| Lần cập nhật | Ngày | Người cập nhật | Nội dung cập nhật |
|---|---|---|---|
| Lần 01Mới nhất | 21/08/2025 | Hồng Hạnh | Cập nhật nội dung bài viết |
| Ngày xuất bản | 18/10/2022 | Hồng Hạnh | Xuất bản bài viết |
Tay chân miệng (HFMD) là một bệnh truyền nhiễm lây từ người sang người. Bệnh do vi rút đường ruột gây ra và có thể phát triển thành dịch rất nguy hiểm. Biểu hiện chính của bệnh là tổn thương da, nổi bóng nước ở miệng, lòng bàn tay, bàn chân, mông và gối.
Trẻ dưới 5 tuổi có nguy cơ nhiễm bệnh tay chân miệng cao. Bệnh có tốc độ lây lan nhanh, cao điểm là từ tháng 3 - 5 và từ tháng 9 - 12 hằng năm. Bệnh tay chân miệng có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, nếu không được điều trị kịp thời.

Bệnh tay chân miệng có tốc độ lây nhiễm nhanh
Bệnh tay chân miệng chủ yếu do vi rút đường ruột Enterovirus gây ra. Vi rút thường gặp nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71).
Trong đó, vi rút Coxsackievirus A16 ít gây ra các biến chứng về thần kinh và có thể tự khỏi trong vài ngày. Ngược lại, vi rút Enterovirus 71 gây nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm màng não, viêm não, viêm phổi, viêm cơ tim, thậm chí dẫn đến tử vong.
Ngoài ra, một số chủng vi rút nhóm A khác như Coxsackie A4, A7, A9, A10 hoặc vi rút Coxsackie nhóm B (B1, B3, B5) cũng có thể là nguyên nhân gây bệnh tay chân miệng.
Các nhóm vi rút này có sức sống bền bỉ. Bởi chúng có khả năng tồn tại từ nhiệt độ lạnh đến rất cao. Ở nhiệt độ 560 độ C, vi rút bị bất hoạt trong vòng 30 phút, ở nhiệt độ -40 độ C, vi rút có thể tồn tại ngoài môi trường đến 3 tuần.
Vi rút gây bệnh tay chân miệng có khả năng lây lan rất nhanh và truyền trực tiếp từ người sang người thông qua đường miệng, qua các chất tiết từ miệng, mũi, phân hay nước bọt của người bệnh. Cụ thể là các con đường lây truyền sau đây:
Ngoài ra, một số hoạt động giải trí công cộng như hồ bơi cũng có khả năng nhiễm bệnh. Bởi nếu nước trong hồ không được xử lý đúng cách bằng Clo và bị nhiễm phân từ một người bị tay chân miệng thì vẫn có nguy cơ.

Tay chân miệng lây lan rất nhanh và truyền từ người sang người
Việc phát hiện sớm các triệu chứng của bệnh tay chân miệng sẽ giúp cho việc điều trị thuận lợi cũng như có cách chăm sóc kịp thời. Sau đây là các triệu chứng bệnh tay chân miệng qua từng giai đoạn cụ thể mà ba mẹ nên biết.
Giai đoạn ủ bệnh được tính từ 3 đến 6 ngày sau khi nhiễm vi rút. Ở giai đoạn này, các triệu chứng bệnh chưa biểu hiện ra bên ngoài cơ thể, trẻ vẫn sinh hoạt bình thường.
Giai đoạn khởi phát kéo dài từ 1 - 2 ngày, kèm theo các triệu chứng sau:
Giai đoạn toàn phát thường bắt đầu sau 1 - 2 ngày bệnh khởi phát, trẻ xuất hiện các triệu chứng điển hình như:

Trẻ mắc bệnh tay chân miệng thường phát ban toàn thân
Từ 7 - 10 ngày sau khi bệnh khởi phát, trẻ sẽ hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, trường hợp xảy ra các biến chứng như sốt cao trên 39 độ C hoặc sốt kéo dài trên 48 tiếng, trẻ quấy khóc, run tay chân, khó thở,... thì cần đưa trẻ đi nhập viện ngay.
Do triệu chứng của bệnh tay chân miệng tương tự với các bệnh khác nên thường hay bị nhầm lẫn. Do đó, để phân biệt tay chân miệng với các bệnh khác, ba mẹ cần lưu ý một vài điều sau đây:
Bệnh tay chân miệng ở trẻ em thường không dẫn đến các biến chứng nguy hiểm nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, một vài trường hợp phát hiện trễ, bệnh tiến triển nặng và gây ra các biến chứng nguy hiểm sau:
Đối với phụ nữ mang thai, bệnh tay chân miệng ảnh hưởng rất nhiều đến quá trình mang thai như sảy thai, dị tật bẩm sinh hay thai chết lưu. Vì vậy, phụ nữ mang thai cần đặc biệt cẩn thận khi tiếp xúc với người đang nhiễm bệnh tay chân miệng.

Trẻ bị tay chân miệng luôn quấy khóc vì sưng đau
Phương pháp chẩn đoán tay chân miệng ở trẻ là dựa vào các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng. Cụ thể như sau:
Triệu chứng lâm sàng
Triệu chứng lâm sàng rõ ràng nhất của bệnh tay chân miệng là sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng, nổi bóng nước. Một vài ngày sau xuất hiện thêm các triệu chứng như:
Cận lâm sàng chẩn đoán bệnh
Chẩn đoán bệnh tay chân miệng dựa vào các triệu chứng cận lâm sàng được thực hiện bằng cách xét nghiệm RT - PCR hoặc phân lập vi rút. Với phương pháp này, việc chẩn đoán bệnh sẽ chính xác và hiệu quả hơn.
Nếu trẻ bị bệnh tay chân miệng ở thể nhẹ, chỉ loét miệng hoặc nổi mụn nước thì ba mẹ có thể theo dõi và điều trị tại nhà. Dưới đây là các hướng dẫn chăm sóc trẻ tay chân miệng tại nhà:
Trẻ mắc bệnh tay chân miệng nên ăn gì? Trẻ bị bệnh tay chân miệng ăn uống rất khó khăn. Do đó, thức ăn cho trẻ nên tuân thủ theo nguyên tắc 3 chữ L sau đây:
Ngoài ra, ba mẹ hãy bổ sung cho trẻ các loại thực phẩm có lợi như:

Trẻ bị tay chân miệng nên ăn các thức ăn mềm và lỏng
Bên cạnh chế độ ăn uống trên đây, trẻ bị tay chân miệng không nên ăn những thực phẩm cứng, cay và nóng. Bởi khi bệnh ở giai đoạn nặng, các mụn nước sẽ xuất hiện trong nướu và má. Nếu ăn thức ăn cứng hay cay nóng sẽ khiến trẻ bị đau, khó nuốt, từ đó dẫn đến trẻ sợ ăn và ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe.
Hiện tại, vẫn chưa có vắc xin phòng bệnh tay chân miệng. Vì vậy, biện pháp hữu hiệu nhất để ngăn ngừa bệnh chính là thực hiện tốt các cách sau đây:
Bệnh tay chân miệng luôn là nỗi lo lắng của nhiều gia đình có con nhỏ. Vì vậy, ba mẹ nên tìm hiểu kỹ nguyên nhân, triệu chứng cũng như cách phòng ngừa tay chân miệng để bảo vệ sức khỏe con yêu một cách tốt nhất.
Các bài viết của AVAKids/Vũ Trụ Bỉm Sữa chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Ngọc Thanh tổng hợp
Kiểm duyệt bởi Trúc Lâm
| Lần cập nhật | Ngày | Người cập nhật | Nội dung cập nhật |
|---|---|---|---|
| Lần 01Mới nhất | 21/08/2025 | Hồng Hạnh | Cập nhật nội dung bài viết |
| Ngày xuất bản | 18/10/2022 | Hồng Hạnh | Xuất bản bài viết |
Bài viết có hữu ích với bạn không?
Có
Không
Cám ơn bạn đã phản hồi!
Xin lỗi bài viết chưa đáp ứng nhu cầu của bạn. Vấn đề bạn gặp phải là gì?