Trẻ 3 tuổi biết làm gì? Cách chăm sóc và phát triển toàn diện cho bé

Khi bé bước sang tuổi lên 3, đây là thời điểm quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách, kỹ năng và sự phát triển toàn diện. Trẻ 3 tuổi là cột mốc đáng nhớ trong các giai đoạn phát triển của trẻ. Trẻ thường rất tò mò về thế giới xung quanh và bộc lộ nhiều cảm xúc thú vị. Cùng AVAKids khám phá tất tần tật thông tin bố mẹ cần biết về trẻ lên 3 sau trong bài viết nhé!

1Trẻ 3 tuổi biết làm gì? Sự phát triển của trẻ 3 tuổi

Tuổi lên 3 là cột mốc đáng chú ý bởi sự thay đổi mạnh mẽ về cả thể chất, nhận thức, cảm xúc lẫn ngôn ngữ. Dưới đây là những yếu tố phát triển quan trọng bố mẹ cần theo dõi:

1.1 Cân nặng và chiều cao của trẻ 3 tuổi

Ở giai đoạn 3 tuổi, tốc độ tăng trưởng của trẻ sẽ chậm hơn so với hai năm đầu. Theo đó, các chỉ số cân nặng và chiều cao của trẻ 3 tuổi thường dao động như sau:

1.2 Kỹ năng vận động của trẻ 3 tuổi

Xét về kỹ năng vận động thô, trẻ 3 tuổi có thể thực hiện một số động tác sau:

• Đi bộ lên xuống cầu thang mà không cần tay vịn.
• Biết ném, đá và bắt bóng.
• Đạp được xe 3 bánh.
• Nhảy và đứng một chân trong tối đa 5 giây.
• Đi tiến và đi lùi dễ dàng.
• Cúi xuống mà không bị té ngã.
• Tự mặc và cởi quần áo.

Trong khi đó, kỹ năng vận động tinh của trẻ 3 tuổi được thể hiện qua việc sử dụng linh hoạt của ngón tay và bàn tay như sau:

• Dễ dàng cầm nắm đồ vật nhỏ.
• Biết lật từng trang sách.
• Cầm và sử dụng kéo.
• Viết chữ và vẽ những bức tranh đơn giản.
• Ráp được mô hình đồ chơi có từ 4 khối trở lên.

1.3 Khả năng tư duy

Trẻ 3 tuổi muốn biết mọi thứ, sẽ bắt đầu tự đặt ra nhiều câu hỏi như “Tại sao con chim có lông”, “Tại sao mặt trời màu đỏ”,... Điều này cho thấy khả năng tư duy của bé đang diễn ra bình thường. Bên cạnh đó, trẻ còn có thể:

• Gọi tên các màu sắc cơ bản.
• Hiểu được nghĩa của từ.
• Tưởng tượng và sáng tạo nhiều câu chuyện thú vị.
• Nhận thức được thời gian trong ngày.
• Sắp xếp đồ vật theo màu sắc và hình dạng.
• Trả lời được một số câu đố phù hợp với lứa tuổi.
• Biết giới tính và tuổi của bản thân.

1.4 Tâm lý, cảm xúc của trẻ 3 tuổi

Trẻ 3 tuổi chưa kiểm soát và điều chỉnh được phản ứng của bản thân. Vì thế, trẻ thường xuyên cáu gắt và giận dữ. Do đó, ba mẹ cần nắm được tâm lý này của trẻ để chỉ bảo con một cách nhẹ nhàng.

Bên cạnh đó, trẻ cũng biết thể hiện tình cảm với gia đình và bạn bè. Đặc biệt, trí tưởng tượng của bé 3 tuổi cực kỳ phong phú. Điều này không chỉ giúp trẻ phát huy khả năng sáng tạo mà còn khiến trẻ hình thành những nỗi sợ hãi phi thực tế.

1.5 Kỹ năng ngôn ngữ của bé 3 tuổi 

Về kỹ năng ngôn ngữ, trẻ 3 tuổi có thể:

• Biết giới thiệu tên và tuổi của trẻ, thậm chí là ba mẹ.
• Nói được khoảng 250 - 500 từ.
• Trả lời những câu hỏi đơn giản.
• Biết sử dụng các từ xưng hô như “bạn”, “mình”, “chúng tôi”.
• Biết hát và kể chuyện.
• Mô tả chính xác những gì trẻ thấy.
• Phân biệt các từ chỉ vị trí như “trên”, “dưới”, “trong” và “ngoài”.
• Phát âm rõ ràng và dễ nghe.

Trẻ 3 tuổi đã nói được những câu ngắn đơn giản

2Các bệnh thường gặp ở trẻ 3 tuổi 

Trẻ 3 tuổi bắt đầu đi học mẫu giáo. Việc thay đổi môi trường cũng như thói quen sinh hoạt dễ làm trẻ mắc bệnh. Các bệnh thường gặp ở trẻ 3 tuổi phổ biến bao gồm:

• Rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy.
• Bệnh tay chân miệng.
• Cảm cúm, cảm lạnh.
• Mắt đổ ghèn.
• Đầy hơi, khó tiêu.

Các bệnh thường gặp ở trẻ 3 tuổi

3Cách chăm sóc trẻ 3 tuổi

Sau đây là hướng dẫn chăm sóc trẻ 3 tuổi chuẩn khoa học giúp bé luôn khỏe mạnh và phát triển tối ưu:

• Nhu cầu dinh dưỡng: Thực đơn ăn dặm của trẻ 3 tuổi cần đảm bảo đầy đủ vitamin và khoáng chất. Nếu trẻ không thích ăn rau thì mẹ hãy thay bằng các loại trái cây hoặc củ. 
• Luôn quan tâm và theo dõi sát sao khi cho trẻ chơi gần đường phố.
• Ngủ đủ giấc: Ba mẹ nên cho trẻ ngủ ít nhất 8 tiếng/mỗi ngày, tuyệt đối không cho trẻ thức khuya. Việc ngủ đủ giấc sẽ rất tốt cho sức khỏe và giúp bé phát triển về chiều cao hiệu quả.
• Rèn luyện thói quen vệ sinh cá nhân cho trẻ.
• Hãy để trẻ tự do khám phá mọi thứ nhưng cần đề phòng trẻ té ngã.
• Tiêm ngừa vắc xin cho trẻ 3 tuổi đầy đủ.

Đồ chơi xe công trình 3L 3L832-C20 (4 chiếc)

4 Giáo dục và định hướng hành vi cho trẻ 3 tuổi

Ở tuổi này, trẻ bắt đầu hình thành ý thức cá nhân, tò mò và có nhiều hành vi mới lạ. Bố mẹ nên kiên nhẫn, linh hoạt và yêu thương để dạy trẻ đúng cách.

4.1 Cách dạy trẻ 3 tuổi biết nghe lời

Lắng nghe cảm xúc của bé trước khi yêu cầu

Thiết lập giới hạn rõ ràng: ví dụ không ném đồ, không cắn bạn

Khen ngợi khi bé cư xử tốt

Không quát mắng hoặc phạt nặng tay – thay vào đó là hướng dẫn hành vi đúng

4.2 Tạo thói quen tự lập

Dạy bé tự mặc quần áo đơn giản

Tập đánh răng, rửa tay sau khi đi vệ sinh

Thu dọn đồ chơi sau khi chơi xong

5 Chế độ ngủ và vận động của trẻ 3 tuổi

5.1 Trẻ 3 tuổi ngủ bao nhiêu là đủ?

Tổng thời gian ngủ: khoảng 11–13 tiếng/ngày

• Ngủ đêm: 10–11 tiếng
• Ngủ trưa: 1–2 tiếng

Ba mẹ nên tạo thói quen ngủ đúng giờ, tránh hoạt động mạnh hoặc ăn no trước khi ngủ.

5.2 Các hoạt động vận động phù hợp cho trẻ 3 tuổi

• Chạy nhảy ngoài trời
• Đạp xe 3 bánh
• Tập yoga trẻ em
• Chơi ném bóng, xếp hình, lắp ghép

Việc duy trì hoạt động thể chất đều đặn giúp tăng cường xương khớp, kích thích tiêu hóa và hỗ trợ phát triển chiều cao tối ưu.

6Khi nào nên lo lắng về sự phát triển của trẻ 3 tuổi?

Bố mẹ cần đưa bé đi kiểm tra nếu xuất hiện những dấu hiệu sau:

• Không nói được câu hoàn chỉnh
• Không tương tác xã hội, không thích chơi với ai
• Không thực hiện được các vận động cơ bản (chạy, nắm đồ vật)
• Không biểu hiện cảm xúc
• Dễ kích động, la hét, hành vi bất thường

7Câu hỏi thường gặp

7.1 Trẻ 3 tuổi chưa biết nói có sao không?

Nếu bé chỉ nói được vài từ đơn, không ghép câu, không phản hồi khi gọi tên thì có thể là dấu hiệu chậm phát triển ngôn ngữ. Bố mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra với bác sĩ chuyên khoa.

7.2 Trẻ 3 tuổi hay cáu gắt, ăn vạ có bình thường không?

Đây là hành vi phổ biến do bé bắt đầu có cái tôi, muốn thể hiện ý kiến. Bố mẹ nên kiên nhẫn, thiết lập ranh giới rõ ràng thay vì quát mắng hoặc nhượng bộ mọi yêu cầu.

7.3 Trẻ 3 tuổi hay bị táo bón phải làm sao?

Cần bổ sung chất xơ (rau, trái cây), tăng uống nước, khuyến khích vận động và massage bụng cho bé. Nếu tình trạng kéo dài, nên đi khám bác sĩ.

AVAKids hy vọng với những thông tin về trẻ 3 tuổi trên đây sẽ giúp ba mẹ hiểu rõ về sự phát triển của trẻ ở giai đoạn này. Từ đó, ba mẹ sẽ có cách chăm sóc và giáo dục con tốt hơn.