Theo quan niệm dân gian, Tết Nguyên đán không chỉ là thời điểm chuyển giao năm cũ – năm mới mà còn là dịp để con cháu tưởng nhớ tổ tiên, tri ân thần linh đã che chở cho gia đình suốt một năm qua.
Nếu như:
Tiếp tục hương khói tổ tiên
Ở một số vùng, mùng 3 còn được xem là ngày “tiễn Tết”, tiễn ông bà tổ tiên sau những ngày sum họp đầu năm. Vì vậy, việc cúng lễ và đọc văn khấn mùng 3 Tết không chỉ mang tính hình thức mà còn thể hiện lòng thành kính, sự biết ơn và mong cầu điều tốt đẹp cho cả gia đình.
Một trong những băn khoăn phổ biến là mùng 3 Tết cúng gì, có cần mâm cao cỗ đầy không? Thực tế, lễ cúng mùng 3 Tết không cần quá cầu kỳ, quan trọng nhất vẫn là sự trang nghiêm và thành tâm.
Lễ vật cúng mùng 3 Tết cơ bản gồm:
Tùy điều kiện mỗi gia đình, mâm cúng có thể là:
Mâm cơm mặn: cơm, canh, món mặn truyền thống
Mâm cơm chay: phù hợp với gia đình theo tín ngưỡng Phật giáo
Lưu ý: Không bắt buộc phải làm mâm cỗ lớn. Một mâm cơm giản dị, gọn gàng, sạch sẽ vẫn được xem là đầy đủ lễ nghĩa.
Chuẩn bị lễ cúng mùng 3 Tết
Theo phong tục, lễ cúng mùng 3 Tết thường được thực hiện:
Vào buổi sáng (từ 7h – 11h)
Hoặc buổi tối tùy điều kiện sinh hoạt của gia đình
Không có quy định bắt buộc giờ đẹp cố định. Gia chủ chỉ cần chọn thời điểm thuận tiện, giữ không gian yên tĩnh, trang nghiêm để đọc văn khấn.
Thời gian cúng mùng 3 Tết hợp lý
Trước khi khấn gia tiên, gia chủ thường đọc văn khấn mùng 3 Tết thần linh để kính cáo các vị Thổ Công, Táo Quân, Long Mạch – những vị thần cai quản đất đai, nhà cửa.
Bài văn khấn mùng 3 Tết thần linh
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.Con kính lạy Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân.Con kính lạy các Ngài Thần linh cai quản trong khu vực này.
Hôm nay là ngày mùng 3 tháng Giêng năm …Tín chủ con là: …Ngụ tại: …
Nhân ngày đầu xuân năm mới, tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật, thắp nén tâm hương, dâng lên trước án.
Chúng con kính mời các Ngài giáng lâm trước hương án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì cho toàn gia chúng con năm mới được bình an, mạnh khỏe, công việc hanh thông, gia đạo hòa thuận, mọi sự tốt lành.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Sau khi khấn thần linh, gia chủ tiếp tục đọc văn khấn mùng 3 Tết gia tiên để tưởng nhớ và bày tỏ lòng hiếu kính với ông bà, tổ tiên.
Bài văn khấn mùng 3 Tết gia tiên
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy tổ tiên nội ngoại, chư vị hương linh gia tộc họ …Con kính lạy các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, bá thúc huynh đệ, cô dì tỷ muội nội ngoại.
Hôm nay là ngày mùng 3 tháng Giêng năm …Nhân dịp đầu xuân năm mới, con cháu chúng con thành tâm sắm sửa hương hoa lễ vật, dâng lên trước bàn thờ tổ tiên.
Kính mời các cụ, các ông bà tổ tiên giáng về linh sàng, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì cho con cháu được mạnh khỏe, học hành tấn tới, công việc hanh thông, gia đình hòa thuận, trên dưới thuận hòa.
Chúng con kính mong tổ tiên che chở, dẫn lối chỉ đường, cho gia đình một năm mới an khang, thịnh vượng, vạn sự như ý.
Con cháu lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Khi đọc văn khấn mùng 3 Tết, điều quan trọng nhất là giữ trọn lòng thành, để chư vị thần linh chứng giám và gia hộ. Thực hiện đúng nghi thức không chỉ thể hiện sự kính lễ mà còn mang ý nghĩa cầu bình an – tài lộc – hanh thông cho cả năm mới.
Cúng mùng 3 Tết là một nghi lễ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện lòng thành kính của con cháu đối với thần linh và tổ tiên trong những ngày đầu năm mới. Để lễ cúng diễn ra suôn sẻ, trọn vẹn ý nghĩa và tránh những điều không may, gia chủ cần lưu ý một số điểm quan trọng sau đây.
1. Tránh chuẩn bị lễ cúng quá cầu kỳ, phô trương
Mùng 3 Tết không yêu cầu mâm cỗ lớn hay lễ vật đắt tiền. Việc bày biện quá cầu kỳ, hình thức không những gây lãng phí mà còn làm mất đi ý nghĩa cốt lõi của lễ cúng. Điều quan trọng nhất khi cúng mùng 3 Tết vẫn là sự thành tâm, trang nghiêm và lòng biết ơn, chứ không phải mâm cao cỗ đầy.
2. Không cúng lễ qua loa, thiếu sự nghiêm túc
Một số gia đình vì bận rộn hoặc chủ quan nên cúng lễ rất qua loa, thắp hương chiếu lệ. Đây là điều nên tránh, bởi cúng Tết là dịp linh thiêng, thể hiện thái độ kính trọng đối với thần linh và tổ tiên. Khi cúng mùng 3 Tết, gia chủ nên dành thời gian chuẩn bị chu đáo, giữ tâm thế nghiêm túc và tập trung.
3. Tránh nói lời xui xẻo, to tiếng trong lúc cúng
Trong lúc thắp hương và đọc văn khấn, gia đình nên giữ không gian yên tĩnh, tránh cãi vã, to tiếng hoặc nói những lời tiêu cực, xui rủi. Theo quan niệm dân gian, những lời nói trong những ngày đầu năm có ảnh hưởng đến vận khí cả năm, vì vậy cần đặc biệt cẩn trọng.
4. Không ăn mặc xuề xòa, phản cảm khi làm lễ
Trang phục khi cúng mùng 3 Tết cần gọn gàng, lịch sự, thể hiện sự tôn kính. Gia chủ nên tránh mặc quần áo quá ngắn, hở hang hoặc lôi thôi khi đứng trước bàn thờ. Dù là nghi lễ trong gia đình, việc ăn mặc chỉnh tề vẫn là điều rất cần thiết.
5. Tránh cầu xin những điều vụ lợi, tham lam
Khi đọc văn khấn mùng 3 Tết, gia chủ không nên cầu xin những điều quá thực dụng, mang tính vụ lợi cá nhân hoặc không chính đáng. Thay vào đó, lời khấn nên hướng đến những giá trị chung như: sức khỏe, bình an, hòa thuận, công việc ổn định, học hành tiến bộ. Đây mới là tinh thần đúng đắn của nghi lễ đầu năm.
6. Không đặt lễ cúng bừa bãi, thiếu sạch sẽ
Bàn thờ cần được lau dọn sạch sẽ trước khi cúng. Lễ vật phải tươi mới, gọn gàng, tránh sử dụng hoa héo, quả hỏng hoặc đồ ôi thiu. Sự sạch sẽ không chỉ thể hiện sự tôn kính mà còn mang ý nghĩa thanh tịnh, đón nhận điều tốt lành cho năm mới.
7. Tránh thắp quá nhiều hương cùng lúc
Nhiều người quan niệm thắp càng nhiều hương thì càng linh, tuy nhiên điều này không đúng. Thắp quá nhiều hương không chỉ gây ngột ngạt, mất mỹ quan mà còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Gia chủ chỉ cần thắp 1–3 nén hương với lòng thành là đủ.
8. Không nên cúng quá muộn hoặc sát giờ sinh hoạt ồn ào
Nếu cúng mùng 3 Tết vào buổi tối, gia chủ nên tránh cúng quá muộn, nhất là khi gia đình đang sinh hoạt đông người, ồn ào. Thời điểm cúng nên được sắp xếp hợp lý để đảm bảo không gian yên tĩnh, trang nghiêm.
9. Không bỏ qua việc khấn thần linh trước khi khấn gia tiên
Theo phong tục, gia chủ nên khấn thần linh trước, sau đó mới khấn gia tiên. Việc đảo lộn thứ tự này tuy không quá nghiêm trọng nhưng nên tránh để giữ đúng nghi lễ truyền thống, thể hiện sự tôn trọng trật tự tâm linh.
10. Luôn giữ tâm thế an hòa, hướng thiện
Điều quan trọng nhất khi cúng mùng 3 Tết là giữ cho tâm hồn thanh thản, hướng thiện, tránh sân si, nóng nảy. Một tâm thế an hòa không chỉ giúp lễ cúng thêm trọn vẹn mà còn mang lại cảm giác bình an, nhẹ nhàng cho những ngày đầu năm mới.
Mùng 3 Tết không phải là nghi lễ bắt buộc như mùng 1 Tết, tuy nhiên nhiều gia đình Việt vẫn duy trì việc cúng và đọc văn khấn mùng 3 Tết để tiếp tục hương khói tổ tiên, cầu mong một năm mới bình an, suôn sẻ. Việc cúng mùng 3 Tết thể hiện lòng thành kính, gìn giữ nét đẹp truyền thống đầu xuân.
Gia chủ có thể cúng mùng 3 Tết vào buổi sáng (từ 7h đến 11h) hoặc buổi tối tùy điều kiện sinh hoạt của gia đình. Không có quy định bắt buộc về giờ đẹp, quan trọng là chọn thời điểm thuận tiện, không gian yên tĩnh và giữ tâm thế trang nghiêm khi làm lễ.
Thông thường, văn khấn mùng 3 Tết gồm hai phần chính:
Văn khấn thần linh (Thổ Công, Táo Quân, các vị thần cai quản đất đai)
Văn khấn gia tiên (ông bà, tổ tiên nội ngoại)
Gia chủ nên khấn thần linh trước, sau đó mới khấn gia tiên để đúng phong tục.
Có thể gộp chung nếu gia đình muốn đơn giản hóa nghi lễ. Tuy nhiên, để đảm bảo sự trang nghiêm và đúng truyền thống, gia chủ vẫn nên đọc hai bài khấn riêng biệt: thần linh trước, gia tiên sau.
Gia chủ không bắt buộc phải thuộc lòng văn khấn. Có thể đọc từ giấy, sách hoặc điện thoại. Trong trường hợp không có văn khấn, gia chủ hoàn toàn có thể khấn nôm bằng lời lẽ mộc mạc, rõ ràng, xuất phát từ lòng thành kính.
Không cần. Mâm lễ cúng mùng 3 Tết nên gọn gàng, sạch sẽ, gồm hương, hoa, nước, trầu cau và mâm cơm đơn giản. Lễ cúng quan trọng ở sự thành tâm, không nằm ở số lượng hay giá trị lễ vật.
Không bắt buộc. Gia đình có thể cúng mặn hoặc chay tùy theo điều kiện và tín ngưỡng. Cả hai hình thức đều được chấp nhận, miễn là lễ vật được chuẩn bị chu đáo và trang nghiêm.
Xem thêm:
Văn khấn mùng 3 Tết không chỉ là một bài khấn theo nghi thức mà còn là biểu hiện của đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, thể hiện sự kính trọng đối với thần linh và tổ tiên. Dù mâm lễ đơn sơ hay đầy đủ, điều quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành, sự trang nghiêm và mong cầu điều thiện lành cho gia đình trong năm mới.
Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ ý nghĩa, cách chuẩn bị lễ cúng và có được bài văn khấn mùng 3 Tết đầy đủ, dễ áp dụng để thực hiện nghi lễ một cách trọn vẹn, an tâm đón năm mới an khang, hạnh phúc.
Bài viết có hữu ích với bạn không?
Có
Không
Cám ơn bạn đã phản hồi!

