Viêm não mô cầu nhóm B là gì? Triệu chứng nhận biết và phác đồ vắc xin

Đóng góp bởi: Phạm Thị Ngọc Ánh
Cập nhật 06/11
15 lượt xem
Viêm não mô cầu nhóm B: Những điều ba mẹ cần biết
  • Đây là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, có thể diễn tiến rất nhanh chỉ trong vòng 24 giờ và để lại di chứng thần kinh lâu dài cho bé.
  • Dấu hiệu ban đầu dễ nhầm với cảm sốt thông thường; nốt ban xuất huyết màu đỏ tía hoặc tím thẫm là dấu hiệu cần đưa bé đi cấp cứu ngay.
  • Vắc xin phòng nhóm B giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, nhưng loại vắc xin và độ tuổi tiêm sẽ khác nhau tùy từng sản phẩm.
  • Vắc xin nhóm B không phòng được các nhóm A, C, Y, W-135, nên ba mẹ cần trao đổi với bác sĩ về kế hoạch tiêm phù hợp cho bé.

Ba mẹ cùng xem chi tiết ngay bên dưới nhé.

Viêm não mô cầu nhóm B là bệnh nhiễm khuẩn nguy hiểm, triệu chứng đầu giống cảm sốt thông thường nhưng có thể nặng lên chỉ sau vài giờ. Bài viết dưới đây giúp mẹ hiểu bệnh là gì, cách nhận biết sớm, thời điểm cần đi cấp cứu và những lựa chọn vắc xin phòng nhóm B cho con.

Xem thêm

1 Viêm não mô cầu nhóm B là gì?

Viêm não mô cầu nhóm B là bệnh do vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitidis) nhóm B gây ra, có thể gây viêm màng não mủ hoặc nhiễm trùng huyết ở trẻ nhỏ. Vi khuẩn lây qua đường hô hấp, qua giọt bắn hoặc dịch tiết mũi họng khi tiếp xúc gần, chẳng hạn khi hôn hoặc sống chung nhà.

Điều khiến ba mẹ dễ chủ quan là vi khuẩn có thể trú âm thầm ở họng của người khỏe mạnh mà không gây triệu chứng gì. Khi lây sang trẻ nhỏ có hệ miễn dịch còn non yếu, bệnh có thể khởi phát đột ngột và tiến triển nhanh.

Nhóm B chỉ là một trong nhiều nhóm huyết thanh của não mô cầu. Mỗi nhóm cần loại vắc xin riêng, vì vậy ba mẹ nên tìm hiểu kỹ để chọn đúng mũi tiêm cho con.

2 Vì sao bệnh nguy hiểm với trẻ nhỏ?

Có hai dạng bệnh nặng thường gặp là viêm màng não mủ và nhiễm trùng huyết do não mô cầu. Khi vi khuẩn vào máu, chúng giải phóng độc tố làm tổn thương mạch máu và gây rối loạn đông máu, nên bệnh có thể đe dọa tính mạng chỉ trong thời gian rất ngắn nếu không được điều trị kịp thời.

Ngay cả khi qua khỏi, một số bé vẫn có thể gặp di chứng như giảm thính lực, ảnh hưởng đến khả năng học tập hoặc tổn thương da, tay chân cần can thiệp điều trị lâu dài. Đây là lý do việc phòng bệnh và nhận biết sớm luôn được các bác sĩ nhắc đến.

Viêm não mô cầu nhóm B có thể diễn tiến nhanh và để lại di chứng ở trẻ nhỏ.
Viêm não mô cầu nhóm B có thể diễn tiến nhanh và để lại di chứng ở trẻ nhỏ.

3 Dấu hiệu nhận biết bệnh ở trẻ

Trong những giờ đầu, bệnh dễ bị nhầm với sốt siêu vi vì bé cũng mệt mỏi, quấy khóc và biếng ăn. Ba mẹ nên chú ý khi thấy các biểu hiện dưới đây xuất hiện cùng lúc hoặc tiến triển nhanh.

  • Giai đoạn khởi phát: Bé sốt cao đột ngột, khó hạ sốt dù đã dùng thuốc, kèm lừ đừ, quấy khóc liên tục hoặc ngủ li bì bất thường.
  • Dấu hiệu viêm màng não: Trẻ lớn có thể than đau đầu dữ dội, cứng cổ, sợ ánh sáng; trẻ dưới 1 tuổi có thể phồng thóp và khóc thét khi được bế hoặc thay đổi tư thế.
  • Tổn thương da: Xuất hiện các nốt ban xuất huyết màu đỏ tía hoặc tím thẫm, kích thước không đều, có thể lan thành mảng và chuyển màu thâm đen.
  • Rối loạn tiêu hóa: Bé nôn vọt, bỏ bú hoặc đi ngoài phân lỏng.

Nốt ban xuất huyết thường xuất hiện muộn, khi vi khuẩn đã vào máu, nên ba mẹ không nên chờ thấy ban mới đưa bé đi khám. Với nốt ban nghi ngờ, ba mẹ có thể dùng đáy cốc thủy tinh trong suốt ấn nhẹ lên: nếu nốt ban không mờ đi dưới lực ép thì có thể là xuất huyết dưới da và cần đến cơ sở y tế ngay. Cách thử này chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế việc bác sĩ thăm khám.

Ép ly thủy tinh lên nốt ban giúp ba mẹ nhận biết ban xuất huyết ở trẻ.
Ép ly thủy tinh lên nốt ban giúp ba mẹ nhận biết ban xuất huyết ở trẻ.

4 Khi nào cần đưa bé đi cấp cứu ngay?

Với bệnh này, việc dùng kháng sinh sớm có ý nghĩa rất lớn đối với khả năng hồi phục của bé. Vì vậy, khi nghi ngờ, ba mẹ không nên tiếp tục theo dõi tại nhà mà hãy đưa bé đến bệnh viện có khoa cấp cứu gần nhất nếu thấy:

  • Co giật: Bé co giật toàn thân hoặc co giật ở mặt, tay chân.
  • Ban lan nhanh: Các mảng ban xuất huyết tăng nhanh về số lượng và kích thước.
  • Thay đổi ý thức và hô hấp: Bé lừ đừ, khó đánh thức, thở nhanh, khó thở hoặc môi và đầu ngón tay tím tái.
  • Dấu hiệu sốc: Tay chân lạnh ngắt, da nổi vân tím, bé mệt lả dù vẫn đang sốt.

Nhiều gia đình có tâm lý giữ con ở nhà qua đêm để chờ sáng mới đi khám. Ba mẹ nên tránh điều này, đồng thời không tự ý cho bé uống kháng sinh, cạo gió hay đánh cảm vì có thể làm chậm thời gian cấp cứu quý giá.

5 Vắc xin phòng nhóm B hiện nay

Tại Việt Nam, ba mẹ thường nghe đến hai loại vắc xin có liên quan đến nhóm B là Mengoc BC và Bexsero. Để dễ đối chiếu, bảng dưới đây tóm tắt những điểm khác biệt chính giữa hai loại.

Tiêu chíMengoc BCBexsero
Nhà sản xuấtViện Finlay (Cu-ba)GSK
Nhóm vi khuẩn phòng ngừaNhóm B và nhóm CNhóm B
Độ tuổi bắt đầu tiêmTừ đủ 6 tháng tuổiTừ đủ 2 tháng tuổi
Lịch tiêmGồm 2 liều cách nhau vài tuầnTùy độ tuổi bắt đầu tiêm, có thể kèm mũi nhắc
Vắc xin phòng viêm não mô cầu nhóm B cho trẻ nhỏ được chọn theo độ tuổi.
Vắc xin phòng viêm não mô cầu nhóm B cho trẻ nhỏ được chọn theo độ tuổi.

Mengoc BC dành cho bé từ 6 tháng tuổi

Mengoc BC phòng bệnh do não mô cầu nhóm B và nhóm C, dành cho trẻ từ đủ 6 tháng tuổi. Như vậy, bé dưới 6 tháng chưa thuộc đối tượng tiêm loại này và ba mẹ cần hỏi bác sĩ về lựa chọn phù hợp trong giai đoạn đầu đời.

Bexsero có thể bắt đầu từ 2 tháng tuổi

Bexsero là vắc xin chuyên cho nhóm B, có thể bắt đầu từ đủ 2 tháng tuổi. Lịch tiêm thay đổi theo độ tuổi bé bắt đầu tiêm, nên ba mẹ hãy để bác sĩ tại cơ sở tiêm chủng tư vấn cụ thể.

Vắc xin nhóm B không có tác dụng với nhóm A, C, Y và W-135 (riêng Mengoc BC có thêm nhóm C). Vì vậy, ba mẹ nên hỏi bác sĩ về việc kết hợp thêm vắc xin phòng các nhóm còn lại để bé được bảo vệ rộng hơn.

Lưu ý cho ba mẹ: Không loại vắc xin nào bảo vệ hoàn toàn mọi trường hợp. Dù bé đã tiêm đủ mũi, ba mẹ vẫn cần theo dõi sát khi bé sốt cao kèm dấu hiệu bất thường và đưa bé đi khám sớm.

6 Chăm sóc và theo dõi bé sau khi tiêm vắc xin

Nhiều ba mẹ lo lắng khi thấy bé sốt nhẹ hoặc sưng đỏ chỗ tiêm. Đây thường là phản ứng thường gặp sau tiêm và hay tự hết sau vài ngày. Sau khi tiêm, ba mẹ nên cho bé ở lại cơ sở y tế khoảng 30 phút để theo dõi các phản ứng sớm, sau đó chăm sóc bé ở nhà như sau.

  • Trang phục: Cho bé mặc quần áo mỏng, thoáng và giữ da sạch sẽ.
  • Vết tiêm: Không chườm nóng, đắp khoai tây, lá cây hay bất kỳ vật gì lên chỗ tiêm vì có thể gây nhiễm trùng da.
  • Ăn uống: Bé có thể quấy khóc hoặc chán ăn nhẹ trong 1 - 2 ngày đầu, ba mẹ nên cho bé bú hoặc uống nước thường xuyên hơn.
  • Hạ sốt: Khi bé sốt, ba mẹ chỉ nên dùng thuốc hạ sốt theo liều cân nặng do bác sĩ hướng dẫn.
Theo dõi bé 30 phút tại cơ sở y tế và chăm sóc vết tiêm sau khi tiêm vắc xin.
Theo dõi bé 30 phút tại cơ sở y tế và chăm sóc vết tiêm sau khi tiêm vắc xin.

Mẹo nhỏ cho ba mẹ: Nếu bé sốt kéo dài, sốt cao khó hạ, bỏ bú hoàn toàn hoặc có biểu hiện lạ, ba mẹ hãy đưa bé quay lại cơ sở y tế để bác sĩ thăm khám.

7 Câu hỏi thường gặp về viêm não mô cầu nhóm B

Dưới đây là những thắc mắc ba mẹ thường gửi đến khi tìm hiểu về bệnh và việc tiêm phòng cho con.

Bé đã tiêm Mengoc BC có cần tiêm thêm Bexsero không?

Việc có nên tiêm thêm hay không phụ thuộc vào độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và tư vấn của bác sĩ. Ba mẹ hãy mang theo sổ tiêm chủng của bé để bác sĩ đưa ra hướng dẫn cụ thể.

Tiêm vắc xin phòng nhóm B có phòng được nhóm A, C, Y, W-135 không?

Không. Mỗi nhóm cần vắc xin riêng, ngoại trừ Mengoc BC có thêm thành phần phòng nhóm C. Ba mẹ nên hỏi bác sĩ về vắc xin phòng các nhóm còn lại.

Bé mấy tháng tuổi có thể tiêm vắc xin phòng nhóm B?

Tùy loại vắc xin: Bexsero có thể bắt đầu từ đủ 2 tháng tuổi, còn Mengoc BC dành cho trẻ từ đủ 6 tháng tuổi.

Nốt ban xuất huyết xuất hiện khi nào?

Nốt ban thường xuất hiện muộn, có thể sau khi bé đã sốt một thời gian ngắn, và lan nhanh. Ba mẹ không nên chờ ban xuất hiện mới đưa bé đi khám nếu bé sốt cao kèm lừ đừ.

Bé đang sổ mũi hoặc sốt nhẹ có tiêm vắc xin được không?

Bác sĩ sẽ khám sàng lọc trước khi quyết định. Nếu bé đang sốt hoặc mắc bệnh nhiễm trùng cấp tính, lịch tiêm thường được hoãn cho đến khi bé khỏe lại.

Xem thêm:

Bệnh diễn tiến nhanh nhưng ba mẹ hoàn toàn có thể chủ động bằng cách nhận biết sớm dấu hiệu bất thường, đưa bé đi cấp cứu kịp thời và trao đổi với bác sĩ về kế hoạch tiêm chủng. Ba mẹ hãy kiểm tra lại sổ tiêm chủng của con, đồng thời xem thêm vitamin và khoáng chất, khẩu trang và nước rửa bình sữa tại website avakids.com hoặc gọi hotline 1900.866.874 (8:00 - 21:30) để được tư vấn miễn phí nhé!

Nguồn tham khảo

Lịch sử cập nhật
Lần cập nhật Ngày Người cập nhật Nội dung cập nhật
Ngày xuất bản 06/11/2026 Phạm Thị Ngọc Ánh Xuất bản bài viết

Bài viết có hữu ích với bạn không?

Có
Không

Cám ơn bạn đã phản hồi!

Xin lỗi bài viết chưa đáp ứng nhu cầu của bạn. Vấn đề bạn gặp phải là gì?

Bài tư vấn chưa đủ thông tin
Chưa lựa chọn được sản phẩm đúng nhu cầu
Bài tư vấn sai mục tiêu
Bài viết đã cũ, thiếu thông tin
Gửi