Cách viết mở bài Người Lái Đò Sông Đà hay, hấp dẫn đọc là cuốn (50+ mẫu)

Bạn đang tìm kiếm những mẫu mở bài Người lái đò sông Đà hay và chuyên sâu để nâng cấp bài văn của mình? Tác phẩm này là trọng tâm trong chương trình Ngữ văn lớp 12, đòi hỏi người viết phải nắm vững cả vẻ đẹp hùng vĩ, hung bạo của dòng sông lẫn sự tài hoa, nghệ sĩ của người lái đò. Nhằm giúp các em tự tin chinh phục điểm 9+ trong các kỳ thi quan trọng, chúng tôi đã tổng hợp dàn ý và bộ sưu tập các mở bài chọn lọc nhất. Cùng tham khảo dàn ý và bài văn mẫu chi tiết tại đây!

1Dàn ý chi tiết Người lái đò sông Đà

Tác phẩm "Người lái đò Sông Đà" của Nguyễn Tuân là một trong những thiên tùy bút xuất sắc nhất của văn học hiện đại Việt Nam. Để phân tích sâu sắc tác phẩm này, các em cần làm nổi bật hai hình tượng đối lập mà thống nhất: con sông Đà "hung bạo và trữ tình" cùng hình tượng người lái đò với "thứ vàng mười đã qua thử lửa".

Dưới đây là dàn ý chi tiết và chuyên sâu để các em triển khai bài văn đạt điểm cao.

1.1. Mở bài

Tác giả: Nguyễn Tuân là bậc thầy của ngôn từ, người suốt đời đi tìm cái đẹp. Ông có phong cách nghệ thuật độc đáo: tài hoa, uyên bác và cái nhìn mang tính khám phá.

Tác phẩm: Là kết quả của chuyến đi thực tế lên Tây Bắc năm 1958. Tác phẩm ca ngợi vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên và vẻ đẹp của con người trong lao động.

Vấn đề nghị luận: Hình tượng con sông Đà (vừa hung bạo, vừa trữ tình) và hình ảnh người lái đò tài hoa, nghệ sĩ trên thác dữ.

1.2. Thân bài

1. Lời đề từ và cá tính của dòng sông

"Đẹp vậy thay, bài ca đất nước": Cảm hứng yêu nước, tự hào về vẻ đẹp của Tổ quốc.

"Chúng thủy giai đông tẩu - Đà giang độc bắc lưu": Khẳng định cá tính "ngông", sự độc đáo và khác biệt của sông Đà giữa muôn vàn dòng sông khác.

2. Hình tượng con sông Đà: "Hung bạo và Trữ tình"

a. Vẻ đẹp hung bạo, dữ dằn (Diện mạo quân thù)

Cảnh đá bờ sông dựng vách thành: Chẹt lòng sông hẹp như cái yết hầu, "đứng bên này bờ nhẹ tay ném hòn đá qua bên kia vách", cảm giác lạnh lẽo và nghẹt thở.

Ghềnh Hát Loóng: "Dài hàng cây số, nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió", tạo nên sự cuồng loạn và dữ dằn.

Những cái hút nước (Quay lơ): Như những cái giếng bê tông, kêu "ọc ọc" như vừa rót dầu sôi vào, có thể nuốt chửng những chiếc thuyền xấu số.

Tiếng thác nước: Được miêu tả bằng nghệ thuật nhân hóa bậc thầy: lúc thì oán trách, lúc van xin, lúc lại "rống lên như một ngàn con trâu mộng đang lồng lộn giữa rừng vầu rừng tre nứa nổ lửa".

Thạch trận: Những hòn đá vô tri được Nguyễn Tuân phù phép thành một "trận đồ bát quái" có mưu đồ nham hiểm, chia làm ba trùng vi thạch trận để tiêu diệt con thuyền.

b. Vẻ đẹp trữ tình, thơ mộng (Diện mạo người tình nhân)

Hình dáng từ trên cao: Như một "dây thừng ngoằn ngoèo", như "áng tóc trữ tình" của người thiếu nữ Tây Bắc ẩn hiện trong mây trời.

Màu sắc nước sông: Thay đổi theo mùa: mùa xuân xanh màu "ngọc bích", mùa thu "lừ lừ chín đỏ như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa".

Cảnh sắc hai bên bờ: Mang vẻ đẹp lặng tờ, cổ tích với "những nương ngô nhú lên mấy lá ngô non đầu mùa", "những con hươu thơ ngây ngác ngơ", cảnh tượng như thời tiền sử.

3. Hình tượng người lái đò Sông Đà (Người anh hùng lao động)

Ngoại hình: In đậm dấu ấn nghề nghiệp (tay lêu nghêu, chân khuỳnh khuỳnh, giọng nói ào ào như tiếng nước thác).

Cuộc chiến đấu với thác dữ:

Trùng vi 1: Sông Đà tung đòn hiểm, ông lái đò "cố nén vết thương", mặt méo bệch đi nhưng vẫn tỉnh táo chỉ huy con thuyền.

Trùng vi 2: Sông Đà đổi chiến thuật, ông lái đò "nắm chặt cái bờm sóng", cưỡi lên thác dữ như cưỡi hổ, "rảo tay lái" tránh những cửa tử.

Trùng vi 3: Ít cửa sinh hơn, nhưng ông lái đò phóng thẳng thuyền, "chọc thủng" cửa giữa, đưa thuyền vút qua như một mũi tên.

Phẩm chất: Vừa là người lao động dũng cảm, vừa là một "nghệ sĩ" trong nghệ thuật vượt thác với đôi bàn tay lái ra hoa.

Phong thái sau trận chiến: Bình thản, ung dung, coi việc chiến thắng thác ghềnh là chuyện thường tình hằng ngày, không một lời khoe khoang.

4. Đặc sắc nghệ thuật

Ngôn ngữ giàu có, uyên bác, sử dụng kiến thức từ nhiều ngành: quân sự, võ thuật, điện ảnh, hội họa...

Trí tưởng tượng phong phú, độc đáo; nghệ thuật nhân hóa và so sánh bậc thầy.

Nhân vật người lái đò được xây dựng dưới góc độ tài hoa, nghệ sĩ.

Xem thêm: 30+ bài văn thuyết minh về cây bút bi siêu hay, điểm cao

1.3. Kết bài

Tổng kết: Tác phẩm là bức tranh hoành tráng về thiên nhiên và con người Việt Nam trong lao động.

Ý nghĩa: Khẳng định cái đẹp luôn hiện hữu trong cuộc sống quanh ta, nếu ta có đôi mắt tài hoa và tâm hồn trân trọng.

Cảm nghĩ: Nguyễn Tuân đã đóng góp cho văn học một "tờ hoa" quý giá về vùng đất Tây Bắc hùng vĩ.

2Tuyển chọn 50+ mẫu mở bài Người lái đò sông Đà đạt điểm 9+ hay nhất cho học sinh

Mẫu 1: mở bài Người lái đò sông Đà

Nguyễn Tuân – bậc thầy của ngôn từ, người suốt đời đi tìm cái "đẹp" và cái "thật" trong cuộc đời. Nếu như trước Cách mạng tháng Tám, ông là một kẻ lãng tử đi tìm vẻ đẹp của "Vang bóng một thời", thì sau Cách mạng, ngòi bút ấy đã hướng về thực tại hào hùng của đất nước. Tùy bút "Người lái đò Sông Đà" là kết tinh của niềm say mê ấy. Tác phẩm không chỉ vẽ nên một bức tranh thiên nhiên Tây Bắc vừa hung bạo vừa trữ tình mà còn tạc dựng hình tượng người lao động như một vị nghệ sĩ tài hoa trên thác dữ, khẳng định cái nhìn uyên bác và cái "ngông" đầy nghệ thuật của một "người thợ kim hoàn" trên cánh đồng chữ nghĩa.

Mẫu 2: mở bài Người lái đò sông Đà

Dòng sông trong thi ca Việt Nam vốn dĩ rất hiền hòa, thơ mộng: từ dòng sông Thu Bồn trong trẻo đến con sông Đuống "trôi đi lấp lánh". Nhưng khi bước vào thế giới của Nguyễn Tuân, sông Đà hiện lên như một sinh thể có diện mạo, có cá tính riêng biệt: "Chúng thủy giai đông tẩu, Đà giang độc bắc lưu". Qua tùy bút "Người lái đò Sông Đà", con sông ấy hiện lên với hai nét tính cách đối lập: một con thủy quái hung bạo, nham hiểm và một người tình nhân trữ tình, duyên dáng. Trên cái nền hùng vĩ đó, tác giả đã tôn vinh "thứ vàng mười đã qua thử lửa" của con người Tây Bắc qua hình ảnh ông lái đò dũng cảm và tài hoa.

Mẫu 3: mở bài Người lái đò sông Đà

Tây Bắc – mảnh đất của những đỉnh núi mờ sương và những dòng sông cuộn sóng từ lâu đã trở thành nguồn cảm hứng vô tận cho thơ ca. Nếu như "Tây Tiến" của Quang Dũng gợi về một vùng đất "dữ dội và hào hùng" của người lính, thì "Người lái đò Sông Đà" của Nguyễn Tuân lại khai thác vẻ đẹp của thiên nhiên và con người lao động trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội. Bằng vốn hiểu biết uyên bác về địa lý, lịch sử và nghệ thuật, Nguyễn Tuân đã biến một chuyến đi thực tế thành một thiên anh hùng ca về dòng sông Đà hiểm trở và người anh hùng lái đò, khắc họa một vẻ đẹp "vàng mười" của tâm hồn Việt Nam.

Mẫu 4: mở bài Người lái đò sông Đà

Với Nguyễn Tuân, cái đẹp không chỉ nằm ở hoa thơm cỏ lạ mà còn nằm ngay trong sự dữ dội của thiên nhiên và sức mạnh chinh phục của con người. Trong tùy bút "Người lái đò Sông Đà", ông đã dùng ngòi bút tài hoa để "phù phép" cho những hòn đá vô tri, những thác nước gào thét trở thành một thạch trận đầy mưu mô. Để rồi từ trong cuộc chiến sinh tử ấy, hình tượng người lái đò hiện lên không chỉ là một người lao động thuần túy mà là một nghệ sĩ bậc thầy trên sông nước. Tác phẩm là một minh chứng rực rỡ cho phong cách "tài hoa uyên bác" – dấu ấn riêng biệt không thể trộn lẫn của Nguyễn Tuân.

Mẫu 5: mở bài Người lái đò sông Đà

Có ý kiến cho rằng: "Nguyễn Tuân là một người định nghĩa lại sự tài hoa". Quả thật, đọc "Người lái đò Sông Đà", ta mới thấy hết cái sự "tài" và "tình" của nhà văn họ Nguyễn. Ông không miêu tả dòng sông như một vật thể địa lý khô khan mà biến nó thành một "kẻ thù số một" với tâm địa nham hiểm. Để rồi trên cái nền của sự hung bạo ấy, vẻ đẹp của con người hiện lên rực rỡ hơn bao giờ hết. Hình ảnh ông lái đò vượt qua ba trùng vi thạch trận bằng đôi tay "lái ra hoa" chính là bài ca tôn vinh giá trị con người lao động mới – những người đang thầm lặng cống hiến để làm đẹp thêm cho bài ca đất nước.

Mẫu 6: mở bài Người lái đò sông Đà

Nguyễn Tuân tự ví mình là một lữ khách trung thành với những cung đường mới lạ, luôn khao khát được chiêm ngưỡng "những phong cảnh lạ của đất nước". Trong chuyến đi ngược dòng Tây Bắc, ông đã gặp sông Đà – một dòng sông mang trong mình dòng máu nổi loạn và hoang dại. Với tùy bút "Người lái đò Sông Đà", Nguyễn Tuân không chỉ đem đến cho độc giả một bức tranh thiên nhiên kỳ vĩ bằng ngôn từ mà còn tạc dựng hình ảnh người lái đò như một hiệp sĩ giữa sóng nước. Qua đó, nhà văn khẳng định niềm tin yêu vào con người lao động - những người nghệ sĩ đang viết tiếp những trang sử vàng cho vùng đất Tây Bắc phía cực Bắc Tổ quốc.

Mẫu 7: mở bài Người lái đò sông Đà

Trong mối tương quan giữa thiên nhiên và con người, Nguyễn Thành Long tìm thấy sự "lặng lẽ", còn Nguyễn Tuân lại tìm thấy sự "quyết liệt". "Người lái đò Sông Đà" là một cuộc đối đầu không cân sức nhưng đầy hào sảng giữa sức mạnh cuồng bạo của dòng nước thác và bản lĩnh kiên cường của con người. Bằng nghệ thuật miêu tả bậc thầy, Nguyễn Tuân đã nâng tầm một công việc lao động bình thường thành một bộ môn nghệ thuật điêu luyện. Tác phẩm chính là sự hội tụ của một trí tuệ uyên bác, một tâm hồn nhạy cảm và một bút pháp trần thuật bậc thầy trong nền văn xuôi hiện đại Việt Nam.

Mẫu 8: mở bài Người lái đò sông Đà

Nếu trước đây, Nguyễn Tuân chỉ say mê với vẻ đẹp của một thời vang bóng, những thú chơi phong lưu thanh cao, thì sau năm 1945, ông đã tìm thấy vẻ đẹp ngay trong cuộc đời thực tại, trong những con người lao động bình dị. "Người lái đò Sông Đà" chính là "tờ hoa" đẹp nhất ghi dấu sự chuyển mình ấy. Sông Đà hung bạo là bài toán thử thách, và người lái đò là đáp án hoàn hảo cho vẻ đẹp tài hoa, nghệ sĩ của con người mới. Tác phẩm không chỉ là kỳ tích của ngôn từ mà còn là niềm tự hào về sức mạnh Việt Nam trong công cuộc chinh phục thiên nhiên.

Mẫu 9: mở bài Người lái đò sông Đà

"Chúng thủy giai đông tẩu - Đà giang độc bắc lưu". Chỉ bằng một lời đề từ ngắn gọn, Nguyễn Tuân đã hé mở cho chúng ta thấy diện mạo của một dòng sông mang cá tính độc đáo, không chịu khép mình vào những khuôn mẫu thông thường. Sông Đà trong tùy bút cùng tên hiện lên như một sinh thể sống động, có linh hồn và tâm địa vô cùng phức tạp. Nhưng trên tất cả, đó là cái nền để nhà văn tôn vinh người lái đò – một "người hùng" thực thụ giữa thác ghềnh. Qua tác phẩm, ta thấy được một Nguyễn Tuân vừa là một nhà địa lý, một nhà sử học, vừa là một nghệ sĩ bậc thầy đang say sưa ca ngợi vẻ đẹp của "quê hương giàu đẹp".

Mẫu 10: mở bài Người lái đò sông Đà

Tùy bút "Người lái đò Sông Đà" là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của Nguyễn Tuân sau Cách mạng tháng Tám, in trong tập "Sông Đà" (1960). Tác phẩm là thành quả của sự quan sát tinh tế, sự tưởng tượng phong phú và vốn kiến thức uyên bác về nhiều lĩnh vực. Qua hình tượng con sông Đà hung bạo, trữ tình và hình ảnh ông lái đò vượt thác dũng cảm, tài hoa, Nguyễn Tuân đã thể hiện tình yêu quê hương đất nước tha thiết và niềm trân trọng vẻ đẹp của con người lao động Việt Nam. Đây thực sự là một thiên sử thi bằng văn xuôi về vùng đất Tây Bắc hùng vĩ.

Mẫu 11: Mở bài Người lái đò sông Đà

Nguyễn Tuân là một định nghĩa đầy đủ nhất về người nghệ sĩ tài hoa. Trong khu vườn văn học Việt Nam, ông không chọn những lối đi bằng phẳng mà luôn khao khát những khúc quanh, những vực sâu và thác ghềnh dữ dội để thử thách ngòi bút của chính mình. Tùy bút "Người lái đò Sông Đà" chính là một cuộc chơi ngôn từ đầy bản lĩnh, nơi nhà văn dùng vốn hiểu biết uyên bác về địa lý, quân sự, võ thuật để tạc dựng nên một dòng sông Đà mang diện mạo quân thù nham hiểm. Nhưng vượt lên trên tất cả, đó là sự tôn vinh con người lao động – người lái đò với đôi bàn tay lái ra hoa, một "thứ vàng mười" quý giá của tâm hồn Việt Nam giữa đại ngàn Tây Bắc.

Mẫu 12: Mở bài Người lái đò sông Đà

Trong chuyến đi thực tế ngược dòng Tây Bắc năm 1958, Nguyễn Tuân không chỉ đi tìm những cảnh sắc kỳ vĩ của non sông mà còn mải miết đi tìm "thứ vàng mười đã qua thử lửa" của con người. Và ông đã tìm thấy điều đó ngay trên những thác ghềnh dữ dội của dòng sông Đà. Tác phẩm "Người lái đò Sông Đà" là bài ca ca ngợi sự dũng cảm và tài hoa của con người trong cuộc chiến chinh phục thiên nhiên. Qua ngòi bút của Nguyễn Tuân, ông lái đò không còn là một người lao động bình thường, mà là một vị tướng tài ba, một nghệ sĩ thực thụ đang khiêu vũ trên miệng cọp của những trùng vi thạch trận nham hiểm.

Mẫu 13: Mở bài Người lái đò sông Đà

Hiếm có dòng sông nào trong văn học lại mang một cá tính phức tạp và cực đoan như sông Đà qua nét vẽ của Nguyễn Tuân. Nó vừa là một "kẻ thù số một" với những cái hút nước kêu "ọc ọc" kinh hoàng, vừa là một "người tình nhân chưa quen biết" với áng tóc trữ tình mướt mải sương khói. Sự đối lập gay gắt giữa vẻ hung bạo và nét trữ tình đã tạo nên sức hấp dẫn khó cưỡng cho tùy bút "Người lái đò Sông Đà". Trên cái phông nền thiên nhiên dữ dội và thơ mộng ấy, hình ảnh người lái đò hiện lên như một biểu tượng cho bản lĩnh và trí tuệ của con người Việt Nam trong thời đại mới.

Mẫu 14: Mở bài Người lái đò sông Đà

"Đẹp vậy thay, bài ca đất nước". Lời đề từ đầy cảm hứng ấy đã mở ra một thiên tùy bút rực rỡ sắc màu và âm thanh về vùng đất phía Bắc Tổ quốc. Nguyễn Tuân đến với sông Đà bằng một tình yêu thiết tha và một sự trân trọng tuyệt đối dành cho cảnh sắc quê hương. Với ông, sông Đà không chỉ là một dòng chảy vật lý mà là một sinh thể có linh hồn, có tính cách "độc bắc lưu" không trộn lẫn. Tác phẩm là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa cái tôi tài hoa, uyên bác và niềm tự hào sâu sắc về sức mạnh của con người lao động đang thầm lặng làm giàu cho bài ca đất nước.

Mẫu 15: Mở bài Người lái đò sông Đà

Nhân vật trong văn chương Nguyễn Tuân dù là một người trí thức hay một người lao động bình dân, bao giờ cũng hiện lên dưới cốt cách của một người nghệ sĩ tài hoa. Trong "Người lái đò Sông Đà", quan niệm ấy được đẩy lên đến đỉnh cao qua hình ảnh ông lái đò trên thác dữ. Nguyễn Tuân không nhìn công việc vượt thác bằng con mắt của một người làm nghề, mà nhìn bằng con mắt của một người thưởng thức nghệ thuật. Từng động tác phóng thuyền, tránh cửa tử, chọc thủng cửa sinh của ông lái đò đều được miêu tả như một màn trình diễn điêu luyện, biến cuộc sinh tồn khốc liệt thành một kiệt tác của lòng dũng cảm và trí thông minh.

Mẫu 16: Mở bài Người lái đò sông Đà

Nếu như trong thơ ca thời kháng chiến, Tây Bắc là mảnh đất "đoàn quân không mọc tóc", thì trong văn xuôi thời kỳ hòa bình, Tây Bắc lại hiện lên rực rỡ với những kỳ tích của con người trong sản xuất và lao động. Nguyễn Tuân trong chuyến đi thực tế năm 1958 đã ghi lại một "tờ hoa" quý giá về mảnh đất này qua "Người lái đò Sông Đà". Tác phẩm không chỉ phản ánh sự hung bạo của thiên nhiên mà còn khẳng định vị thế chủ nhân của con người trước vũ trụ bao la. Đó là hình ảnh người lái đò ung dung, bình thản sau cuộc chiến sinh tử, biểu tượng cho sức sống bền bỉ và tầm vóc cao đẹp của con người Việt Nam hiện đại.

Mẫu 17: Mở bài Người lái đò sông Đà

Đọc Nguyễn Tuân, người ta không chỉ thấy cảnh, thấy người mà còn thấy cả một kho tàng ngôn ngữ vô cùng giàu có và biến hóa. "Người lái đò Sông Đà" là một ví dụ điển hình cho bút pháp "vẩy bút thành hoa" của nhà văn họ Nguyễn. Ông đã dùng vốn từ vựng của nhiều ngành nghệ thuật khác nhau để "điêu khắc" nên một con sông Đà đầy góc cạnh và nham hiểm. Để rồi trên cái phông nền ngôn từ kỳ ảo ấy, chân dung ông lái đò hiện lên rực rỡ với thứ "vàng mười" tâm hồn. Tác phẩm thực sự là một kiệt tác của thể tùy bút, khẳng định vị thế "bậc thầy ngôn từ" của Nguyễn Tuân trong văn học Việt Nam.

Mẫu 18: Mở bài Người lái đò sông Đà

Nguyễn Tuân từng quan niệm rằng: "Văn chương cần có những người nghệ sĩ không chấp nhận những gì cũ kỹ, mòn chán". Chính vì thế, khi viết về sông Đà, ông đã chọn cách tiếp cận độc đáo nhất: biến dòng sông thành một sinh thể mang tâm địa con người và biến người lao động thành một nghệ sĩ vượt thác. Tùy bút "Người lái đò Sông Đà" là minh chứng cho việc nghệ thuật chân chính phải bắt nguồn từ thực tế lao động nhọc nhằn nhưng vinh quang. Qua đó, nhà văn ngợi ca vẻ đẹp của những con người đang ngày đêm làm chủ thiên nhiên, làm chủ cuộc đời mình bằng chính đôi bàn tay và khối óc tài hoa.

Mẫu 19: Mở bài Người lái đò sông Đà

"Chúng thủy giai đông tẩu - Đà giang độc bắc lưu". Câu thơ của người xưa đã trở thành kim chỉ nam cho ngòi bút Nguyễn Tuân khi khám phá sông Đà. Dòng sông ấy "ngông" như chính tâm hồn nhà văn, không chịu xuôi theo dòng chảy chung mà tự chọn cho mình một hướng đi riêng biệt. Sự độc đáo ấy đã được Nguyễn Tuân cụ thể hóa qua hình tượng con sông Đà hung bạo, trữ tình và người lái đò nghệ sĩ. Tác phẩm là một bài thơ bằng văn xuôi hùng tráng, tôn vinh sức mạnh chinh phục và vẻ đẹp tâm hồn của con người giữa vùng đất Tây Bắc phía cực Bắc Tổ quốc.

Mẫu 20: Mở bài Người lái đò sông Đà

Nếu sông Hương của Hoàng Phủ Ngọc Tường mang vẻ đẹp của một "cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại", thì sông Đà của Nguyễn Tuân lại mang diện mạo của một "kẻ thù số một" nham hiểm nhưng cũng đầy lãng mạn như một "người tình nhân chưa quen biết". Trong tùy bút "Người lái đò Sông Đà", Nguyễn Tuân đã thể hiện một cái nhìn uyên bác, đa chiều khi khai thác vẻ đẹp của dòng sông từ nhiều góc độ. Tác phẩm không chỉ là kỳ tích của trí tưởng tượng mà còn là lời khẳng định về vẻ đẹp "vàng mười" của con người lao động Việt Nam – những người đang thầm lặng viết nên bản anh hùng ca xây dựng quê hương.

Mẫu 21: Mở bài Người lái đò sông Đà

Nguyễn Tuân là một cái định nghĩa về người nghệ sĩ tài hoa. Trong suốt cuộc đời cầm bút, ông luôn khát khao đi tìm cái "đẹp" – không phải cái đẹp bình thường, mà là cái đẹp ở cường độ mạnh, cái đẹp gây cảm giác mãnh liệt. Tùy bút "Người lái đò Sông Đà" chính là kết tinh rực rỡ của quan niệm thẩm mỹ ấy. Tác phẩm không chỉ là một bức tranh thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ mà còn là một bài ca ca ngợi vẻ đẹp của con người trong lao động. Qua hình tượng con sông Đà hung bạo, trữ tình và hình ảnh người lái đò tài hoa, Nguyễn Tuân đã khẳng định vị thế chủ nhân của con người trước thiên nhiên dữ dội.

Mẫu 22: Mở bài Người lái đò sông Đà

Văn học Việt Nam hiện đại đã dành không ít trang viết cho những dòng sông, nhưng hiếm có dòng sông nào lại mang diện mạo và tâm địa của một "con thủy quái" nham hiểm như sông Đà trong văn Nguyễn Tuân. Với tập tùy bút "Sông Đà" mà tiêu biểu là "Người lái đò Sông Đà", nhà văn đã thực hiện một cuộc hành trình "vô tiền khoáng hậu" để khám phá vẻ đẹp của đất nước và con người. Bằng vốn hiểu biết uyên bác và trí tưởng tượng kỳ diệu, Nguyễn Tuân đã tạc dựng nên một cuộc chiến đấu sinh tử giữa người lái đò và thạch trận sông Đà, từ đó làm ngời sáng "thứ vàng mười đã qua thử lửa" của tâm hồn con người lao động vùng cao.

Mẫu 23: Mở bài Người lái đò sông Đà

Trong quan niệm nghệ thuật của Nguyễn Tuân, con người dù ở địa vị nào, làm bất cứ nghề nghiệp gì, nếu đạt đến độ điêu luyện trong công việc thì đều là những nghệ sĩ tài hoa. "Người lái đò Sông Đà" là một minh chứng rực rỡ cho tư tưởng ấy. Tác phẩm đặt nhân vật ông lái đò vào một hoàn cảnh khắc nghiệt: cuộc đối đầu với dòng sông Đà hung bạo với mưu đồ nham hiểm của thạch trận. Bằng bút pháp giàu tính tạo hình và ngôn ngữ biến hóa, Nguyễn Tuân đã nâng tầm một công việc lao động bình thường thành một nghệ thuật vượt thác đầy ngoạn mục, khẳng định bản lĩnh và trí tuệ con người Việt Nam.

Mẫu 24: Mở bài Người lái đò sông Đà

"Nhà văn là người thư ký trung thành của thời đại", nhưng với Nguyễn Tuân, ông còn là người nghệ sĩ điêu khắc những vẻ đẹp vĩnh cửu từ thực tại. Tùy bút "Người lái đò Sông Đà" được viết sau chuyến đi thực tế dài ngày lên vùng cao Tây Bắc, ghi lại những rung động mãnh liệt của tác giả trước vẻ đẹp kỳ vĩ của giang sơn. Sông Đà dưới ngòi bút Nguyễn Tuân hiện lên như một sinh thể có linh hồn, mang trong mình hai nét tính cách đối lập: hung bạo và trữ tình. Trên cái nền hùng vĩ ấy, hình ảnh người lái đò hiện lên như một bức tượng đài về người anh hùng lao động trong thời đại xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Mẫu 25: Mở bài Người lái đò sông Đà

Nếu phải chọn một tác phẩm tiêu biểu cho phong cách "tài hoa, uyên bác" của Nguyễn Tuân sau Cách mạng, chắc chắn đó phải là "Người lái đò Sông Đà". Đây là một "tờ hoa" quý giá nơi nhà văn huy động kiến thức từ nhiều ngành nghệ thuật khác nhau như hội họa, âm nhạc, điện ảnh, quân sự để miêu tả dòng sông Đà hiểm trở. Tác phẩm không chỉ mang lại cho người đọc cảm giác rùng mình trước sức mạnh của thiên nhiên mà còn khơi gợi niềm tự hào về con người. Hình ảnh ông lái đò vượt qua ba trùng vi thạch trận bằng đôi tay "lái ra hoa" chính là bài ca tôn vinh trí tuệ và sự dũng cảm của con người trước nghịch cảnh.

Mẫu 26: Mở bài Người lái đò sông Đà

Sông Đà – dòng sông "độc bắc lưu" của vùng trời Tây Bắc – qua lăng kính của Nguyễn Tuân bỗng trở thành một nhân vật có diện mạo và cá tính đặc biệt. Nó không chỉ là dòng chảy cơ giới mà là một kẻ thù số một của con người, luôn chực chờ để nuốt chửng những chuyến thuyền qua thác. Tùy bút "Người lái đò Sông Đà" đã khai thác triệt để mối quan hệ giữa thiên nhiên dữ dội và con người anh hùng. Bằng ngôn ngữ điêu luyện và trí tưởng tượng phong phú, Nguyễn Tuân đã chứng minh rằng: trong cuộc chiến với thiên nhiên, con người không chỉ thắng bằng sức mạnh mà còn thắng bằng sự tài hoa và cốt cách nghệ sĩ.

Mẫu 27: Mở bài Người lái đò sông Đà

Nguyễn Tuân suốt đời là một người bộ hành mải miết đi tìm những vẻ đẹp lấp lánh của đất nước. Trong chuyến đi ngược dòng Tây Bắc năm 1958, ông đã bắt gặp "thứ vàng mười" của thiên nhiên và "thứ vàng mười đã qua thử lửa" ở tâm hồn con người. "Người lái đò Sông Đà" là một thiên sử thi về lao động, nơi nhà văn dùng bút pháp lãng mạn kết hợp với vốn hiểu biết uyên bác để miêu tả cuộc chiến trên sông nước. Hình ảnh người lái đò hiên ngang trên thác dữ không chỉ là vẻ đẹp của cá nhân mà là đại diện cho sức sống, ý chí của cả một dân tộc đang vươn mình làm chủ thiên nhiên và cuộc sống.

Mẫu 28: Mở bài Người lái đò sông Đà

Lịch sử văn học Việt Nam ghi nhận Nguyễn Tuân như một "bậc thầy ngôn từ", người luôn khắt khe với chính mình trong việc sáng tạo chữ nghĩa. Đến với tùy bút "Người lái đò Sông Đà", ta mới thấy hết sức mạnh của ngòi bút ấy. Nguyễn Tuân đã biến những hòn đá, những thác nước vô tri thành một "thạch trận" có mưu mô quân sự nham hiểm để thử thách con người. Cuộc vượt thác của ông lái đò được miêu tả như một trận đánh thư hùng, căng thẳng nhưng cũng đầy tính nghệ thuật. Tác phẩm là sự tôn vinh vẻ đẹp tài hoa, nghệ sĩ của người lao động bình dị – một phát hiện quan trọng trong hành trình tìm kiếm cái đẹp của nhà văn.

Mẫu 29: Mở bài Người lái đò sông Đà

Có những dòng sông chảy vào thơ ca bằng vẻ đẹp dịu dàng, êm ả, nhưng sông Đà của Nguyễn Tuân lại chảy vào văn chương bằng sức mạnh bão táp và vẻ đẹp trữ tình mướt mải. Tùy bút "Người lái đò Sông Đà" là kết quả của sự quan sát tinh tế và niềm tự hào sâu sắc về vùng đất Tây Bắc phía cực Bắc Tổ quốc. Ở đó, Nguyễn Tuân không chỉ miêu tả vẻ hung bạo của thác ghềnh để hù dọa người đọc, mà quan trọng hơn, ông dùng nó làm đòn bẩy để nâng tầm hình ảnh người lái đò. Ông lái đò chính là hiện thân của vẻ đẹp tài hoa, một người nghệ sĩ thực thụ đang khiêu vũ giữa những hiểm nguy của dòng thác dữ.

Mẫu 30: Mở bài Người lái đò sông Đà

"Văn chương của Nguyễn Tuân là thứ văn chương dành cho những ai biết trân trọng cái đẹp rực rỡ và sự uyên bác". Trong tác phẩm "Người lái đò Sông Đà", ông đã phô diễn toàn bộ sự tài hoa của mình qua cách xây dựng hình tượng dòng sông Đà mang diện mạo quân thù và tâm địa người tình nhân. Tác phẩm là một bài ca hoành tráng về lao động, khẳng định niềm tin tuyệt đối của nhà văn vào con người. Qua cuộc chiến giữa ông lái đò và dòng sông hung bạo, Nguyễn Tuân muốn gửi gắm một thông điệp: trong bất cứ hoàn cảnh nào, con người Việt Nam vẫn luôn tỏa sáng với vẻ đẹp "vàng mười" đầy bản lĩnh và nghệ sĩ.

3Lưu ý cách viết mở bài Người lái đò sông Đà đạt giúp học sinh viết hay

Để viết được một mở bài cho tác phẩm "Người lái đò Sông Đà" thực sự chạm đến ngưỡng điểm 9+, các em học sinh cần thoát ly khỏi lối giới thiệu tiểu sử khô khan và thay bằng tư duy thẩm mỹ sắc sảo. Một mở bài ấn tượng phải thấu thị được cái "ngông" tài hoa của Nguyễn Tuân, đồng thời khơi gợi được sự đối lập kỳ vĩ giữa một dòng sông mang diện mạo quân thù và tâm hồn người lao động mang cốt cách nghệ sĩ.

Dưới đây là những lưu ý "vàng" giúp các em làm chủ đoạn mở đầu đầy lôi cuốn:

• Nhấn mạnh vị thế "Bậc thầy tùy bút": Hãy khẳng định Nguyễn Tuân là người thợ kim hoàn của ngôn từ, người suốt đời đi tìm cái Đẹp và cái Thật trong sự độc đáo, phi thường.
• Sử dụng cặp tính cách đối lập: Tuyệt đối không thể thiếu cụm từ "hung bạo" và "trữ tình" khi nói về sông Đà để thấy được sự đa diện trong ngòi bút nhà văn.
• Lồng ghép hình ảnh "Vàng mười": Nhắc đến mục đích chuyến đi thực tế Tây Bắc (1958) là để tìm kiếm chất "vàng mười đã qua thử lửa" ở tâm hồn con người lao động bình dị.
• Khai thác triệt để lời đề từ: Việc trích dẫn hoặc bình luận về cá tính "Đà giang độc bắc lưu" ngay từ đầu sẽ giúp bài viết có chiều sâu lý luận văn học rất cao.
• Tiếp cận dưới góc độ "Văn hóa, thẩm mỹ": Hãy chỉ ra rằng Nguyễn Tuân nhìn con người vượt thác không chỉ là lao động chân tay mà là một "nghệ sĩ" đang trình diễn nghệ thuật trên sóng nước.
• Sử dụng nghệ thuật so sánh: Có thể đối chiếu với sông Hương lãng mạn của Hoàng Phủ Ngọc Tường để làm nổi bật sự dữ dội, gai góc đặc trưng của sông Đà.
• Vận dụng vốn từ ngữ giàu sức gợi: Thay vì dùng từ phổ thông, hãy dùng các thuật ngữ như: thạch trận, diện mạo quân thù, tờ hoa, bản trường ca của đá và nước...
• Định hướng vấn đề nghị luận: Mở bài phải chốt lại được sự thống nhất giữa thiên nhiên hùng vĩ và con người tài hoa – hai cực làm nên sức hấp dẫn của tùy bút.

Tóm lại, một mở bài Người lái đò sông Đà hay không chỉ là lời giới thiệu, mà là chiếc chìa khóa mở ra thế giới tâm hồn đầy nghệ thuật của Nguyễn Tuân. Hy vọng với hệ thống dàn ý chi tiết và 50+ mở bài mẫu chuyên sâu trên sẽ giúp các em học sinh có thêm nguồn tư liệu phong phú, từ đó tự tin triển khai bài viết của mình một cách sáng tạo, mạch lạc và đạt kết quả cao nhất!