Bệnh tay chân miệng trẻ em có nguy hiểm không và cách nhận biết

Đóng góp bởi: Phạm Thị Ngọc Ánh
Cập nhật 31/10
6 lượt xem
Bệnh tay chân miệng trẻ em có nguy hiểm không? Những điều ba mẹ cần biết
  • Phần lớn bé mắc tay chân miệng diễn tiến nhẹ và tự hồi phục sau khoảng 7 đến 10 ngày, một số ít có thể chuyển nặng.
  • Mức độ nặng không phụ thuộc vào việc mụn nước nổi nhiều hay ít, ba mẹ nên theo dõi biểu hiện toàn thân của bé.
  • Sốt cao khó hạ, giật mình chới với, run tay chân, thở nhanh hoặc nôn nhiều là dấu hiệu cần đưa bé đi khám ngay.
  • Chăm sóc đúng cách tại nhà và theo dõi sát những ngày đầu giúp ba mẹ yên tâm hơn.

Nhận biết sớm dấu hiệu chuyển nặng giúp ba mẹ chủ động đưa bé đi khám kịp thời.

Bệnh tay chân miệng trẻ em có nguy hiểm không là nỗi lo của nhiều ba mẹ khi thấy con sốt, đau miệng và nổi mụn nước ở tay, chân. Bài viết dưới đây giúp ba mẹ hiểu mức độ nguy hiểm của bệnh, các biến chứng cần lưu ý, dấu hiệu cần đi khám ngay và cách chăm sóc bé tại nhà.

Xem thêm

1 Bệnh tay chân miệng trẻ em có nguy hiểm không?

Phần lớn bé mắc tay chân miệng diễn tiến nhẹ và tự hồi phục sau khoảng 7 đến 10 ngày, nhưng một số ít có thể chuyển nặng với biến chứng thần kinh, tim mạch và hô hấp. Vì vậy ba mẹ không nên chủ quan, nhất là trong những ngày đầu bé sốt và loét miệng.

Những nốt hồng ban ở lòng bàn tay cùng vài vết loét trong miệng thường khiến ba mẹ lầm tưởng bé chỉ bị nóng sốt hoặc nhiệt miệng. Bệnh do nhóm virus đường ruột gây ra, thường gặp là Coxsackievirus A16, A6 và Enterovirus 71 (EV71). Các chủng này có thể gây bệnh nhẹ, nhưng EV71 gắn với nhiều ca nặng hơn. Để theo dõi, bác sĩ chia bệnh thành các cấp độ như bảng dưới đây:

Phân độBiểu hiện thường gặpHướng theo dõi
Độ 1Loét miệng hoặc mụn nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông, gối; bé có thể sốt nhẹ hoặc không sốt.Bác sĩ có thể hướng dẫn chăm sóc và theo dõi sát tại nhà.
Độ 2 (2a và 2b)Giật mình chới với, sốt từ 39°C trở lên hoặc sốt trên 2 ngày, quấy khóc nhiều, nôn, run tay chân, đi đứng loạng choạng.Cần nhập viện để theo dõi và xử trí biến chứng.
Độ 3Mạch rất nhanh, vã mồ hôi lạnh, thở nhanh hoặc thở bất thường, da nổi bông.Cần điều trị tích cực tại cơ sở y tế có hồi sức.
Độ 4Sốc, phù phổi cấp, suy hô hấp nặng.Cấp cứu và điều trị hồi sức ngay.
Bệnh tay chân miệng trẻ em có nguy hiểm không còn tùy mức độ bệnh được bác sĩ phân loại theo từng cấp độ.
Bệnh tay chân miệng trẻ em có nguy hiểm không còn tùy mức độ bệnh được bác sĩ phân loại theo từng cấp độ.

Số lượng mụn nước không phản ánh độ nặng của bệnh. Có bé nổi rất ít mụn nước ở kẽ ngón chân hay quanh hậu môn nhưng vẫn có thể chuyển nặng. Ngược lại, bé nổi nhiều mụn nước nhưng vẫn ăn chơi, tỉnh táo thường ở thể nhẹ.

Lưu ý cho ba mẹ: Ba mẹ nên nhìn vào tinh thần, giấc ngủ, nhịp thở và cử động của bé nhiều hơn là đếm số mụn nước. Nếu bé có thay đổi bất thường, hãy đưa bé đi khám sớm.

2 Các biến chứng của bệnh tay chân miệng ở trẻ

Nhiều ba mẹ nghĩ tay chân miệng chỉ gây loét miệng và nổi mụn nước ngoài da. Thực tế, biến chứng đáng lo nhất nằm ở não, tim và phổi, dù chỉ gặp ở một số ít bé. Bệnh có thể diễn tiến rất nhanh trong vòng vài giờ nên ba mẹ cần theo dõi sát từng biểu hiện nhỏ của con.

Biến chứng thần kinh

Khi bé đang thiu thiu ngủ bỗng nảy người, hai tay chới với rồi giật thót, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo hệ thần kinh bị ảnh hưởng chứ không phải giật mình sinh lý bình thường. Ngoài ra, bé có thể đau đầu, nôn vọt, cổ cứng, thóp phồng ở trẻ nhỏ dưới 1 tuổi hoặc run tay chân, đi loạng choạng.

Khi phát hiện những dấu hiệu này, bác sĩ sẽ đánh giá và quyết định hướng điều trị phù hợp cho bé. Ba mẹ không tự ý dùng thuốc tại nhà.

Giật mình chới với khi bé vừa chợp mắt là dấu hiệu ba mẹ cần đưa bé đi khám sớm.
Giật mình chới với khi bé vừa chợp mắt là dấu hiệu ba mẹ cần đưa bé đi khám sớm.

Biến chứng tim mạch và hô hấp

Ở một số bé, virus có thể ảnh hưởng đến tim và phổi. Ba mẹ có thể thấy bé thở nhanh, thở gấp, ngực rút lõm, tim đập nhanh liên tục dù bé nằm yên và đã hạ sốt. Một số bé có thể tay chân lạnh, da nổi bông hoặc vã mồ hôi lạnh dù vẫn đang sốt.

Đây là những dấu hiệu cần được xử trí tại cơ sở y tế ngay, ba mẹ không nên đợi thêm để theo dõi tại nhà.

Nhịp thở nhanh và da nổi bông ở trẻ mắc tay chân miệng là dấu hiệu cần đưa bé đến cơ sở y tế ngay.
Nhịp thở nhanh và da nổi bông ở trẻ mắc tay chân miệng là dấu hiệu cần đưa bé đến cơ sở y tế ngay.

3 Dấu hiệu tay chân miệng chuyển nặng cần đi khám ngay

Trong những ngày đầu bệnh, ba mẹ nên theo dõi bé sát cả ngày lẫn đêm. Nhận biết đúng dấu hiệu giúp ba mẹ đưa bé đến viện kịp thời. Hãy đưa bé đến cơ sở y tế có chuyên khoa nhi gần nhất nếu thấy một trong các dấu hiệu sau:

  • Sốt cao khó hạ: Bé sốt từ 39°C trở lên, sốt kéo dài trên 2 ngày hoặc đã dùng thuốc hạ sốt đúng cách mà vẫn khó hạ.
  • Dấu hiệu thần kinh: Bé giật mình chới với, run tay chân, đi đứng loạng choạng, nôn nhiều, lừ đừ, quấy khóc liên tục hoặc khó đánh thức.
  • Dấu hiệu hô hấp, tuần hoàn: Bé thở nhanh, thở mệt, ngực rút lõm, da tái hoặc nổi bông, vã mồ hôi lạnh, tay chân lạnh.
  • Dấu hiệu mất nước: Bé nôn nhiều, bỏ ăn uống, môi khô, mắt trũng hoặc đi tiểu ít.
Các dấu hiệu cảnh báo tay chân miệng chuyển nặng mà ba mẹ cần nhớ để đưa bé đi khám kịp thời.
Các dấu hiệu cảnh báo tay chân miệng chuyển nặng mà ba mẹ cần nhớ để đưa bé đi khám kịp thời.

Ba mẹ không nên đợi đến khi bé co giật hay tím tái mới đưa đi khám. Khi thấy bé sốt cao khó hạ hoặc giật mình chới với, hãy đưa bé đến bệnh viện ngay, kể cả vào ban đêm.

4 Cách chăm sóc và theo dõi bé tại nhà

Vết loét trong miệng khiến bé đau, lười ăn, sợ bú nên dễ thiếu năng lượng và mất nước. Khi bác sĩ cho phép chăm sóc tại nhà, ba mẹ có thể chú ý các việc sau:

  • Dinh dưỡng: Nấu thức ăn mềm, lỏng và để nguội như cháo loãng, súp xay nhuyễn, sữa hoặc sữa chua. Chia nhỏ bữa ăn trong ngày để bé nuốt dễ hơn, tránh đồ mặn, cay nóng hoặc nước chua đậm vì dễ làm xót vết loét.
  • Bù nước: Cho bé uống từng ngụm nhỏ, nhiều lần trong ngày. Nếu dùng oresol, ba mẹ pha đúng hướng dẫn trên bao bì hoặc theo chỉ dẫn của bác sĩ. Ba mẹ có thể theo dõi lượng tã ướt hoặc số lần đi tiểu để biết bé uống đủ nước hay chưa.
  • Vệ sinh thân thể và đồ dùng: Tắm nhẹ nhàng bằng nước ấm trong phòng kín gió, lau khô bằng khăn mềm và không chà xát làm vỡ mụn nước. Giặt sạch quần áo, lau sàn nhà và vệ sinh đồ chơi của bé thường xuyên.
  • Giảm sốt, giảm đau: Ba mẹ hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về loại thuốc hạ sốt phù hợp với độ tuổi của bé và không tự ý dùng aspirin cho trẻ.
Ăn thức ăn mềm, uống đủ nước và giữ vệ sinh giúp bé dễ chịu hơn khi mắc tay chân miệng.
Ăn thức ăn mềm, uống đủ nước và giữ vệ sinh giúp bé dễ chịu hơn khi mắc tay chân miệng.

Ba mẹ có thể hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về dung dịch sát khuẩn miệng hay thuốc bôi vết loét phù hợp với tuổi của bé. Ba mẹ không tự ý chọc vỡ mụn nước hoặc cạo vết loét trong miệng vì có thể làm bé đau và dễ nhiễm khuẩn.

Lưu ý cho ba mẹ: Ba mẹ không nên kiêng gió, kiêng nước quá mức bằng cách ủ kín chăn hoặc không tắm cho bé. Mồ hôi đọng trên da dễ gây khó chịu và nhiễm khuẩn da, nên ba mẹ chỉ cần tắm nhanh bằng nước ấm, lau khô nhẹ nhàng và cho bé mặc quần áo cotton rộng, thoáng mát.

5 Khi nào bé được đi học lại sau khi mắc tay chân miệng?

Bé nên nghỉ học ở nhà khoảng 10 ngày kể từ khi khởi phát để hạn chế lây cho các bạn. Ba mẹ chỉ cho bé đi học lại khi bé hết sốt không cần thuốc hạ sốt, mụn nước đã khô, ăn uống được và có ý kiến của bác sĩ hoặc nhà trường.

Virus có thể còn thải qua phân trong nhiều tuần, vì vậy ba mẹ vẫn nên rửa tay bằng xà phòng sau khi thay tã hoặc giúp bé đi vệ sinh, kể cả khi bé đã khỏe lại.

6 Câu hỏi thường gặp về bệnh tay chân miệng ở trẻ

Dưới đây là những thắc mắc ba mẹ thường gặp khi chăm sóc bé mắc tay chân miệng.

Trẻ giật mình mấy lần thì cần đi khám?

Ba mẹ không cần đếm số lần. Khi bé giật mình chới với, nhất là lúc vừa chợp mắt, hoặc giật mình cả khi đang thức, ba mẹ nên đưa bé đi khám ngay vì đây có thể là dấu hiệu bệnh đang diễn tiến nặng.

Trẻ sốt cao bao lâu thì cần đi viện?

Bé sốt từ 39°C trở lên, sốt kéo dài trên 2 ngày hoặc đã dùng thuốc hạ sốt đúng cách mà vẫn khó hạ cần được đi khám sớm. Nếu kèm giật mình, nôn nhiều hay lừ đừ, ba mẹ nên đưa bé đi ngay.

Phân biệt mụn nước tay chân miệng và thủy đậu thế nào?

Mụn nước tay chân miệng thường xuất hiện ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, gối và kèm loét miệng. Thủy đậu thường nổi rải rác trên cơ thể, nhiều giai đoạn khác nhau và ngứa nhiều. Do hai bệnh dễ nhầm lẫn, ba mẹ nên cho bé đi khám để bác sĩ chẩn đoán chính xác.

Mụn nước tay chân miệng thường ở lòng bàn tay, bàn chân, còn thủy đậu thường rải rác khắp người.
Mụn nước tay chân miệng thường ở lòng bàn tay, bàn chân, còn thủy đậu thường rải rác khắp người.

Loét miệng do tay chân miệng bao lâu thì lành?

Phần lớn bé hồi phục sau khoảng 7 đến 10 ngày, các vết loét cũng cải thiện dần trong thời gian này. Ba mẹ cho bé ăn thức ăn mềm, uống đủ nước và hỏi bác sĩ về cách giảm đau miệng phù hợp nhé.

Xem thêm:

Phần lớn bé mắc tay chân miệng sẽ hồi phục nếu được chăm sóc đúng cách, và sự bình tĩnh, quan sát sát sao của ba mẹ là điểm tựa quan trọng cho bé. Ba mẹ có thể tham khảo thêm các sản phẩm chăm sóc bé tại website avakids.com hoặc gọi hotline 1900.866.874 (8:00 - 21:30) để được tư vấn miễn phí nhé!

Nguồn tham khảo

Lịch sử cập nhật
Lần cập nhật Ngày Người cập nhật Nội dung cập nhật
Lần 01Mới nhất 31/10/2026 Phạm Thị Ngọc Ánh Cập nhật nội dung bài viết
Ngày xuất bản 29/10/2026 Phạm Thị Ngọc Ánh Xuất bản bài viết

Bài viết có hữu ích với bạn không?

Có
Không

Cám ơn bạn đã phản hồi!

Xin lỗi bài viết chưa đáp ứng nhu cầu của bạn. Vấn đề bạn gặp phải là gì?

Bài tư vấn chưa đủ thông tin
Chưa lựa chọn được sản phẩm đúng nhu cầu
Bài tư vấn sai mục tiêu
Bài viết đã cũ, thiếu thông tin
Gửi