Dấu hiệu trẻ bị say nắng hay cảm nóng - Gợi ý hướng xử trí đúng cách cho ba mẹ

Mùa nắng nóng là cơ hội phát triển và sinh sôi của nhiều loại vi khuẩn, virus, gây hại cho trẻ nhỏ có sức đề kháng yếu. Bên cạnh đó, nhiệt độ quá cao cũng khiến trẻ cảm nắng, cảm nóng nếu chơi đùa ngoài trời thời gian dài. Chuyên mục Góc chuyên gia của AVAKids sẽ cung cấp một số thông tin cho ba mẹ về khái niệm cảm nắng, dấu hiệu và cách xử trí khi trẻ bị say nắng.

1Cảm nóng là gì?

Định nghĩa

Trẻ nhỏ chơi đùa ngoài trời nắng nhiều giờ có thể bị cảm nóng

Cảm nóng hay say nắng là bệnh thường gặp do nhiệt, là tình trạng cơ thể bị tăng nhiệt quá mức (thường trên 40°C) do tiếp xúc lâu với nắng nóng, khiến cơ thể mất nước và rối loạn điều hòa nhiệt.

Những bệnh lý liên quan đến cảm nóng cần phải xử trí sớm đó là trẻ bị say nắng (hay kiệt sức do nóng) và tai biến do sức nóng.

Say nắng thường diễn tiến chậm, tuy nhiên nếu không được nhanh chóng điều trị, cấp cứu ngay, sẽ dẫn đến tai biến do sức nóng, với biểu hiện thân nhiệt cơ thể thường ≥ 40,5 độ C kèm nguy cơ tử vong.

Bên dưới là những dấu hiệu giúp ba mẹ phân biệt dấu hiệu trẻ bị say nắng và tai biến do nóng:

Dấu hiệu say nắng

• Tăng cảm giác khát
• Mệt mỏi
• Ngất
• Vọp bẻ (chuột rút)
• Buồn nôn và nôn
• Đau đầu
• Đổ mồ hôi nhiều
• Da lạnh, ẩm
• Tăng thân nhiệt, tuy nhiên không vượt quá 40 độ C.

Dấu hiệu tai biến do nóng

• Nhức đầu dữ dội
• Mệt, chóng mặt
• Không minh mẫn
• Thở nhanh, nhịp tim tăng
• Mất ý thức dẫn đến hôn mê
• Co giật
• Cơ thể không đổ mồ hôi
• Da khô, nóng, đỏ
• Thân nhiệt ≥ 40,5 độ C

2Xử trí khi trẻ bị say nắng hoặc tai biến do nóng

Ba mẹ cho trẻ uống từng ngụm nước mát nếu có dấu hiệu cảm nóng. Ảnh: freepik

Nếu trẻ có triệu chứng của tai biến do nóng như co giật, ngất xỉu,... ba mẹ hãy nhanh chóng liên lạc với các cơ sở y tế gần nhất để đưa trẻ đi cấp cứu ngay. Trường hợp trẻ bị say nắng hoặc trong lúc chờ trợ giúp y tế, ba mẹ có thể tiến hành thực hiện sơ cứu như sau:

Bước 1: Di chuyển đến nơi mát

• Đưa người bị say nắng vào nơi râm mát, thoáng khí hoặc có điều hòa.

Bước 2: Hạ nhiệt cơ thể

• Dùng khăn mát lau người
• Chườm lạnh tại cổ, nách, bẹn
• Có thể dùng quạt để làm mát nhanh

Bước 3: Bù nước

• Cho uống nước lọc hoặc nước điện giải
• Uống từng ngụm nhỏ, không uống quá nhanh

Bước 4: Theo dõi tình trạng

• Nếu không cải thiện sau 15–30 phút
• Hoặc có dấu hiệu nặng → đưa đi bệnh viện ngay

3Phòng ngừa trẻ bị say nắng hoặc tai biến do nóng

Ba mẹ không nên cho trẻ chơi đùa dưới trời nắng nóng. Ảnh: freepik

Những biện pháp phòng ngừa trẻ bị say nóng hoặc tai biến do quá nóng ba mẹ cần lưu ý:

• Ba mẹ nhắc trẻ luôn uống nhiều nước ngay cả khi không khát, trước và trong khi tham gia những hoạt động dưới trời nắng nóng.
• Cho trẻ mặc đồ sáng màu, tránh mặt đồ bó sát cơ thể trong thời tiết nắng nóng.
• Tránh cho trẻ tham gia các hoạt động nặng, tốn nhiều sức ngoài trời vào những thời điểm nóng nhất trong ngày như giữa trưa.
• Dạy trẻ biết phải đi vào nhà ngay nếu cảm thấy quá nóng.

4Cảm nóng và cảm lạnh khác nhau như thế nào?

Cảm nóng và cảm lạnh là hai tình trạng bệnh khác nhau về nguyên nhân lẫn triệu chứng, nên phân biệt rõ sẽ giúp chăm sóc đúng cách hơn.

Về khái niệm cơ bản:

• Cảm nóng (hay còn gọi cảm nhiệt) là tình trạng cơ thể bị tích nhiệt quá mức, thường do nắng nóng, môi trường nóng, làm việc nặng trong thời tiết oi bức, dẫn đến cơ thể không kịp tản nhiệt.
• Cảm lạnh là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên, do virus (thường là virus rhinovirus…) gây ra, ảnh hưởng chủ yếu ở mũi, họng, xoang

5Các vật dụng cần thiết để xử lý nhanh khi trẻ bị cảm nắng

Khi trẻ có dấu hiệu say nắng hoặc cảm nóng, việc chuẩn bị sẵn "bộ thiết bị sơ cứu" tại nhà là cực kỳ quan trọng để hạ nhiệt kịp thời. Ba mẹ nên ưu tiên các vật dụng sau:

• Thiết bị theo dõi & hạ nhiệt: Sử dụng nhiệt kế điện tử để kiểm soát thân nhiệt chính xác; kết hợp dùng khăn mát hoặc miếng dán hạ sốt chườm tại vùng cổ, nách, bẹn để giải nhiệt nhanh.
• Hỗ trợ phục hồi: Bổ sung nước điện giải (Oresol) theo từng ngụm nhỏ để bù nước nhanh chóng. Đồng thời, cho trẻ mặc quần áo cotton thoáng mát và nghỉ ngơi trong môi trường có quạt hoặc máy điều hòa để cơ thể dễ thoát nhiệt.
• Vật dụng bảo vệ: Luôn sẵn sàng mũ nón rộng vành để bảo vệ trẻ nếu bắt buộc phải di chuyển ngoài trời.

Lời khuyên: Chủ động trang bị sẵn những vật dụng này trong mùa hè sẽ giúp ba mẹ tự tin xử lý đúng cách, tránh các biến chứng nguy hiểm cho bé.

6Câu hỏi thường gặp

Cảm nóng có nguy hiểm không?

Có. Nếu không xử lý kịp thời, say nắng có thể gây rối loạn thần kinh, tim mạch và nguy hiểm đến tính mạng.

Say nắng bao lâu thì khỏi?

Trường hợp nhẹ có thể hồi phục sau vài giờ nếu xử lý đúng cách. Trường hợp nặng cần điều trị y tế.

Có nên tắm ngay khi bị say nắng không?

Không nên tắm nước lạnh ngay vì có thể gây sốc nhiệt. Nên lau mát và hạ nhiệt từ từ.

Trẻ bị say nắng, cảm nắng hay tai biến do nóng là những bệnh lý vô cùng nguy hiểm, ba mẹ không thể lơ là nhằm tránh gặp phải hậu quả nghiêm trọng. Ba mẹ hãy bình tĩnh xác định tình trạng của trẻ để có biện pháp xử trí kịp thời. Hãy luôn theo dõi AVAKids để cập nhật những thông tin bổ ích trong việc chăm sóc con trẻ ba mẹ nhé!

Thông tin về "trẻ bị say nắng" do AVAKids cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo, không thể thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa.

Ngọc Hà tổng hợp từ Kidshealth