dẫm Tử Văn vẫn nhất quyết không nghe lời hắn xây lại đền, đêm hôm ấy Tử Văn bệnh càng thêm nặng và có hai tên quỷ sứ đến bắt đi xuống âm ty. Đến đây cuộc chiến đấu càng trở nên gay go, quyết liệt hơn. Diêm Vương chỉ nghe từ một phía. Trước tình thế bị áp đảo, Tử Văn càng tỏ ra bình tĩnh và bản lĩnh hơn, chàng tâu trình đầu đuôi sự việc, lời lẽ vô cùng cứng cỏi, không hề có chút nhún nhường. Sở dĩ Tử Văn có được sự bản lĩnh ấy cũng là bởi một phần nhận được sự trợ giúp từ vị thổ thần đất Việt: “Rễ ác mọc lan, khó lòng lay động. Tôi đã định thưa kiện, nhưng mà có nhiều nỗi trăn trở: Những đền miếu gần quanh, vì tham của đút, đều bênh vực cho nó cả”. Dù chỉ là yếu tố phù trợ, nhưng nhờ có nó mà Tử Văn có thêm tự tin. Nhưng cũng cần khẳng định rằng sự bản lĩnh của Ngô Tử Văn vẫn chủ yếu là ở bản tính vốn dũng cảm của chàng và xuất phát từ khát vọng cao cả muốn được thực thi công lý, đem lại bình yên cho nhân dân.

Phần thắng đã thuộc về Tử Văn, thuộc về người cương trực, nghĩa khí, kẻ có tội – tên Bách hộ họ Thôi đã bị trừng trị thích đáng. Ngô Tử Văn được đền bù xứng đáng, Diêm Vương sai lính đưa về cõi dưỡng thể, xét Tử Văn đã có công trừ hại giúp dân nên được chia một nửa xôi lợn do dân cúng tế với vị Thổ thần. Hơn nữa Tử Văn còn được Thổ thần tiến cử giữ chứng phán sự đền Tản Viên. Qua kết thúc có hậu này, tác giả Nguyễn Dữ muốn đề cao triết lí ở hiền gặp lành của nhân dân ta.

Xây dựng nhân vật Ngô Tử Văn tác giả chủ yếu phác họa tính cách nhân vật qua hệ thống ngôn ngữ và hành động, không chú trọng miêu tả tâm lí nhân vật. Đặt nhân vật vào lát cắt, tình huống có vấn đề để từ đó làm nổi bật những phẩm chất tốt đẹp của nhân vật. Ngoài ra, cũng cần kể đến những yếu tố li kì giúp hoàn thiện vẻ đẹp phẩm chất nhân vật và giúp truyện phát triển hợp lý.

Qua nhân vật Ngô Tử Văn nói riêng và tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên nói chung, Nguyễn Dữ đã đề cao vẻ đẹp kẻ sĩ cương trực, sẵn sàng đứng lên tiêu diệt cái xấu, cái ác. Đồng thời cũng thể hiện triết lí ở hiền gặp lành của dân tộc ta. Tác phẩm còn thể hiện tài năng nghệ thuật xây dựng truyện đặc sắc của Nguyễn Dữ.

2.11.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 11

Tác giả Nguyễn Dữ là một trong những nhà văn nổi tiếng của nền văn học trung đại Việt Nam. Tên tuổi của ông gắn liền với danh tiếng của bộ truyện “Truyền kỳ mạn lục”, tác phẩm được đánh giá là “thiên cổ kỳ bút” của nền văn học nước nhà. Và "Chuyện chức phán sự đền Tản Viên" là một trong những truyện hay, tiêu biểu nhất trong "Truyền kì mạn lục" của Nguyễn Dữ. Trong truyện, Nguyễn Dữ đã xây dựng thành công hình tượng nhân vật Ngô Tử Văn – một nhân vật tiêu biểu cho phẩm chất của kẻ sĩ đất Việt, giàu tinh thần dân tộc, chuộng chính nghĩa, sẵn sàng đấu tranh để diệt trừ cái ác, cái xấu. Qua nhân vật Ngô Tử Văn, tác giả thể hiện niềm tin mãnh liệt vào sự chiến thắng của công lí , chính nghĩa trước những điều gian tà, độc ác.

Mở đầu tác phẩm, Nguyễn Dữ giới thiệu về lai lịch và tính cách của Ngô Tử Văn. Đó là một chàng trai họ Ngô, tên Soạn, tự là Tử Văn. Chàng là người "huyện Yên Dũng, đất Lạng Giang". Chàng được biết đến là người có tính cách khảng khái, cương trực, nóng nảy "thấy sự gian tà thì không chịu được". Ông nổi tiếng đến mức vùng Bắc vẫn khen là một người cương trực, dám đấu tranh chống lai cái ác trừ hạ cho dân qua đó bộc lộ niềm tin vào công lí, vào việc chính thắng tà gian. Bằng cách giới thiệu trực tiếp với lời giới thiệu mang giọng điệu khen ngợi, Nguyễn Dữ đã tạo cho nhân vật yếu tố chính xác, qua đó giúp người đọc tin tưởng vào sự có thật, hướng vào những hành động chính nghĩa của nhân vật này.

Ở làng Tử Văn sống trước có một ngôi đền linh ứng nhưng giờ đã thành ngôi đền có hồn của tên tướng giặc xâm lược tử trận gần đó chiếm đóng, làm yêu quái trong dân gian, tác oai tác quái làm hại nhân dân. Theo quan niệm truyền thống: Đốt đền là hành động báng bổ thần linh cho nên ai cũng kiêng kị không dám đụng chạm. Nhưng trước sự việc ngôi đền bị uế tạp và yêu quái có thể làm hại dân, Ngô Tử Văn đốt đền để trừ hại cho dân. Hành động của Ngô Tử Văn không phải phạm vào tín ngưỡng bởi đây là nơi trú ngụ của hồn ma tên tướng giặc họ Thôi - kẻ thù xâm lược nước ta. Đây là ngôi đền tà chẳng những không phù hộ cho dân lành mà còn làm yêu làm quái trong dân gian. Với sự khẳng khái, nóng nảy của Tử Văn đã dẫn đến một hành động dũng cảm vì dân trừ hại. Sự tức giận của Tử Văn không phải là sự tức giận cho riêng mình mà là sự tức giận cho mọi người dân đang bị yêu quái quấy nhiễu. Vì thế mà việc làm của Tử Văn là đáng ca ngợi, đồng tình với hành động chính nghĩa của người thấy gian tà thì không chịu được.

Trước khi đốt đền, chàng đã "tắm gội sạch sẽ, khấn trời rồi châm lửa đốt đền". Hành động này cho thấy thái độ nghiêm túc, kính cẩn với thần linh. Đây không phải là hành động bộc phát nhất thời mà là hành động có chủ đích, có suy nghĩ kỹ lưỡng. Tử Văn là con người biết suy nghĩ và làm chủ hành động của mình, kính trọng thần linh. Hành động đốt đền lần này của chàng chẳng qua vì muốn ngăn chặn sự tác quái của tên tướng giặc bại trận, bảo vệ cuộc sống của dân lành. Khi chàng "châm lửa đốt đền", hành động vô cùng dứt khoát, quyết liệt, dũng cảm, dám làm những việc mình coi là đúng đắn, trừ hại cho dân; chàng mặc cho mọi người lắc đầu lè lưỡi, vung tay không cần gì... Hành động quyết liệt, dứt khoát vượt lên sự tưởng tượng của người thường. Chàng tin rằng việc mình làm là diệt trừ cái ác, bảo vệ cho dân lành, chắc chắn sẽ được thần linh phù hộ. Tuy vậy, nó cũng là sự việc châm ngòi cho cuộc chiến giữa chàng và tên tướng giặc bại trận, cuộc chiến giữa chính và tà.

Sau khi Tử Văn đốt đền, chàng thấy khó chịu, đầu lảo đảo, bụng run run rồi nổi lên một cơn sốt cao, chàng “thấy hai tên quỷ sứ đến bắt đi rất gấp, kéo ra ngoài thành vế phía đông”. Dù vậy chàng vẫn bình tĩnh và không hề sợ hãi, sẵn sàng đối đầu với hồn ma tên tướng giặc. Tên tướng giặc giả làm cư sĩ đến đe dọa, mắng chửi Ngô Tử Văn, đòi dựng lại ngôi đền. Trước những lời buộc tội của hồn ma bằng đạo lý nho gia, thái độ Ngô Tử Văn là mặc kệ, ngồi ngất ngưởng, tự nhiên, Ngô Tử Văn điềm nhiên, không mảy may lo sợ trước sự đe dọa của tên tướng giặc. Hành động này cho thấy Tử Văn là người can đảm, dũng mãnh khinh thường sự đe dọa, hống hách của tướng giặc.

Sau đó, chàng gặp được Thổ thần và được Thổ thần kể lại đầu đuôi câu chuyện sự việc mình bị hại nhưng vẫn nhẫn nhịn cam chịu, Thổ công căn dặn Ngô Tử Văn cách đối phó với tên tướng giặc. Trước lời kể của Thổ thần, chàng đã vô cùng kinh ngạc, hỏi kỹ lại chuyện và quyết tâm hơn, sẵn sàng chuẩn bị cuộc chiến với tên bách hộ họ Thôi. Ngô Tử Văn đầy can đảm bản lĩnh, dám làm những điều cả thần thánh cũng phải kinh sợ. Ngô Tử Văn chứng minh mình là người dũng cảm, trọng nghĩa khí, bất bình và dám đấu tranh chống lại sự phi lí ở đời. Qua đây, hình tượng nhân vật và câu chuyện của Ngô Tử văn đã phản ánh hiện thực xã hội còn tồn tại những phi lí, trắng đen, thật giả lẫn lộn và những cuộc đấu tranh chính nghĩa của những con người cương trực.

Sự cương trực, khẳng khái của Tử Văn được bộc lộ rõ nhất khi chàng phải đối đầu với tên tướng giặc ở dưới Minh ti. Đây là cuộc chiến cam go giữa sự ngay thẳng, chính trực của Tử Văn và sự xảo quyệt, gian trá của hồn ma tên tướng giặc bại trận. Trước những lời vu cáo xảo quyệt của hồn ma tên tướng giặc và thái độ quát nạt, giận dữ của Diêm Vương, Tử Văn phải đương đầu với những thế lực mạnh, áp đảo. Chàng không chỉ khẳng định: ”Ngô Soạn này là một kẻ sĩ ngay thẳng ở trần gian” mà còn dũng cảm vạch mặt tên bại tướng gian tà với lời lẽ “rất cứng cỏi, không chịu nhún nhường chút nào”.. Chàng không hề sợ hãi, thái độ cứng cỏi, quyết tâm vạch trần tên tướng giặc, quyết tâm bảo vệ lẽ phải, thể hiện chí khí của mình trước thái độ uy quyền của Diêm Vương. Chàng bình tĩnh, khẳng khái không chịu nhún nhường khi tranh đấu, đưa ra những bằng chứng thuyết phục, xin đem tư giấy đến Tản Viên chứng thực. Từng bước, từng bước Ngô Tử Văn đã đánh lui tất cả sự phản công, kháng cự của kẻ thù, cuối cùng đã hoàn toàn đánh gục tên tướng giặc. Chàng đã chiến thắng được hồn ma tên tướng giặc gian trá, lấy lại công bằng cho Thổ thần, đồng thời bảo toàn được mạng sống của mình, bắt tên tên giặc kia phải chịu trừng phạt thích đáng. Đây là chiến thắng không chỉ của Tử Văn mà còn là chiến thắng của nhân dân nước Việt ta trước tên tướng giặc phương Bắc, là sự chiến thắng của chính nghĩa trước cái gian tà, trừ hoạ cho dân. Tử Văn được xử thắng kiện và được cử làm chức phán sự ở đền Tản Viên. Sau khi được minh oan ở Minh ti, Tử Văn trở về nhà thì Thổ công đến bảo Tử Văn nên nhậm chức phán sự ở đền Tản Viên. Thổ công nói: "người ta sống ở đời, xưa nay ai chẳng phải chết, miễn là chết đi còn được tiếng về sau” và khuyên Tử Văn nên nhận. Thế là Văn vui vẻ nhận lời. Việc được nhận chức ở đền Tản Viên đã nói lên thắng lợi của chàng trong cuộc đấu tranh với tên hung thần xảo quyệt. Với tính cách là con người cứng cỏi, không chùn bước trước những thế lực xấu xa, quyết tâm đến cùng để bảo vệ lẽ phải.

Tử Văn nhận chức phán sự đền Tản Viên, chàng được tiến cử thành Phán sự, chàng đồng ý: đây là sự đền đáp xứng đáng cho kẻ sĩ can đảm. Chi tiết này được xem là kì ảo thể hiện niềm tin vào chân lí, khẳng định chính nghĩa luôn chiến thắng gian tà. Sự dũng cảm, kiên cường, khẳng khái diệt trừ cái ác của Tử Văn được đền đáp xứng đáng. Cuộc gặp gỡ của quan phán sự với người dân làng: Sự tin tưởng của nhân dân vào vị quan tốt. Sự thắng lợi này đã khẳng định chàng là người tốt, niềm tin vào công lý, công bằng, chính nghĩa, dám đấu tranh để thực hiện công lí, lẽ phải sẽ chiến thắng. Con người của chính nghĩa đã được đứng ra để thực hiện công lý là một thắng lợi có ý nghĩa sâu sắc, khẳng định niềm tin chính nghĩa nhất định thắng gian tà.

Thành công của tác phẩm là ở xây dựng cốt truyện hấp dẫn, kết cấu chặt chẽ, logic với cách kể chuyện lôi cuốn và những xung đột kịch tính. Tác giả Nguyễn Dữ đã dẫn dắt chuyện vô cùng khéo léo, mở ra bằng một sự việc bất ngờ rồi dẫn dắt dần tới đỉnh điểm của kịch tính và giải quyết một cách hợp lí, thỏa đáng. Người đọc đồng cảm được với thái độ và quan điểm của nhà văn, nhất là thái độ ngợi ca người trí thức, ngợi ca tinh thần dân tộc, quan niệm ác giả, ác báo, …Bên canh đó, nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật đầy sinh động, độc đáo và chân thực thông qua thông qua hành động, lời nói để xây dựng tính cách. Tác giả sử dụng hài hòa các thủ pháp nghệ thuật: đối lập tương phản, liệt kê,.. Cốt lõi hiện thực đã được lồng vào một cốt truyện kì ảo tạo sự lôi cuốn , cuốn hút cho câu chuyện. Người đọc bị mê hoặc bởi bức màn kì ảo để rồi khi đọc hết, suy ngẫm về các nhân vật, tình tiết … sẽ nhận ra giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm.

Câu chuyện đề cao nhân vật Ngô Tử Văn – đại diện cho tầng lớp trí thức nước Việt giàu tinh thần dân tộc, chuộng chính nghĩa, dũng cảm, cương trực, dám đấu tranh chống lại cái ác trừ hại cho dân. Truyện còn thể hiện niềm tin công lý, chính nghĩa nhất định sẽ thắng gian tà.

2.12.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 12

Trong văn học trung đại Việt Nam, nhân vật Ngô Tử Văn trong tác phẩm “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” của Nguyễn Dữ là hình tượng tiêu biểu cho mẫu người trí thức dũng cảm, sống vì lẽ phải, sẵn sàng đối đầu với cái ác, dù cho đối phương là thế lực siêu nhiên, vô hình. Với ngôn ngữ truyền kỳ hấp dẫn cùng nghệ thuật kể chuyện linh hoạt, tác phẩm không chỉ thành công về mặt nghệ thuật mà còn để lại trong lòng người đọc hình ảnh một kẻ sĩ đầy khí phách giữa thời đại loạn lạc.

Ngay từ phần mở đầu, Nguyễn Dữ đã dành những dòng miêu tả rất rõ ràng về nhân vật trung tâm: “Ngô Tử Văn tên là Soạn, người huyện Yên Dũng, đất Lạng Giang, vốn là một kẻ sĩ khảng khái, nóng nảy, thấy sự gian tà không thể chịu được.” Câu văn này như một tuyên ngôn tính cách, vừa giúp người đọc hình dung rõ nét con người của Tử Văn, vừa gợi mở một chuỗi hành động can đảm và phi thường phía sau. Trong một xã hội mà cái ác hoành hành, sự hiện diện của một người dám sống và hành động theo lẽ phải trở nên hiếm quý, mang ý nghĩa biểu tượng.

Ngô Tử Văn thể hiện rõ tính cách ngay trong hành động đốt đền – một hành động tưởng như điên rồ, bất kính với thần linh, nhưng lại xuất phát từ một nguyên nhân vô cùng chính đáng. Đó là ngôi đền đã bị hồn ma tên tướng giặc phương Bắc chiếm giữ, gây nên nhiều tai họa cho dân lành. Tử Văn không những không sợ, mà còn quyết tâm thiêu rụi nó để trừ hại cho dân. Hành động này không chỉ cho thấy lòng quả cảm, mà còn phản ánh sâu sắc tư duy độc lập, dám đứng lên chống lại cái ác dù phải chịu rủi ro. Anh không hành động theo đám đông hay sợ hãi mê tín, mà hành động theo tiếng gọi của lương tâm.

Tuy nhiên, Tử Văn không chỉ đối đầu với kẻ ác trong cõi dương mà còn bị kéo xuống âm phủ để xét xử. Ở đây, cuộc đối đầu giữa anh và hồn ma tướng giặc trở nên gay cấn hơn khi diễn ra trước công đường của Diêm Vương – một không gian tưởng tượng nhưng đầy kịch tính. Tử Văn, dù bị tra khảo, ép cung và ban đầu rơi vào thế yếu, vẫn giữ nguyên khí phách và sự thẳng thắn. Điều này chứng tỏ anh không chỉ có dũng khí hành động, mà còn có lập trường tư tưởng kiên định, không khuất phục trước quyền lực dù ở bất kỳ đâu.

Sự xuất hiện của thần Tản Viên – một nhân vật chính nghĩa đại diện cho lẽ phải – là yếu tố quan trọng giúp Tử Văn thắng kiện. Nhưng nếu không có sự chính trực, tinh thần đấu tranh đến cùng của Tử Văn, thì sự can thiệp của thần linh cũng trở nên vô nghĩa. Nhờ sự thật được phơi bày, Tử Văn không những được minh oan mà còn được trọng dụng, trở thành chức phán sự tại đền Tản Viên – người đại diện cho công lý ở chốn âm ti. Đây là kết thúc có hậu, đồng thời là sự tôn vinh những con người dám sống vì đạo lý.

Hình tượng Ngô Tử Văn vì thế không chỉ dừng lại ở một nhân vật văn học mà còn là biểu tượng của tinh thần đấu tranh không khoan nhượng với cái xấu, cái ác. Trong bối cảnh xã hội phong kiến với nhiều bất công, con người như Tử Văn là hiện thân cho khát vọng hướng thiện, sự kiên trung của tầng lớp trí thức trước nghịch cảnh. Thái độ của Tử Văn cũng là lời tuyên ngôn chống lại mê tín dị đoan, khẳng định rằng: công lý chỉ được xác lập khi con người dám nói, dám làm và dám chịu trách nhiệm.

Đọc “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”, người đọc không chỉ bị cuốn hút bởi yếu tố kỳ ảo, mà còn cảm phục trước hình ảnh một con người dám sống thật, sống mạnh mẽ vì cộng đồng. Dù là một truyện mang tính truyền kỳ, nhưng nhân vật Ngô Tử Văn lại có sức sống hiện thực và giá trị tư tưởng vượt thời đại. Hành động đốt đền của anh không chỉ là hành động cá nhân mà còn là tiếng nói công lý, là bài học về lòng dũng cảm và chính trực mà bất cứ thời đại nào cũng cần có.

Tóm lại, Ngô Tử Văn là nhân vật được xây dựng với hình tượng đẹp, từ hành động đến lời nói và tư tưởng. Anh là đại diện tiêu biểu cho mẫu người lý tưởng trong văn học trung đại Việt Nam: không khuất phục trước cái ác, dám đấu tranh để bảo vệ lẽ phải và sống đúng với bản ngã chính nghĩa của mình. Qua hình tượng Tử Văn, tác giả Nguyễn Dữ không chỉ thể hiện cái nhìn nhân đạo mà còn gửi gắm niềm tin vào chiến thắng của công lý – dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

2.13.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 13

Khi lịch sử còn bị nhuộm màu u minh bởi thần quyền và những điều huyễn hoặc, thì ánh sáng của lý trí và lẽ phải trong văn học trung đại lại trở thành một ngọn nến cháy bền bỉ. Trong truyền kỳ “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”, Nguyễn Dữ đã tạo nên một nhân vật như thế: Ngô Tử Văn – một kẻ sĩ cô độc nhưng không cô đơn trên con đường bảo vệ công lý. Không ồn ào, không phô trương, Tử Văn bước vào câu chuyện như một tiếng nói lương tri dứt khoát giữa xã hội rối ren và đầy những thế lực siêu nhiên mang mặt nạ công lý.

Tử Văn không phải là người hùng mang khí chất thần thánh, mà chỉ là một trí thức trẻ, sống bằng đạo lý và niềm tin vào chân – thiện – mỹ. Ngay từ những dòng mở đầu, ta đã cảm nhận được cái khí chất “khảng khái, nóng nảy, thấy sự gian tà không chịu được” toát ra từ con người này. Có thể nói, đây không chỉ là nét tính cách, mà là một bản sắc đạo đức – nơi cái đúng không cần phải lưỡng lự.

Trong xã hội ấy, mê tín và thần quyền như xiềng xích vô hình trói buộc lý trí con người. Ấy thế mà Tử Văn – một kẻ sĩ bình thường – lại dám đơn độc đốt ngôi đền của tên hồn ma tướng giặc đang tác oai tác quái. Hành động ấy là sự va chạm mạnh mẽ giữa con người tỉnh thức với thế giới thần linh phi lý, giữa công lý thật và những vỏ bọc “linh thiêng” giả tạo. Đó là một lời tuyên bố sống động: lương tâm không khuất phục bóng tối.

Tử Văn không hề mù quáng hay hấp tấp. Anh nhận thức rất rõ rằng đốt đền là hành vi liều lĩnh, sẽ bị dân chúng chỉ trích và có thể chuốc họa vào thân. Nhưng sự kiên định trong anh không đến từ sự liều lĩnh mà từ trách nhiệm công dân – dám làm điều đúng đắn vì lợi ích của cộng đồng, dù bản thân phải gánh hậu quả. Ở đây, Nguyễn Dữ đã nâng Tử Văn lên một tầm vóc đạo đức: người không chỉ có dũng khí mà còn có ý thức công lý mạnh mẽ.

Và rồi bi kịch xảy ra. Tử Văn không chết nơi dương thế, nhưng bị kéo xuống âm phủ để chịu xét xử. Đây là không gian mà công lý thường bị lãng quên bởi quyền lực siêu hình. Nhưng điều bất ngờ là anh không hề cúi đầu. Trong phiên tòa nơi cõi âm, ta lại thấy một Ngô Tử Văn điềm tĩnh, kiên định, đấu lý đến cùng, sẵn sàng đối đầu với cả Diêm Vương, không xin xỏ, không khuất phục. Hình ảnh ấy chính là tiếng nói lương tri cao cả, thể hiện niềm tin vào chân lý, vào khả năng giành lại sự thật, dù ở bất kỳ thế giới nào.

Chiến thắng của Tử Văn không phải phép màu, mà là sự khẳng định rằng: chỉ có công lý mới đem lại công bằng. Sự hỗ trợ của thần Tản Viên tuy cần thiết, nhưng nếu thiếu đi lập trường và lòng kiên trung của Tử Văn, thì sự thật vẫn có thể bị che giấu. Chính vì vậy, khi được phong làm “chức phán sự đền Tản Viên”, Tử Văn không chỉ được minh oan mà còn trở thành biểu tượng của tiếng nói công lý bất diệt trong lòng dân gian.

Nhìn rộng ra, Ngô Tử Văn chính là tấm gương phản chiếu những con người dám đứng lên trước bất công – một thông điệp không chỉ dành cho thế kỷ XVI mà còn nguyên giá trị đến ngày nay. Khi xã hội ngày càng đối mặt với lằn ranh giữa đúng – sai, thật – giả, thì nhân vật Tử Văn lại càng đáng được nhắc nhớ như một biểu tượng của đạo đức, của dũng khí không bị nuốt chửng bởi nỗi sợ.

Cuối cùng, từ ánh nhìn nhân văn, Ngô Tử Văn không chỉ là “người chiến thắng”, mà là người sống đúng. Trong thời đại hỗn mang, để sống đúng và sống tử tế cũng đã là một cuộc cách mạng. Và bằng chính cuộc đời mình, anh đã chứng minh rằng: lương tri dù nhỏ bé, vẫn có thể chiến thắng bóng tối – nếu không ngừng đấu tranh.

2.14.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 14

Trong bức tranh văn học trung đại Việt Nam, “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” là một tác phẩm đặc biệt bởi nó không chỉ phản ánh hiện thực xã hội đương thời mà còn truyền tải những tư tưởng mang tính cách mạng. Ở trung tâm của câu chuyện là Ngô Tử Văn – người trí thức dám đốt đền, dám đối đầu với thế lực siêu nhiên để bảo vệ công lý, nhưng sâu xa hơn, Tử Văn còn là một biểu tượng tinh thần phản kháng mê tín, và là tuyên ngôn mạnh mẽ của ý thức dân tộc.

Trước hết, việc Nguyễn Dữ xây dựng hồn ma là một tên tướng giặc phương Bắc chết trận, chiếm ngôi đền linh thiêng để tiếp tục khống chế dân chúng, đã cho thấy dụng ý chính trị sâu sắc của tác giả. Hành vi đốt đền của Tử Văn không chỉ là hành động trừ tà thông thường mà còn là hành vi kháng cự lại sự chiếm đóng của kẻ thù đã chết nhưng vẫn ám ảnh dân tộc. Đây là một tầng nghĩa biểu tượng rõ ràng: đốt đền là tuyên ngôn giải phóng tinh thần dân tộc khỏi sự áp bức vô hình.

Trong xã hội phong kiến, nơi quyền uy của thần thánh bị thần thánh hóa đến mức bất khả xâm phạm, thì hành động của Tử Văn là một cú sốc. Anh đạp đổ không gian thiêng liêng, phá tan lớp vỏ huyền bí để tìm lại bản chất thật – phân định rõ cái thiện và cái ác. Điều đó thể hiện tư tưởng: thần linh chỉ nên được thờ phụng nếu đó là chính thần, nếu không – dù là thế lực siêu nhiên – cũng phải bị phán xét và loại bỏ.

Tử Văn không bị “ám” bởi định kiến xã hội. Dù dân làng lên tiếng ngăn cản, dù chính hồn ma đến cảnh báo, anh vẫn không nao núng. Đây là biểu hiện cho tư tưởng can đảm vượt qua những ràng buộc hủ tục để khẳng định lý trí. Anh hiểu rõ điều mình làm là đúng và không cần đám đông phải chấp nhận điều đó. Ở đây, Nguyễn Dữ cho thấy hình ảnh một cá nhân dám vượt lên trên dư luận, có tiếng nói riêng, có tư tưởng riêng, và có dũng khí để thực hiện nó đến cùng.

Không chỉ thể hiện tư tưởng phản mê tín, Tử Văn còn được đặt trong mối liên hệ với truyền thống yêu nước. Hành động trừng trị hồn ma tướng giặc là tiếng nói phục thù, khẳng định độc lập dân tộc, đồng thời thể hiện lòng tôn trọng với chính thần Tản Viên – vị thần đại diện cho sức mạnh và tinh thần Việt. Đây là cuộc đối đầu giữa hai dòng thần linh: một bên là xâm lăng, một bên là bảo quốc an dân, và Tử Văn đứng vững trong lập trường chính nghĩa của dân tộc mình.

Cuối cùng, việc Tử Văn được giao giữ chức “phán sự” – một dạng quan tòa nơi âm phủ – cho thấy tư tưởng đề cao vai trò cá nhân trong việc bảo vệ công lý. Không cần phải là vua hay tướng, chỉ cần là người sống ngay thẳng, có tư tưởng độc lập, thì cũng có thể trở thành người mang lại ánh sáng công lý cho cả thế gian lẫn cõi âm. Đây là quan điểm rất tiến bộ, thể hiện rõ tư tưởng “dân chủ hóa công lý” trong văn học Nguyễn Dữ.

Như vậy, Ngô Tử Văn không chỉ là một nhân vật truyện, mà là biểu tượng của trí thức, của dân tộc và của ánh sáng lý trí. Anh hiện thân cho sự tỉnh thức trong xã hội đang mê mờ bởi thần quyền, và là tuyên ngôn mạnh mẽ rằng: tôn giáo và tín ngưỡng nếu không đúng đạo, thì cũng phải bị xét xử bởi lý trí và đạo lý con người.

2.15.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 15

“Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” không chỉ là một truyện truyền kỳ có yếu tố kỳ ảo đơn thuần, mà là một thiên truyện có chiều sâu triết lý về cuộc chiến vĩnh cửu giữa chính – tà, thiện – ác trong xã hội và trong tâm thức con người. Tại trung tâm câu chuyện ấy là Ngô Tử Văn, một trí sĩ bình dị, nhưng lại mang trong mình sức mạnh tinh thần của chính nghĩa, như một lưỡi kiếm vung lên giữa cõi trần và cõi âm.

Tử Văn không phải là anh hùng trong chiến trận, cũng không phải bậc thánh nhân cứu thế. Anh là người trần mắt thịt, nhưng dám làm điều mà cả làng không ai dám: đốt đền ma. Điều này ngay lập tức đặt anh vào thế đối đầu với không chỉ thế lực siêu nhiên, mà cả thói quen cam chịu và sợ hãi của cộng đồng. Ở đây, Nguyễn Dữ đã đặt ra một xung đột cực kỳ mạnh mẽ: cái thiện tỉnh thức đối đầu với cái ác ẩn mình sau mặt nạ thần thánh.

Tên hồn ma tướng giặc chiếm ngôi đền – một biểu tượng thiêng liêng của dân tộc – là biểu tượng cho cái ác, cái ngoại xâm, cái giả tạo đội lốt tôn nghiêm. Điều nguy hiểm không nằm ở sự hiện diện của hắn, mà nằm ở chỗ người dân cam chịu, chấp nhận và thậm chí thờ phụng hắn trong sợ hãi. Đó là lúc chính nghĩa cần một tiếng nói – và tiếng nói ấy là hành động đốt đền của Tử Văn.

Nhưng hành trình làm người chính nghĩa chưa bao giờ dễ dàng. Anh bị kéo xuống âm phủ – nơi công lý tưởng như đã bị thần quyền và những thế lực gian ác thao túng. Tại nơi ấy, Tử Văn không chiến đấu bằng vũ lực, mà bằng sự kiên định về đạo lý. Bị đánh đập, đe dọa, ép tội, anh không cầu xin tha thứ, không run rẩy, mà vững vàng giữ lấy lòng tin của mình vào sự thật.

Cuộc đối đầu giữa Tử Văn và hồn ma tướng giặc tại minh ti chính là một phiên tòa biểu tượng. Nó cho thấy sự phân định rạch ròi giữa đúng – sai, giữa kẻ ngụy trang dưới bóng tối quyền lực và người dám soi đèn vào sự thật. Khi thần Tản Viên xuất hiện, đó là lúc công lý tìm thấy đồng minh, và chính nghĩa được xác lập bằng chiến thắng thực sự.

Kết thúc câu chuyện, Tử Văn được trao chức “phán sự đền Tản Viên” – người nắm giữ cán cân công lý giữa các thế lực siêu nhiên. Đây không chỉ là phần thưởng cho người chính trực, mà còn là lời khẳng định rằng: ở đâu có chính nghĩa, ở đó có sự sống; ở đâu có tà ác, nơi đó phải bị vạch trần – dù là chốn dương gian hay địa phủ.

Ngô Tử Văn, từ đó, trở thành một hình tượng xuyên tầng – không chỉ là nhân vật trong truyện, mà là đại diện cho bản lĩnh con người khi đứng giữa ranh giới ánh sáng và bóng tối. Anh là lời nhắc cho mọi thế hệ rằng: công lý không chờ đến khi trời quang, mà được thắp lên từ ngọn lửa dũng cảm của những người dám sống thật.

2.16.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 16

Ngô Tử Văn – cái tên tưởng chừng chỉ tồn tại trong không gian cổ tích và những truyền kỳ huyễn hoặc – lại có một sức sống mạnh mẽ trong tâm trí người đọc hiện đại. Bởi nếu rút bỏ lớp áo cổ trang, loại bỏ các yếu tố siêu nhiên, ta sẽ thấy: Tử Văn hôm nay vẫn hiện diện trong từng tiếng nói phản biện xã hội, trong từng con người sống thẳng thắn, công tâm và không thoả hiệp với cái sai.

Tưởng tượng nếu Ngô Tử Văn sống ở thế kỷ XXI, anh có thể là một nhà báo dũng cảm vạch trần tham nhũng, là một luật sư bảo vệ công lý cho người vô tội, hay đơn giản là một công dân mạng dám đứng lên nói “không” trước bất công. Dù trong hình thức nào, anh vẫn mang khí chất cốt lõi: chính trực – tỉnh táo – không ngại đối đầu.

Thế giới hiện đại không còn “ngôi đền ma” như trong truyện, nhưng lại có vô vàn “ngôi đền ảo” khác: từ quyền lực chính trị, truyền thông sai lệch, đến những điều dối trá đội lốt đạo đức. Và cũng như xưa, rất nhiều người vẫn chọn cách im lặng, chấp nhận, hoặc né tránh vì sợ bị trả giá. Trong bối cảnh ấy, sự xuất hiện của những “Tử Văn hiện đại” là vô cùng cần thiết – những người dám đốt đền giả để giữ lại một niềm tin thật.

Điều làm Tử Văn khác biệt không chỉ là sự dũng cảm, mà là dám dấn thân mà không cần phần thưởng, dám chịu thiệt vì điều đúng. Ở xã hội hiện đại, đó là điều không dễ. Bởi người sống thật thường phải trả giá đắt: bị tẩy chay, cô lập, thậm chí là mất mát. Nhưng giống như Tử Văn trong truyện, chính lòng tin vào đạo lý là thứ khiến anh bất khả chiến bại – dù trong thế yếu.

Nếu đặt Ngô Tử Văn vào giữa những vấn đề thời sự hôm nay – ô nhiễm môi trường, giáo dục suy thoái, tệ nạn xã hội – ta có thể hình dung anh sẽ không làm ngơ. Anh sẽ chất vấn, sẽ đấu tranh, sẽ làm những việc “không ai dám làm” và “không ai muốn làm”. Và chính điều đó khiến hình tượng anh không lỗi thời, mà ngày càng trở nên cần thiết.

Quan trọng hơn, thông điệp sâu sắc nhất mà Tử Văn để lại không phải là “hãy làm anh hùng”, mà là: hãy sống đúng với lương tâm của mình, dù cả thế giới im lặng. Trong một thế giới mà người ta dễ bị cuốn vào số đông, dễ quên mất ranh giới giữa thật – giả, thì việc giữ cho mình một trái tim ngay thẳng đã là một hành động dũng cảm.

Nguyễn Dữ khi viết nên “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” có lẽ không ngờ rằng hàng trăm năm sau, người ta vẫn nhắc đến Ngô Tử Văn như một biểu tượng của lý trí. Nhưng đó cũng là minh chứng cho việc: những giá trị đạo đức, một khi chạm được vào cốt lõi nhân tính, thì sẽ trường tồn cùng thời gian.

Trong kho tàng văn học trung đại Việt Nam, Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ là tác phẩm nổi bật với nhiều câu chuyện vừa kỳ ảo vừa giàu giá trị hiện thực. Trong đó, “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” đã để lại dấu ấn sâu sắc nhờ xây dựng thành công nhân vật Ngô Tử Văn – một con người cương trực, dũng cảm, đại diện cho chính nghĩa và niềm tin vào công lý.

2.17.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 17

Ngay từ đầu tác phẩm, Ngô Tử Văn đã được giới thiệu là người “khảng khái, nóng nảy, thấy sự gian tà thì không chịu được”. Đây là lời giới thiệu ngắn gọn nhưng đã khắc họa rõ nét tính cách của nhân vật. Tử Văn không phải là người thờ ơ trước cái xấu mà luôn sẵn sàng hành động để bảo vệ lẽ phải. Điều này được thể hiện rõ qua hành động đốt đền – một hành động tưởng chừng liều lĩnh nhưng lại đầy ý nghĩa. Ngôi đền vốn là nơi linh thiêng, nhưng lại bị hồn ma tướng giặc chiếm giữ và gây hại cho dân. Trong khi mọi người đều sợ hãi, né tránh thì Tử Văn đã dám đứng lên đốt đền để trừ hại. Hành động ấy cho thấy chàng không mê tín, không sợ cường quyền, mà chỉ tin vào điều đúng đắn.

Không chỉ dừng lại ở sự dũng cảm, Ngô Tử Văn còn là người có bản lĩnh kiên cường. Sau khi đốt đền, chàng bị hồn ma đe dọa, quấy nhiễu, thậm chí bị bắt xuống âm phủ. Tuy nhiên, trước những thế lực siêu nhiên đáng sợ, Tử Văn vẫn giữ được sự bình tĩnh, không hề run sợ. Khi đứng trước Diêm Vương, chàng dám nói lên sự thật, trình bày rõ ràng mọi việc. Đây là một chi tiết đặc sắc, thể hiện rõ khí phách của người trí thức: dám đối diện với cường quyền, dù là ở cõi âm, để bảo vệ lẽ phải.

Đặc biệt, Ngô Tử Văn còn là người có tinh thần đấu tranh đến cùng cho công lý. Chàng không chỉ hành động bộc phát mà còn kiên trì bảo vệ quan điểm của mình. Trong cuộc đối chất, chàng đưa ra lý lẽ thuyết phục, khiến sự thật được sáng tỏ. Cuối cùng, kẻ ác bị trừng trị, còn Tử Văn được minh oan và phong làm chức phán sự đền Tản Viên. Kết thúc này không chỉ là phần thưởng xứng đáng cho nhân vật mà còn thể hiện niềm tin của tác giả vào công lý: cái thiện nhất định sẽ chiến thắng cái ác.

Bên cạnh đó, thành công của nhân vật Ngô Tử Văn còn đến từ nghệ thuật xây dựng độc đáo của Nguyễn Dữ. Tác giả đã kết hợp yếu tố hiện thực với yếu tố kỳ ảo, tạo nên những tình huống hấp dẫn như đốt đền, xuống âm phủ, đối chất với Diêm Vương. Nhân vật được khắc họa chủ yếu qua hành động và lời nói, qua đó làm nổi bật tính cách cương trực, dũng cảm. Chính sự kết hợp này đã giúp hình tượng Ngô Tử Văn trở nên sống động và giàu ý nghĩa.

Qua nhân vật Ngô Tử Văn, Nguyễn Dữ không chỉ ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của con người mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về cuộc sống. Đó là bài học về lòng dũng cảm, sự chính trực và niềm tin vào công lý. Trong xã hội nào cũng vậy, con người cần biết đứng lên đấu tranh chống lại cái xấu, bảo vệ điều đúng đắn.

Như vậy, Ngô Tử Văn là hình tượng tiêu biểu cho người trí thức chính nghĩa trong văn học trung đại. Nhân vật không chỉ góp phần làm nổi bật giá trị của tác phẩm mà còn để lại bài học sâu sắc cho người đọc hôm nay.

2.18.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 18

Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn Dữ là một trong những tác phẩm nổi bật trong Truyền kỳ mạn lục, khắc họa hình tượng Ngô Tử Văn – một kẻ sĩ cương trực, thẳng thắn và đầy nghĩa khí. Tác phẩm không chỉ phản ánh phẩm chất của nhân vật mà còn thể hiện tư tưởng về xã hội và con người.

Ngô Tử Văn là hình mẫu lý tưởng của kẻ sĩ trung đại, khẳng khái và ngay thẳng. Tác giả không đi sâu vào nguồn gốc hay hành trình cuộc đời nhân vật mà chỉ chọn một khoảnh khắc quan trọng để bộc lộ tính cách. Ngay từ đầu, tác giả đã khẳng định Tử Văn là người không chịu được sự gian tà, và toàn bộ câu chuyện chứng minh điều đó.

Hành động đốt đền của tên tướng giặc họ Thôi là minh chứng cho tính cách của Tử Văn. Hắn chiếm đền Thổ công, làm hại nhân dân, và Tử Văn đã dũng cảm đốt đền để trừng trị kẻ ác. Dù bị đe dọa và cáo buộc, Tử Văn vẫn giữ vững niềm tin vào chính nghĩa, không sợ hãi trước kẻ thù. Sự bình tĩnh và cứng cỏi của anh trước những thử thách là đặc điểm nổi bật của nhân vật.

Cuộc đối đầu trở nên gay go hơn khi Tử Văn bị đưa xuống âm ty. Dù bị áp lực, anh vẫn khẳng khái trình bày sự việc và bảo vệ chính nghĩa. Cuối cùng, anh chiến thắng, tên Bách hộ họ Thôi bị trừng phạt, và Tử Văn được đền đáp xứng đáng, trở thành phán sự đền Tản Viên.

Tác phẩm không chỉ tôn vinh phẩm chất của kẻ sĩ mà còn thể hiện triết lý "ở hiền gặp lành" của dân tộc. Nguyễn Dữ đã xây dựng nhân vật Ngô Tử Văn một cách sinh động, qua ngôn ngữ và hành động, thể hiện tài năng nghệ thuật đặc sắc trong việc phát triển cốt truyện.

2.19.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 19

Nguyễn Dữ là cây bút thành công trong thể loại truyền kỳ, nổi bật với Truyền kỳ mạn lục – tập truyện được mệnh danh là “một thiên cổ tùy bút”. Trong đó, Chuyện chức phán sự đền Tản Viên gây ấn tượng sâu sắc bởi hình tượng Ngô Tử Văn – một kẻ sĩ cương trực, khảng khái, dám đứng lên bảo vệ công lý.

Tác phẩm mở đầu bằng lời giới thiệu ngắn gọn nhưng rõ nét về Tử Văn: một người nóng nảy, thẳng thắn, ghét sự gian tà. Tính cách ấy được thể hiện rõ qua hành động đốt ngôi đền bị chiếm giữ bởi hồn ma tên tướng giặc họ Thôi – kẻ đã tác oai tác quái, làm hại nhân dân. Hành động này tuy trái với tín ngưỡng dân gian nhưng lại đúng với đạo lý trừ gian diệt ác, cho thấy tinh thần nghĩa khí và lòng yêu nước của Tử Văn.

Sau khi đốt đền, Tử Văn vẫn điềm nhiên đối mặt với lời đe dọa của hồn ma và giữ vững niềm tin vào việc làm chính nghĩa của mình. Khi bị bắt xuống âm phủ, dù bị vu oan và đối mặt với Diêm Vương cùng các phán quan thiên vị, chàng vẫn giữ sự bình tĩnh, kiên cường đấu tranh để bảo vệ lẽ phải. Với sự giúp đỡ của Thổ thần, chàng đã minh oan và khiến kẻ ác bị trừng trị.

Cuối cùng, Ngô Tử Văn được sống lại và được phong chức phán sự đền Tản Viên – một phần thưởng xứng đáng cho người bảo vệ công lý. Cái kết ấy thể hiện rõ triết lý “ở hiền gặp lành” và niềm tin rằng công lý sẽ chiến thắng tà ác.

Tác phẩm hấp dẫn nhờ vào nghệ thuật kể chuyện sinh động, yếu tố kỳ ảo kết hợp với sự đối lập thiện – ác rõ ràng. Qua nhân vật Ngô Tử Văn, Nguyễn Dữ ca ngợi tinh thần chính nghĩa, đồng thời phê phán hiện thực xã hội đương thời và khẳng định niềm tin vào lẽ phải. Tác phẩm để lại bài học sâu sắc: chỉ khi con người dũng cảm đứng lên chống lại cái ác thì công bằng và hạnh phúc mới có thể được thiết lập.

2.20.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 20

Nguyễn Dữ là nhà văn tiêu biểu của nền văn học trung đại Việt Nam, với tác phẩm phản ánh thái độ nhân sinh và đạo đức, thể hiện mong muốn về một xã hội công bằng, đức trị, và tình cảm yêu thương giữa con người. Quan điểm này được thể hiện rõ qua nhân vật Ngô Tử Văn trong tác phẩm “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”.

Mở đầu, Ngô Tử Văn được giới thiệu là người cương trực, nóng nảy, không thể chịu đựng cái ác. Chàng nổi bật qua hành động đốt ngôi đền của tên tướng giặc, vốn gây hoang mang cho dân làng. Trong khi mọi người sợ hãi, Ngô Tử Văn quyết định hủy bỏ ngôi đền để diệt trừ cái ác, thể hiện sự dũng cảm và niềm tin vào chính nghĩa.

Sự kiên cường của Ngô Tử Văn tiếp tục thể hiện khi chàng đối diện với tên tướng giặc và hồn ma của hắn. Dù bị hồn ma đe dọa và bệnh tật, Tử Văn vẫn điềm tĩnh, không sợ hãi. Chàng không chỉ kiên quyết bảo vệ mình mà còn đối chất với Diêm Vương, minh oan cho bản thân và vạch trần tội ác của tướng giặc. Sự kiên định và công lý cuối cùng đã chiến thắng, tên tướng giặc bị trừng phạt, còn Ngô Tử Văn được thưởng.

Chiến thắng của Tử Văn là sự khẳng định cho sức mạnh của cái thiện và chính nghĩa. Tác phẩm Truyền kỳ mạn lục thể hiện sự tài tình trong việc xây dựng nhân vật và kết hợp các thể loại nghệ thuật, vượt xa truyện ký lịch sử và dân gian. Nó là mẫu mực của thể truyền kỳ, là áng văn hay tiêu biểu cho văn học trung đại.

Câu chuyện kết thúc với chiến thắng của Ngô Tử Văn, là chiến thắng của chính nghĩa. Tác phẩm gửi gắm bài học về lòng tin vào chính nghĩa và thiên lương, một bài học mà không chỉ người xưa, mà cả chúng ta hôm nay cũng cần học hỏi.

2.21.Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn - mẫu 21

Nguyễn Dữ là người đưa khái niệm "truyền kỳ" vào văn học Việt Nam, mở đầu cho thể loại mới trong văn học trung đại. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là Truyền kỳ mạn lục, gồm 20 truyện, trong đó "Chuyện chức phán sự đền Tản Viên" là một truyện nổi bật. Truyện xoay quanh nhân vật Ngô Tử Văn, người có đức tính dũng cảm, chính trực và không sợ cường quyền.

Ngô Tử Văn là người nóng nảy nhưng cương trực, được nhiều người kính trọng. Một lần, vì căm ghét cái ác, chàng đã đốt đền Bách hộ họ Thôi, nơi tên giặc chết trận chiếm giữ. Hành động này của chàng không phải là bốc đồng mà là quyết tâm, thể hiện niềm tin vào cái thiện. Sau khi đốt đền, Tử Văn gặp tai họa, bị tướng giặc dọa giết nếu không xây lại đền. Tuy nhiên, chàng không sợ mà vẫn bình thản đối diện với nguy hiểm.

Mặc dù nóng tính, Tử Văn cũng biết suy nghĩ, hỏi thổ thần về tên tướng giặc trước khi hành động. Quả thực, tên tướng giặc đã ám hại Tử Văn, khiến chàng phải xuống âm phủ. Tuy nhiên, trong chốn âm ti, Tử Văn không hề sợ hãi mà vẫn kiên quyết minh oan cho mình. Cuối cùng, Diêm Vương đã tra xét và xác nhận lời Tử Văn là đúng, tên tướng giặc bị đày xuống ngục Cửu U.

Ngô Tử Văn là hình mẫu của chính nghĩa, dũng cảm và kiên định. Chàng không sợ cường quyền, bảo vệ lẽ phải, xứng đáng được chức phán sự đền Tản Viên và tôn vinh là người chính trực. Câu chuyện phản ánh niềm tin vào công lý và sự thắng lợi của cái thiện, là hình mẫu lý tưởng trong thể loại truyền kỳ và văn học dân gian.

3Lưu ý quan trọng cho học sinh khi viết bài văn phân tích nhân vật Ngô Tử Văn

Khi viết bài văn phân tích nhân vật Ngô Tử Văn trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên, học sinh cần nắm rõ đặc điểm tính cách, hành động và ý nghĩa mà nhân vật đại diện. Đây là một nhân vật tiêu biểu cho tinh thần chính nghĩa trong văn học trung đại, vì vậy bài viết không chỉ dừng ở việc kể lại câu chuyện mà cần làm nổi bật được phẩm chất và thông điệp mà tác giả gửi gắm. Để bài văn đạt kết quả tốt, các em cần chú ý những điểm quan trọng sau:

• Xác định đúng yêu cầu đề bài là phân tích nhân vật, tránh sa vào kể lại toàn bộ nội dung truyện.
• Nắm chắc các chi tiết quan trọng như: hành động đốt đền, cuộc đối chất ở âm phủ, kết cục của nhân vật.
• Làm rõ các phẩm chất nổi bật của Ngô Tử Văn: dũng cảm, chính trực, kiên định với lẽ phải.
• Lựa chọn dẫn chứng tiêu biểu và phân tích cụ thể, không nêu chung chung, thiếu chiều sâu.
• Sắp xếp ý theo trình tự hợp lý: từ khái quát đến cụ thể, từ hành động đến ý nghĩa.
• Kết hợp nhận xét và cảm nhận cá nhân để bài viết sinh động, tránh khô khan.
• Chú ý phân tích cả yếu tố nghệ thuật như tình huống truyện, yếu tố kỳ ảo giúp làm nổi bật nhân vật.
• Diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, tránh lỗi chính tả và lặp ý để bài văn trôi chảy, dễ hiểu.

Qua việc phân tích nhân vật Ngô Tử Văn, có thể thấy đây là hình tượng tiêu biểu cho con người chính trực, dũng cảm và luôn kiên định bảo vệ lẽ phải. Nhân vật không chỉ góp phần làm nổi bật giá trị nội dung và tư tưởng của tác phẩm mà còn mang đến cho người đọc những bài học sâu sắc về cách sống. Hy vọng với dàn ý và văn mẫu phân tích nhân vật Ngô Tử Văn trên đây, các em sẽ dễ dàng nắm bắt cách làm bài, từ đó vận dụng linh hoạt để viết được những bài văn hay và đạt kết quả cao trong học tập.