Dấu hiệu trẻ sơ sinh bị táo bón và cách điều trị hiệu quả tại nhà

Táo bón là một trong những bệnh thường gặp ở trẻ mầm non do bé thiếu chất xơ và nước. Tình trạng táo bón kéo dài sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe và khó khăn cho việc điều trị. Cùng AVAKids tìm hiểu ngay cách điều trị cho trẻ sơ sinh bị táo bón ngay trong bài này nhé các mẹ!

1Dấu hiệu trẻ sơ sinh bị táo bón

Không phải cứ bé đi ngoài ít là bị táo bón. Với trẻ bú mẹ hoàn toàn, số lần đi ngoài có thể thưa nhưng nếu phân vẫn mềm và bé không khó chịu thì vẫn có thể là bình thường. Táo bón thường được nhận biết rõ hơn qua tính chất phân và biểu hiện khó chịu khi bé đi ngoài.

• Phân của trẻ sơ sinh bú mẹ cứng hơn, khô và bị vón cục
• Số lần đi ngoài của trẻ theo tháng tuổi ít hơn bình thường kèm cảm giác khó đi ngoài
• Trẻ sơ sinh bị táo bón thường rặn đỏ mặt, căng thẳng hoặc quấy khóc khi đi ngoài
• Trẻ bị chướng bụng, đầy hơi hoặc bụng căng hơn ngày thường
• Trẻ quấy khóc đêm nhiều hơn và bú kém, biếng ăn hơn
• Trẻ đi ngoài lâu hơn bình thường hoặc phải rặn nhiều lần mới ra phân
• Trẻ bị táo bón có thể đau vùng hậu môn khi đi ngoài, thậm chí nứt kẽ hậu môn nhẹ
• Phân có mùi khó chịu hơn và đôi khi kèm ít máu do hậu môn bị rát, nứt

Dấu hiệu trẻ sơ sinh bị táo bón thường dễ thấy

Nguyên nhân trẻ sơ sinh bị táo bón

Nguyên nhân thường gặp nhất là thay đổi chế độ ăn của bé, chẳng hạn chuyển từ bú mẹ sang sữa công thức, đổi loại sữa, bắt đầu ăn dặm hoặc ăn dặm nhưng chưa uống đủ nước. Với các bé lớn hơn 6 tháng, chế độ ăn ít chất xơ hòa tan từ rau củ, trái cây cũng có thể khiến phân khô cứng và khó đào thải hơn.

Ngoài ra, một số bé có thể bị táo bón khi bú không đủ cữ, cơ thể thiếu chất lỏng hoặc hệ tiêu hóa còn nhạy cảm. Hiếm gặp hơn, táo bón có thể liên quan đến dị ứng đạm sữa bò, suy giáp, vấn đề chuyển hóa hoặc bất thường đường ruột, vì vậy nếu bé bị táo bón kéo dài, bụng chướng nhiều hoặc chậm tăng cân thì ba mẹ nên đưa bé đi khám sớm.

2Làm gì khi trẻ sơ sinh bị táo bón?

Khi trẻ sơ sinh bị táo bón, ba mẹ nên ưu tiên những cách chăm sóc nhẹ nhàng, phù hợp với độ tuổi của bé. Nếu bé dưới 6 tháng tuổi hoặc có dấu hiệu khó chịu rõ rệt, bố mẹ nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi tự ý thay đổi sữa, cho uống thêm nước hay dùng bất kỳ sản phẩm hỗ trợ nào.

Giúp trẻ sơ sinh bị táo bón bổ sung đủ sữa và chất lỏng

Với trẻ bú mẹ hoặc bú sữa công thức, điều quan trọng là đảm bảo bé bú đủ cữ để cơ thể không bị thiếu nước. Nếu bé trên 6 tháng tuổi đã ăn dặm, mẹ có thể cho con uống thêm một lượng nước phù hợp và ưu tiên các loại trái cây có tác dụng làm mềm phân như lê hoặc mận theo hướng dẫn của bác sĩ. Không nên tự ý cho trẻ sơ sinh uống nước ngọt có gas hoặc các loại đồ uống không phù hợp với độ tuổi.

Tắm cho trẻ sơ sinh bằng nước ấm

Tắm nước ấm là một trong những cách hỗ trợ trẻ bị táo bón đơn giản và dễ thực hiện tại nhà. Nhiệt độ ấm dễ chịu có thể giúp bé thư giãn, giảm khó chịu vùng bụng và hỗ trợ nhu động ruột hoạt động đều hơn.

Bên cạnh đó, mẹ cũng có thể cho bé ngâm phần mông trong nước ấm khoảng 5 - 10 phút rồi lau khô cơ thể và mặc quần áo ngay sau đó để tránh nhiễm lạnh.

Bổ sung thực phẩm tốt cho trẻ bị táo bón

Trẻ bị táo bón nên ăn gì? Với bé đã ăn dặm, mẹ có thể ưu tiên các loại thực phẩm dễ tiêu hóa cho bé ăn dặm như rau xanh, trái cây mềm và thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất. Việc tăng cường chất xơ đúng cách sẽ hỗ trợ phân mềm hơn và giúp bé đi ngoài dễ hơn.

Trong đó, ba mẹ có thể ưu tiên các nguồn chất xơ hòa tan vì nhóm này hút nước và hỗ trợ làm mềm phân tốt hơn. Chất xơ không hòa tan vẫn có ích trong việc tăng khối lượng phân, nhưng cần bổ sung phù hợp với độ tuổi và khả năng tiêu hóa của từng bé.

• Chất xơ hòa tan: Thường có trong lê, mận, táo, yến mạch, bí đỏ, một số loại rau củ và trái cây mềm, giúp hút nước và làm phân mềm hơn.
• Chất xơ không hòa tan: Có trong ngũ cốc nguyên cám, một số loại rau củ, có tác dụng tăng khối lượng phân nhưng cần bổ sung cân đối để tránh làm bé đầy bụng.

Bổ sung lợi khuẩn cho trẻ sơ sinh

Một số ba mẹ quan tâm đến việc bổ sung lợi khuẩn cho bé khi bị táo bón. Với trẻ đã ăn dặm, mẹ có thể cho bé dùng các thực phẩm phù hợp với độ tuổi như sữa chua hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ về men vi sinh. Tuy nhiên, ba mẹ không nên tự ý dùng kéo dài vì hiệu quả ở mỗi bé có thể khác nhau.

Dùng mận khô cho trẻ sơ sinh bị táo bón

Mận là thực phẩm giàu chất xơ và chứa sorbitol tự nhiên, có thể hỗ trợ làm mềm phân. Với các bé đã ăn dặm, mẹ có thể cho bé làm quen với mận xay, mận hấp mềm hoặc một lượng nhỏ nước ép mận pha loãng theo độ tuổi để hỗ trợ cải thiện tình trạng táo bón.

Cho trẻ sơ sinh uống sữa bột tốt cho hệ tiêu hóa

Sữa bột là nguồn dinh dưỡng quan trọng với nhiều trẻ sơ sinh, nhưng ba mẹ nên ưu tiên chọn loại sữa phù hợp với hệ tiêu hóa của bé. Nếu nghi ngờ bé bị táo bón sau khi đổi sữa hoặc pha sữa chưa đúng tỉ lệ, mẹ nên kiểm tra lại cách pha và theo dõi thêm trước khi đổi sang sản phẩm khác.

Chọn sữa Friso Pro cho bé một hệ đường ruột khoẻ mạnh

Nếu chưa biết chọn sữa nào tốt cho trẻ sơ sinh bị táo bón, mẹ có thể tham khảo Frisolac Pro 1. Đây là dòng sữa êm bụng đến từ Hà Lan, thuộc tập đoàn FrieslandCampina - thương hiệu sữa có lịch sử lâu năm trong lĩnh vực dinh dưỡng cho trẻ nhỏ.

Theo thông tin từ thương hiệu, Frisolac Pro 1 được ứng dụng công nghệ Khóa dưỡng chất LockNutri^® giúp bảo toàn đạm sữa mềm, nhỏ, tự nhiên; đồng thời bổ sung Milk Lipid Complex (MLC), HMO, GOS và probiotics để hỗ trợ tiêu hóa êm dịu hơn. Công thức này được giới thiệu là có thể hỗ trợ làm mềm phân, giúp bé hấp thu tốt hơn và góp phần xây dựng hàng rào bảo vệ đường ruột.

Ngoài ra, Frisolac Pro 1 còn sử dụng nguồn sữa từ các trang trại bò sữa tại Hà Lan và có công nghệ TrackEasy để phụ huynh tra cứu thông tin sản phẩm. Khi chọn sữa cho bé bị táo bón, ba mẹ vẫn nên theo dõi phản ứng thực tế của con và hỏi bác sĩ nếu bé táo bón kéo dài hoặc nghi ngờ không dung nạp một thành phần nào đó trong sữa.

MUA NGAY sữa Friso Pro cho bé tiêu hoá khoẻ!

Cho trẻ sơ sinh vận động nhẹ nhàng

Vận động nhẹ nhàng có thể giúp kích thích nhu động ruột ở trẻ sơ sinh. Với các bé còn nhỏ, mẹ có thể cho bé tập động tác đạp xe bằng cách nhẹ nhàng co duỗi hai chân hoặc tăng thời gian bé nằm sấp có giám sát để hỗ trợ bụng hoạt động tốt hơn.

Theo dõi thói quen đi ngoài của bé mỗi ngày

Ba mẹ nên theo dõi thời điểm, số lần đi ngoài và tính chất phân của bé để sớm nhận ra bất thường. Với trẻ đã ăn dặm, việc duy trì giờ ăn đều, đủ sữa và cho bé ngồi thư giãn sau bữa ăn cũng có thể hỗ trợ phản xạ đi ngoài tự nhiên tốt hơn.

Dùng thuốc để trị táo bón ở trẻ sơ sinh

Với trẻ sơ sinh bị táo bón kéo dài, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc làm mềm phân hoặc thuốc đặt hậu môn phù hợp với độ tuổi. Ba mẹ không nên tự ý dùng hoặc ngưng thuốc nếu chưa có chỉ định vì trẻ có thể bị kích ứng, phụ thuộc thuốc hoặc gặp tác dụng phụ không mong muốn.

Massage cho trẻ sơ sinh

Khi trẻ sơ sinh bị táo bón, việc massage bụng có thể giúp kích thích nhu động ruột và làm bé dễ chịu hơn. Để massage bụng trị táo bón cho trẻ sơ sinh, mẹ có thể thực hiện theo các bước sau:

• Bước 1: Làm ấm hai lòng bàn tay, sau đó cho một ít kem massage cho bé vào lòng bàn tay.
• Bước 2: Đặt trẻ nằm ngửa, dùng các đầu ngón tay xoa bụng theo chiều kim đồng hồ hoặc tạo thành hình chữ U ngược từ dưới bên trái, vòng lên phía trên rốn rồi di chuyển xuống dưới.
• Bước 3: Lặp lại thao tác 10 - 15 lần, thực hiện 2 - 3 lần mỗi ngày nếu bé hợp tác và không có biểu hiện đau nhiều.

3Khi nào nên đưa trẻ sơ sinh bị táo bón đến gặp bác sĩ?

Nếu đã áp dụng các biện pháp hỗ trợ tại nhà mà tình trạng táo bón của bé không cải thiện, ba mẹ nên đưa trẻ đi khám. Đặc biệt, cần cho bé đến cơ sở y tế sớm khi có một trong những dấu hiệu dưới đây:

• Tình trạng trẻ sơ sinh bị táo bón không thuyên giảm sau khi đã điều chỉnh chế độ ăn và chăm sóc tại nhà
• Trẻ sơ sinh bị táo bón kéo dài hơn 1 tuần hoặc tái đi tái lại nhiều lần
• Trẻ sơ sinh bị táo bón kèm chướng bụng đầy hơi ở trẻ em hoặc bụng sưng rõ
• Trẻ hay chán bú, chậm tăng cân, còi cọc hoặc có nguy cơ suy dinh dưỡng
• Trẻ bị sốt, nôn mửa, lừ đừ hoặc đau bụng quanh rốn dữ dội
• Trẻ đi ngoài phân lẫn máu, phân nhỏ như sợi, có nhiều chất nhầy hoặc bé chưa đi phân su trong 48 giờ đầu sau sinh

Trẻ đau bụng dữ dội thì bố mẹ cần đưa đến bác sĩ ngay

4Thắc mắc liên quan

Trẻ sơ sinh bị táo bón có nên thụt/bơm hậu môn không?

Ba mẹ không nên tự ý thụt hoặc bơm hậu môn cho trẻ sơ sinh tại nhà. Biện pháp này chỉ nên được cân nhắc khi bé bị táo bón nặng, kéo dài và phải có hướng dẫn từ bác sĩ vì nếu lạm dụng có thể làm bé đau, chảy máu hậu môn, mất phản xạ đi ngoài tự nhiên hoặc phụ thuộc vào thuốc hỗ trợ.

Chế độ dinh dưỡng cho trẻ bị táo bón cần lưu ý gì?

Với trẻ dưới 6 tháng tuổi, ba mẹ nên ưu tiên cho bé bú mẹ hoặc bú sữa công thức đầy đủ để đảm bảo đủ nước cho cơ thể. Với trẻ đã ăn dặm, có thể tăng cường chất xơ hòa tan từ trái cây, rau củ để làm mềm phân, dùng mận khô với lượng phù hợp và cân nhắc bổ sung lợi khuẩn từ thực phẩm hoặc sản phẩm chuyên biệt theo tư vấn chuyên môn. Nếu đang tìm sữa hỗ trợ hệ tiêu hóa, mẹ có thể tham khảo các dòng sữa êm bụng như Frisolac Pro 1 để theo dõi thêm khả năng đáp ứng của bé.

Trên đây là những chia sẻ về dấu hiệu, nguyên nhân và cách xử lý khi trẻ sơ sinh bị táo bón để ba mẹ có thể chăm sóc bé tại nhà đúng cách hơn. Nếu bé có biểu hiện kéo dài, đau nhiều hoặc bú kém, ba mẹ nên đưa con đi khám sớm để được tư vấn phù hợp. Hãy cùng AVAKids khám phá thêm nhiều kinh nghiệm chăm bé hữu ích nhé!