25+ trò chơi dân gian ngày Tết cổ truyền đặc sắc, phổ biến, vui nhộn nhất

Mỗi độ Tết đến xuân về, khi khắp làng quê và phố phường ngập tràn sắc hoa, không khí rộn ràng, người Việt Nam lại háo hức đón chờ những khoảnh khắc sum họp, vui chơi bên gia đình và cộng đồng. Bên cạnh phong tục gói bánh chưng, chúc Tết, lì xì đầu năm, trò chơi dân gian ngày Tết là một phần không thể thiếu, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa truyền thống giàu ý nghĩa của dân tộc. Cùng tham khảo 25+ các trò chơi dân gian ngày Tết Nguyên Đán đặc sắc, phổ biến tại Việt Nam nhé!

1Trò chơi dân gian ngày Tết là gì?

Trò chơi dân gian ngày Tết là những trò chơi truyền thống được lưu truyền từ đời này sang đời khác, thường được tổ chức trong dịp Tết Nguyên đán hoặc các lễ hội mùa xuân. Những trò chơi này có luật chơi đơn giản, dụng cụ gần gũi, phù hợp với nhiều lứa tuổi, từ trẻ em đến người lớn.

Không chỉ mang tính giải trí, trò chơi dân gian ngày Tết còn phản ánh đời sống sinh hoạt, tinh thần đoàn kết và ước mong một năm mới may mắn, sung túc của người dân Việt Nam.

trò chơi dân gian ngày Tết còn phản ánh đời sống sinh hoạt, tinh thần đoàn kết

2Ý nghĩa của trò chơi dân gian ngày Tết

Gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Trò chơi dân gian là kết tinh của trí tuệ và kinh nghiệm sống của cha ông ta. Việc tổ chức và tham gia các trò chơi này trong ngày Tết giúp gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống, để thế hệ trẻ hiểu và trân trọng hơn nét đẹp của dân tộc mình.

Tạo không khí vui tươi, rộn ràng ngày xuân

Những tiếng cười, tiếng reo hò trong các trò chơi dân gian làm cho không khí ngày Tết thêm sôi động, ấm áp. Nhờ đó, ngày xuân không chỉ là dịp nghỉ ngơi mà còn là thời gian vui chơi ý nghĩa cho mọi người.

Gắn kết gia đình và cộng đồng

Trò chơi dân gian thường mang tính tập thể, đòi hỏi sự phối hợp giữa các thành viên. Qua đó, tình cảm gia đình, làng xóm thêm gắn bó, mọi người xích lại gần nhau hơn sau một năm bận rộn.

Giúp trẻ em rèn luyện thể chất và kỹ năng sống

Tham gia trò chơi dân gian giúp trẻ phát triển thể lực, sự nhanh nhẹn, khéo léo. Đồng thời, trẻ còn học được tinh thần đoàn kết, tính kỷ luật, trung thực và khả năng giao tiếp với bạn bè.

3Tổng hợp các trò chơi dân gian phổ biến trong ngày Tết, đậm đà bản sắc dân tộc

3.1. Kéo co

Kéo co là một trong những trò chơi dân gian quen thuộc và phổ biến nhất trong dịp Tết cổ truyền Việt Nam. Trò chơi thường được tổ chức tại sân đình, sân trường hoặc các lễ hội xuân, thu hút đông đảo người tham gia và cổ vũ. Không chỉ mang tính giải trí, kéo co còn thể hiện sức mạnh tập thể, tinh thần đoàn kết và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các thành viên trong đội. Trong không khí ngày Tết, tiếng hò reo cổ vũ khi kéo co khiến không gian trở nên sôi động, rộn ràng hơn.

Luật chơi: Người chơi được chia thành hai đội có số lượng và sức lực tương đối ngang nhau. Hai đội đứng đối diện, mỗi đội nắm chặt một đầu dây thừng. Ở giữa dây có đánh dấu vạch chuẩn. Khi có hiệu lệnh bắt đầu, hai đội cùng dồn sức kéo dây về phía mình. Đội nào kéo được đối phương qua vạch quy định sẽ giành chiến thắng.

Kéo co là một trong những trò chơi dân gian quen thuộc và phổ biến

3.2. Bịt mắt bắt dê

Bịt mắt bắt dê là trò chơi dân gian mang lại rất nhiều tiếng cười trong những ngày đầu năm mới. Trò chơi thường được trẻ em yêu thích nhưng người lớn cũng có thể tham gia để tạo không khí vui vẻ, gần gũi. Thông qua trò chơi này, người chơi được rèn luyện khả năng lắng nghe, phán đoán và phản xạ nhanh nhạy. Trong ngày Tết, bịt mắt bắt dê giúp mọi người xóa đi khoảng cách tuổi tác, cùng nhau hòa vào niềm vui chung.

Luật chơi: Một người được chọn làm người bắt và bịt mắt lại. Những người chơi còn lại đứng xung quanh trong phạm vi quy định, vừa di chuyển vừa tạo ra tiếng động. Người bịt mắt phải dựa vào âm thanh để đoán hướng và bắt người chơi. Nếu bắt trúng, người bị bắt sẽ thay thế vai trò cho lượt chơi tiếp theo.

3.3. Ô ăn quan

Ô ăn quan là trò chơi dân gian trí tuệ gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ người Việt. Trò chơi thường được chơi trong những ngày Tết khi gia đình quây quần bên nhau, tạo không khí ấm áp và thư giãn. Ô ăn quan không chỉ giúp giải trí mà còn rèn luyện tư duy logic, khả năng tính toán và sự kiên nhẫn cho người chơi, đặc biệt là trẻ em.

Luật chơi: Trò chơi thường dành cho hai người, sử dụng bàn chơi gồm các ô dân và ô quan. Người chơi lần lượt rải quân theo quy định, tìm cách ăn được nhiều quân nhất. Khi kết thúc ván chơi, người có số quân nhiều hơn sẽ là người chiến thắng.

3.4. Nhảy sạp

Nhảy sạp là trò chơi dân gian đặc trưng của đồng bào các dân tộc vùng cao, thường xuất hiện trong các lễ hội mùa xuân và ngày Tết. Trò chơi kết hợp giữa vận động và âm nhạc, tạo nên không khí vui tươi, rộn ràng. Nhảy sạp không chỉ đòi hỏi sự khéo léo mà còn cần sự cảm nhận nhịp điệu và tinh thần phối hợp giữa người chơi.

Luật chơi: Hai hàng tre được đặt song song và gõ vào nhau theo nhịp. Người chơi phải nhảy vào giữa các thanh tre đúng thời điểm khi tre mở ra và nhảy ra khi tre khép lại. Nếu nhảy sai nhịp và bị kẹp chân, người chơi sẽ dừng lượt hoặc đổi vai cho người khác.

Nhảy sạp là trò chơi dân gian đặc trưng của đồng bào các dân tộc vùng cao

3.5. Ném còn

Ném còn là trò chơi dân gian mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thường xuất hiện trong các lễ hội xuân của nhiều vùng miền. Quả còn tượng trưng cho may mắn, hạnh phúc và sự sung túc. Vì vậy, trong ngày Tết, trò chơi này được xem như một cách cầu chúc năm mới an lành, mùa màng bội thu.

Luật chơi: Người chơi đứng ở vị trí quy định và lần lượt ném quả còn về phía cột cao có vòng tròn ở trên. Người ném sao cho quả còn xuyên qua vòng tròn hoặc trúng mục tiêu theo quy định sẽ được tính điểm hoặc giành chiến thắng.

Ném còn là trò chơi dân gian mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc

3.6. Đánh đu

Đánh đu là trò chơi dân gian truyền thống thường được tổ chức ở sân đình vào dịp Tết và hội làng. Trò chơi mang ý nghĩa cầu mong sự phát triển, vươn cao và một năm mới nhiều may mắn. Khi nhìn những chiếc đu bay cao trong không khí ngày xuân, người xem cảm nhận rõ niềm vui và sự háo hức đầu năm.Luật chơi: Người chơi đứng hoặc ngồi trên đu, dùng sức chân và tay để đẩy đu lên cao. Người nào giữ được thăng bằng tốt, đu cao và thực hiện động tác đẹp sẽ được đánh giá cao hoặc giành chiến thắng.

3.7. Cướp cờ

Cướp cờ là trò chơi vận động tập thể rất được ưa chuộng trong ngày Tết, đặc biệt với thanh thiếu niên và học sinh. Trò chơi giúp rèn luyện sự nhanh nhẹn, phản xạ linh hoạt và tinh thần đồng đội. Không khí thi đấu gay cấn nhưng vui vẻ khiến trò chơi trở nên hấp dẫn.

Luật chơi: Chia người chơi thành hai đội đứng đối diện nhau. Ở giữa đặt một lá cờ. Khi có hiệu lệnh, người chơi chạy lên cướp cờ và nhanh chóng quay về đội mình mà không bị đối phương chạm vào. Đội giành được cờ theo quy định sẽ thắng.

3.8. Đập niêu

Đập niêu là trò chơi dân gian vui nhộn thường xuất hiện trong các hội xuân. Trò chơi tạo cảm giác hồi hộp, thích thú cho người chơi và mang lại nhiều tiếng cười cho người xem.

Luật chơi: Người chơi bịt mắt, cầm gậy và di chuyển theo sự hướng dẫn của mọi người xung quanh để tìm vị trí niêu treo trên cao. Nếu đập trúng và làm vỡ niêu, người chơi sẽ nhận được phần thưởng.

3.9. Chọi gà

Chọi gà là trò chơi dân gian truyền thống phổ biến ở nhiều vùng quê trong dịp Tết. Đây là hoạt động giải trí mang tính quan sát, thường thu hút đông đảo người dân đến xem và cổ vũ.

Luật chơi: Hai con gà được thả vào sân đấu để thi đấu. Con gà bỏ chạy hoặc không còn khả năng thi đấu sẽ bị xử thua. Chủ gà thắng là người giành chiến thắng trong trận đấu.

3.10. Đi cà kheo

Đi cà kheo là trò chơi dân gian đòi hỏi sự khéo léo và khả năng giữ thăng bằng tốt. Trò chơi thường xuất hiện trong các lễ hội đầu xuân, tạo nên không khí vui tươi và đầy thử thách.

Luật chơi: Người chơi đứng trên đôi cà kheo và di chuyển theo lộ trình đã quy định. Ai đi nhanh, giữ được thăng bằng và về đích sớm nhất mà không bị ngã sẽ là người chiến thắng.

Đi cà kheo là trò chơi dân gian đòi hỏi sự khéo léo

3.11. Mèo đuổi chuột

Mèo đuổi chuột là trò chơi dân gian mang tính vận động cao, thường được tổ chức trong các dịp lễ hội và ngày Tết. Trò chơi mô phỏng hình ảnh quen thuộc trong đời sống làng quê, giúp trẻ em vừa chơi vừa học cách phản xạ nhanh và phối hợp tập thể. Không khí Tết trở nên sôi nổi hơn khi cả nhóm cùng chạy nhảy, cười nói trong trò chơi này.

Luật chơi: Người chơi đứng thành vòng tròn, nắm tay nhau. Một bạn làm mèo, một bạn làm chuột đứng trong vòng. Khi có hiệu lệnh, chuột chạy trốn, mèo tìm cách đuổi bắt. Các bạn đứng vòng tròn có nhiệm vụ mở hoặc khép tay để hỗ trợ chuột. Nếu mèo bắt được chuột, hai bạn đổi vai và trò chơi tiếp tục.

3.12. Kéo mo cau

Kéo mo cau là trò chơi dân gian gắn liền với hình ảnh làng quê Việt Nam xưa, thường được tổ chức vào dịp Tết khi trẻ em tụ tập đông đủ. Trò chơi tuy đơn giản nhưng mang lại nhiều tiếng cười và giúp trẻ rèn luyện sức mạnh tay chân cũng như sự khéo léo khi giữ thăng bằng.

Luật chơi: Người chơi ngồi lên mo cau, hai tay nắm chặt dây kéo. Khi có hiệu lệnh, người chơi dùng sức kéo để di chuyển về đích. Ai về đích trước mà không bị ngã sẽ là người chiến thắng.

3.13. Đua thuyền cạn

Đua thuyền cạn là trò chơi dân gian mang tính tập thể cao, thường được tổ chức trong các lễ hội xuân. Trò chơi tái hiện hình ảnh đua thuyền truyền thống, tạo không khí náo nhiệt và hào hứng trong ngày Tết.

Luật chơi: Mỗi đội xếp thành một hàng, các thành viên phối hợp nhịp nhàng để di chuyển “thuyền” về đích theo hiệu lệnh. Đội nào về đích trước và giữ được đội hình sẽ giành chiến thắng.

3.14. Nhảy bao bố

Nhảy bao bố là trò chơi dân gian vui nhộn, thường xuất hiện trong các hội xuân. Trò chơi tạo nên nhiều tình huống hài hước, khiến người chơi và khán giả đều thích thú.

Luật chơi: Người chơi đứng trong bao bố, khi có hiệu lệnh thì nhảy về đích. Ai về đích trước mà không bị ngã sẽ giành chiến thắng.

Nhảy bao bố là trò chơi dân gian vui nhộn

3.15 Tạt lon

Tạt lon là trò chơi dân gian vận động kết hợp khéo léo, rất phổ biến với trẻ em trong dịp Tết. Trò chơi giúp rèn luyện khả năng ném chính xác và phản xạ nhanh.

Luật chơi: Một người canh lon, những người khác tìm cách ném dép làm đổ lon rồi chạy vào lấy dép mà không bị bắt. Nếu bị bắt sẽ đổi vai canh lon.

3.16. Chơi cờ người

Chơi cờ người là trò chơi dân gian thường xuất hiện trong các lễ hội và ngày Tết cổ truyền. Thay vì dùng quân cờ nhỏ, trò chơi sử dụng người thật làm quân cờ, mỗi người mặc trang phục riêng tượng trưng cho các quân cờ tướng. Nhờ sự kết hợp giữa trí tuệ và biểu diễn, cờ người tạo không khí trang trọng, sinh động và thu hút đông đảo người xem trong ngày xuân.

Luật chơi: Trò chơi tuân theo luật cờ tướng. Bàn cờ được vẽ lớn trên sân, mỗi người đứng đúng vị trí quân cờ của mình. Hai người chơi điều khiển lần lượt hô nước đi, các “quân cờ” di chuyển đúng luật. Bên nào chiếu bí được tướng đối phương sẽ giành chiến thắng.

3.17. Thi thổi cơm

Thi thổi cơm là trò chơi dân gian truyền thống thường được tổ chức trong các lễ hội và dịp Tết ở nhiều vùng quê Việt Nam. Trò chơi tái hiện sinh hoạt lao động xưa, đòi hỏi người chơi sự khéo léo, nhanh nhẹn và phối hợp nhịp nhàng giữa các thành viên. Không khí thi thổi cơm luôn sôi nổi, vui tươi, thu hút đông đảo người tham gia và cổ vũ.

Luật chơi: Người chơi hoặc các đội phải thực hiện các công đoạn như lấy lửa, vo gạo, nấu cơm trong thời gian quy định. Khi kết thúc, ban tổ chức chấm điểm dựa trên độ chín, mùi vị và hình thức nồi cơm. Đội nấu được nồi cơm chín ngon nhất sẽ giành chiến thắng.

3.18. Bịt mắt bắt lợn

Bịt mắt bắt lợn là trò chơi dân gian vui nhộn thường xuất hiện trong các lễ hội và ngày Tết ở nông thôn. Trò chơi mang đến nhiều tiếng cười bởi sự vụng về, lúng túng của người chơi khi không nhìn thấy đường đi.

Luật chơi: Một người bị bịt mắt, những người khác đóng vai “lợn” di chuyển xung quanh trong phạm vi quy định. Người bịt mắt phải lắng nghe âm thanh và phán đoán hướng đi để bắt được “lợn”. Ai bắt được trước sẽ là người thắng cuộc.

3.19. Đua thuyền

Đua thuyền là trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa vùng sông nước, thường tổ chức vào dịp Tết hoặc lễ hội truyền thống. Trò chơi thể hiện tinh thần đoàn kết, sức mạnh tập thể và sự khéo léo của người tham gia.

Luật chơi: Các đội chèo thuyền cùng xuất phát từ một điểm, di chuyển theo đường đua đã quy định. Đội nào chèo nhanh, đúng hướng và về đích trước sẽ giành chiến thắng. Trong quá trình đua, các thành viên phải phối hợp nhịp nhàng để tránh thuyền bị lệch hướng.

3.20. Chơi đánh đu

Đánh đu là trò chơi dân gian quen thuộc trong những ngày hội xuân, đặc biệt phổ biến ở miền Bắc. Trò chơi mang ý nghĩa cầu mong may mắn, sức khỏe và một năm mới thuận lợi.

Luật chơi: Người chơi đứng hoặc ngồi trên chiếc đu được buộc chắc chắn, dùng sức đẩy để đu đưa qua lại. Ai đu cao, giữ thăng bằng tốt và đúng kỹ thuật sẽ được mọi người cổ vũ và công nhận là người chơi giỏi.

3.21. Đấu vật

Đấu vật là trò chơi dân gian truyền thống thường được tổ chức trong các lễ hội và dịp Tết, đặc biệt phổ biến ở miền Bắc. Trò chơi thể hiện sức mạnh, sự dẻo dai và tinh thần thượng võ của người Việt, đồng thời mang ý nghĩa cầu mong một năm mới khỏe mạnh, sung túc. Không khí đấu vật luôn sôi nổi, thu hút đông đảo người dân đến xem và cổ vũ.

Luật chơi: Hai đô vật thi đấu trên sới vật theo hiệu lệnh của trọng tài. Người thắng là người vật được đối phương ngã ngửa, lưng chạm đất hoặc mất thế đứng. Trong quá trình thi đấu, các đô vật phải tuân thủ luật lệ, không được dùng đòn nguy hiểm hay gây chấn thương cho đối thủ.

Trò chơi thể hiện sức mạnh, sự dẻo dai và tinh thần thượng võ

4Cách giữ gìn và phát huy trò chơi dân gian ngày Tết

Trò chơi dân gian ngày Tết không chỉ mang lại niềm vui mà còn chứa đựng nhiều giá trị văn hóa truyền thống quý báu của dân tộc. Để những trò chơi này không bị mai một theo thời gian, việc giữ gìn và phát huy là điều vô cùng cần thiết.

Trước hết, gia đình và nhà trường cần tích cực giới thiệu, hướng dẫn cho trẻ em hiểu và tham gia các trò chơi dân gian trong những dịp lễ, Tết hoặc hoạt động ngoại khóa. Khi trẻ được trực tiếp chơi và cảm nhận, các em sẽ thêm yêu thích và có ý thức gìn giữ nét đẹp truyền thống.

Bên cạnh đó, các địa phương nên thường xuyên tổ chức hội xuân, lễ hội văn hóa dân gian gắn với những trò chơi quen thuộc như kéo co, đánh đu, bịt mắt bắt dê, thi thổi cơm… Việc tổ chức bài bản, hấp dẫn sẽ thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

Ngoài ra, cần kết hợp tuyên truyền qua sách báo, mạng xã hội, chương trình truyền hình để lan tỏa giá trị của trò chơi dân gian ngày Tết đến với cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ. Khi được đổi mới cách tổ chức nhưng vẫn giữ tinh thần truyền thống, trò chơi dân gian sẽ tiếp tục được gìn giữ và phát huy, góp phần làm cho không khí ngày Tết thêm vui tươi, đậm đà bản sắc dân tộc.

Trò chơi dân gian ngày Tết không chỉ mang lại niềm vui mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa sâu sắc của dân tộc Việt Nam. Trong không khí rộn ràng của mùa xuân, việc giữ gìn và phát huy các trò chơi dân gian chính là cách để chúng ta trân trọng quá khứ, gắn kết hiện tại và hướng tới một tương lai giàu bản sắc. Hy vọng rằng, những trò chơi dân gian truyền thống sẽ luôn hiện diện trong mỗi mùa Tết, trở thành ký ức đẹp trong lòng mỗi người.